Post uit Johannesburg

Zuid-Afrika beleeft een ware "breindrein", Afrikaans voor "brain drain", met andere woorden het vertrek van opgeleide mensen, die het in Zuid-Afrika niet meer zien zitten. Ervaringen uit vorige "breindreine" leert echter dat de meeste emigranten na een poosje toch weer immigrant worden.

Voorbeeld: na de opstand in Soweto (1976) vertrokken duizenden Zuid-Afrikanen naar het buitenland. Maar van hen kwam een groot gedeelte een jaartje later terug. Van onze zes dochters hebben er tot nu toe vier aan zo'n "breindrein" meegedaan. Ze zijn neergestreken in Nederland en Engeland en als je ze vraagt: "Wat ga je doen als je daar klaar bent?" krijg je zonder aarzeling te horen: "Zo snel mogelijk terug naar Zuid-Afrika." Heimwee is een van de krachtigste emoties.

Een van onze dochters woont in Londen, in Walthamston om precies te zijn, een noordoostelijk voorstadje. Op straat lopen in de eerste plaats opvallend veel zwarten en Indiërs. "Maar wat denk je", vraagt mijn dochter mij schalks, "wat de tweede taal is die hier naast het Engels wordt gesproken?" "Afrikaans!" roept ze triomfantelijk.

Zij en haar (eveneens in Zuid-Afrika geboren en getogen) partner huren een kamer-met-gebruik-van, samen met zes andere jonge Zuid-Afrikanen. Ze hebben allemaal een baan, verdienen veel geld (zeker als je het omrekent in Zuid-Afrikaanse rands), en dat is maar goed ook, want als je hoort wat ze voor hun kamertje moeten betalen, sla je om van verbazing. Een milkshake in Walthamstone komt ook algauw op 2.90, zeg maar ruim 30 rand. Voor laatstgenoemd bedrag kun je in Zuid-Afrika wel vier milkshakes kopen.

De kinderen en hun huisgenoten sparen als bezetenen voor hun terugreis én voor een aanbetaling op een huis in Zuid-Afrika. Met die Engelse prijzen is sparen niet altijd makkelijk.

Op het stationnetje van Walthamston staat een bak met gratis kranten, net als in Nederland met Metro en Sp!ts het geval is. De krant in Walthamston heet echter: "SA - UK News" en is dan ook speciaal gericht op de honderdduizenden Zuid-Afrikanen die momenteel in Londen wonen. Niemand weet precies hoeveel, maar het gaat volgens mijn kinderen al gauw om een half miljoen. Wandelend in het plaatselijke parkje hoor je bijna alleen Afrikaans om je heen, of Engels met een Zuid-Afrikaanse tongval.

Moeite om een baan te vinden? Geen enkele. "Ik heb van mijn baas persoonlijk gehoord dat hij liever één Zuid-Afrikaan in dienst heeft dan drie Engelsen, want die ene werkt veel harder", zegt mijn schoonzoon, die eraan toevoegt dat ook Nieuw-Zeelanders en Australiërs om die reden in trek zijn.

Mijn dochter kanaliseert haar heimwee door via de computer te luisteren naar Radio Highveld, ons plaatselijke muziekstation hier in Johannesburg. En ik moet u eerlijk verklappen: toen ze demonstreerde hoe glashelder dat station daar helemaal in Engeland doorkwam, verlangde ook ik heel sterk naar het goeie ouwe Jo'burg, waar ikzelf zelden naar Radio Highveld luister.

W. Stuven

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen