Een berging in de vorm van een kerk

"Kerkje Harkema". Het is even zoeken, maar wie het kleine witte bordje dat ergens tussen de weilanden in de berm staat vindt, kan het levenswerk van boer Albert Harkema niet meer missen. De grote parkeerplaats bij de boerderij doet meteen vermoeden dat er iets speciaals te zien moet zijn. Dat klopt. En al snel blijkt dat boer Harkema minstens even bijzonder is als het kerkje dat hij bouwde.

Donkere broek, felblauw jasje met strop en zonnebril. Het is gelijk te zien dat de 100 koeien die boer Harkema bezit niet zijn enige tijdverdrijf zijn. "Dit vind ik heerlijk", zegt hij. "Een beetje met mensen praten, ze de kerk laten zien."

Uit de hand gelopen

Toen Harkema dertig jaar geleden zijn eerste miniatuurhuisje bouwde, had hij nooit kunnen denken dat zijn hobby nog eens zo uit de hand zou lopen. Iedere week, soms iedere dag, staan er groepen bezoekers voor de deur die een kijkje willen komen nemen bij zijn miniatuurkathedraal. Het is een bouwwerk met een lengte van ruim 17 en een hoogte van dik 7 meter. De toren steekt daar nog eens een meter of 5 bovenuit.

Hoe het zo ver heeft kunnen komen? Harkema vertelt honderduit. "Het heeft er altijd al in gezeten", zegt hij. "Als jongen van een jaar of dertien was ik al weg van architectuur. Kwam ik ergens in een stad of dorp, dan bekeek ik oude monumenten. Geweldig vond ik dat."

Een opleiding in die richting heeft hij nooit gevolgd. Harkema werd veeboer. Toen zijn kinderen geboren werden en op vakantie gaan moeilijker werd, vond hij een tijdverdrijf dat hem deed besluiten nooit meer van huis weg te willen. "Het thuis gezellig maken", vindt hij belangrijk.

Zijn moeder woonde in die tijd aan het Noorderplantsoen in Groningen, waar hij steeds weer geboeid werd door de vijver. In het midden lag een eiland waarop een huisje voor de eenden stond. Hij maakte het na bij zijn eigen huis in Den Ham. "Daar deed ik ruim een jaar over."

Klapbrug

Al snel kreeg Harkema de smaak te pakken. "Ik maakte er ook een bruggetje bij. Dat stond heel leuk. Daarna ontstond het idee voor een klapbrug. Ook die lukte."

Steeds als hij klaar was met bouwen, verzon Harkema weer iets nieuws. "Langzamerhand ontstond het idee voor een boerderij. Daar heb ik uiteindelijk vier jaar over gedaan. Toen was-ie klaar."

Dat er nu ook een kathedraal op het terrein staat, was volgens Harkema oorspronkelijk niet de bedoeling. "Ik ging een riolering aanleggen. Van de buizen maakte ik een toren. Toen ik die aan wat mensen liet zien, vroegen ze of er ook nog een kerk bij zou komen. Diezelfde winter maakte ik de schetsen."

De inmiddels 67-jarige boer kwam er al snel achter dat het ontwerpen van een kathedraal geen gemakkelijke klus is. "Ik wilde hem 9,5 meter lang en 3 meter breed maken. Maar het lukte me niet om het bouwwerk met die maten op schaal te krijgen." Daarom verscheurde hij zijn schetsen en begon opnieuw. Nu groter. "Daarna heb ik een paar boekjes over bouwen doorgenomen en ben aan de slag gegaan", zegt hij.

Enorm stevig

Volgens Harkema kan iedereen een kathedraal bouwen. "Je moet alles gewoon enorm stevig maken. Dan kan het niet zo snel stuk. De vloer bijvoorbeeld. Die is 20 centimeter dik. Daar trap je echt niet zomaar doorheen."

Een beetje feeling voor het bouwersvak is volgens hem echter ook wel handig. "De haakse hoeken bij de ramen waren moeilijk. Maar die zijn uiteindelijk mooier geworden dan ik ooit had durven dromen."

Elf jaar lang heeft Harkema over de bouw van zijn kerk gedaan. "Niet dag en nacht hoor. Soms lag het wel een jaar stil." Materialen voor het bouwen haalde hij vooral van sloopprojecten. "Anders was de kerk niet te betalen geweest." Alleen de stenen in de buitenmuur zijn volgens hem nieuw. "Die heb ik uit België gehaald. Het zijn stenen die lijken op kloostermoppen, alleen veel kleiner. Precies geschikt voor mijn kerkje dus."

Psalm 119

We lopen de kerk in. Door de glas-in-loodramen valt zonlicht naar binnen. "Dit is de eerste kathedraal waarin de vensters op ooghoogte zitten", had Harkema er zo-even over gezegd. De Groninger boer speelt nu psalm 119 op het orgel. "Ik heb vorig jaar orgelles genomen, omdat ik het zo mooi vindt als hier in het kerkje gezongen wordt."

Groepen die van zijn kathedraal gebruik willen maken, zijn van harte welkom. "Binnenkort viert iemand hier zijn vijftigste verjaardag. Hij houdt voor de gelegenheid in het kerkje een dankdienst. Dat vind ik nou zo mooi."

Harkema benadrukt dat de kerk niet van een speciale denominatie uitgaat. "Ik ben zelf lid van een Samen-op-Weggemeente. Maar iedereen is hier van harte welkom."

Die openheid voor alle kerken toe is ook te zien in de inrichting. Het orgel, dat uit de hervormde kerk van IJhorst afkomstig is, kijkt uit op enkele Jezusbeelden die hoogstwaarschijnlijk uit een rooms-katholieke kerk afkomstig zijn. Op de vlag die buiten wappert, staan een regenboog en de woorden: Er is hoop. Harkema: "Mijn buurvrouw had zo'n vlag. Toen ik die zag, was ik gelijk verkocht. Die paste bij mijn kerkje. Onze driekleur mag je niet zomaar altijd buiten hebben hangen en de woorden op deze vlag doen me denken aan wat mijn moeder altijd zei: Hoop doet leven."

Hulp

Binnenkort hoopt Harkema te beginnen aan een nieuw project, een koffie- en theehuis. "De aanvraag ligt inmiddels bij de gemeente en er zijn geen bezwaren binnengekomen", meldt Harkema verheugd. Naar het zich nu laat aanzien zal het verlenen van deze vergunning een heel stuk soepeler verlopen dan die voor de kathedraal. "Ik had het geluk dat ik stalen zenuwen heb", zegt Harkema over die tijd. "Uiteindelijk is er een vergunning afgegeven voor een berging. Iets anders ging niet, omdat dit agrarisch gebied is."

Voor het koffie- en theehuis roept de boer de hulp van anderen in. "Ik kan niet nog tien jaar wachten voordat ik de mensen die de kerk willen zien van drinken kan voorzien. Ik hoop daarom echt dat hij volgend jaar af kan zijn."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen