Bezinning over de blinde vlek

Een passender plaats dan de Eemlandhoeve hadden de initiatiefnemers moeilijk kunnen bedenken. Terwijl in De Hooischuur woorden als hedonisme, utilisme en individualisme klinken, hebben de deelnemers van het oprichtingssymposium links een weids uitzicht over het vlakke polderland, een van de open gebieden die Nederland nog heeft, al wordt er door groeiend Amersfoort gretig aan een punt van de taart geknabbeld.

Het uitzicht rechts is een boerenschuur waarin pakken stro liggen opgetast. Door de open ramen klinkt het opgewonden gekakel van kippen die over het erf rennen. Links wordt het gekwaak van kikkers afgewisseld door een haan die luidkeels om aandacht vraagt. Met vier lezingen achter de kiezen laten de symposiumgangers zich even later rondleiden langs een bijenvolk, langs het leven in de poldersloot of over de boerderij.

Appèl

Het Christelijk Ecologisch Netwerk (CEN) is een vervolg op het Christelijk Ecologisch Appèl, dat op 9 september 1998 op initiatief van de Stichting Aardewerk aan minister Pronk (Milieu) werd aangeboden. Daarin vroegen christelijke organisaties de overheid economie en ecologie opnieuw met elkaar te verbinden.

Deelnemers aan het nieuwe netwerk zijn: CNV, Contact Christen Agrariërs, Evangelische Alliantie, Gereformeerd Maatschappelijk Verbond, Reformatorisch Maatschappelijke Unie, Instituut voor Cultuurethiek, Platform Boerenethiek en Levensbeschouwing, Stichting De Eemlandhoeve, Stichting Kerk en Wereld, Stichting Aardewerk, Time to Turn (jongerenorganisaties), de werkgroep kerk en milieu van de Samen-op-Wegkerken en de wetenschappelijke instituten van CDA, ChristenUnie en SGP. Coördinator is mevrouw drs. H. Riezebos van het Instituut voor Cultuurethiek in Amersfoort.

Binnen het netwerk willen christenen zich in projectgroepen op de problemen bezinnen en projecten ontwikkelen om bewustere omgang met de schepping aan te moedigen. Een van die groepen richt zich op de landbouw, een andere op het bedrijfsleven, de derde op de theologie.

Voor laatstgenoemde projectgroep wordt in eerste instantie gedacht aan een inventarisatie van de huidige milieueducatie en milieuzorg binnen de kerken. Bij lang niet alle kerken en kerkleden leeft het besef dat geloof, kerk en levensstijl alles met duurzaamheid te maken hebben, stelt het CEN.

Conferentievoorzitter prof. dr. ir. H. Jochemsen, zelf van boerenafkomst, heeft een duidelijk antwoord op de vraag die de media de afgelopen dagen, "soms met enige irritatie", stelden: Is dat nu nodig, een afzonderlijk christelijk netwerk? Opvattingen over de natuur hangen nauw samen met levensbeschouwelijke uitgangspunten, zegt Jochemsen. "Als christelijke organisaties willen we onze eigen traditie vruchtbaar maken, ook voor deze problematiek. We gaan ons niet afschermen en ook niet overdoen wat anderen al hebben gedaan, maar richten ons vooral op bewustwording in eigen kring."

De mensheid is nogal van de natuur vandaan gegroeid, is de teneur van de bijeenkomst. De schepping lijdt onder de gevolgen van onze welvaart, er is gebrek aan stilte en ruimte, de ecologische diversiteit loopt terug en de mens vervuilt zijn omgeving en dreigt de aarde onleefbaar te maken.

Kentering

Voorzitter dr. H. H. F. Wijffels van de Sociaal-Economische Raad (SER) signaleert "het begin van een kentering" in het materialistische doelmatigheidsdenken dat uit de industriële revolutie is voortgevloeid. De bijdrage van het christendom in de bezinning op het milieu is volgens hem echter tot nu toe niet groot geweest. De kerken hebben te weinig gereageerd op het groeiende materialisme, aldus Wijffels. "Ook de politiek behandelt de milieubeweging, die in Nederland maar liefst 4 miljoen leden heeft, met te weinig respect."

Landbouw

De landbouw loopt bij de omslag in het denken "afschuwelijk achter", vindt de Wageningse hoogleraar prof. dr. ir. G. van Dijk. "De landbouw gaat nog uit van het beheersen van de natuur in plaats van het samenwerken daarmee. Buitenstaanders moeten de landbouw voorhouden dat respect voor de natuur nodig is." Volgens Van Dijk beginnen theologen "anders te denken over de leer van de laatste dingen: ze praten niet alleen meer over de hemel, maar ook over de vernieuwde schepping."

Volgens de hervormde predikant dr. J. G. Schenderling uit Varik overheerst echter ook in de kerken het antropocentrische mensbeeld: de mens bovenaan, die dus met de natuur mag doen wat hij wil. "Tijdens de mkz-crisis zei een dominee dat het een oordeel van God is. Dat is echter antropocentrisch, want in die visie wordt de dierenwereld gebruikt om ons een lesje te leren. In het theocentrische wereldbeeld staat God bovenaan en mens, dier en natuur op gelijk niveau daaronder. De mens heeft dus geen ongebreideld gebruiksrecht. Hij wordt geroepen als een goede koning over de schepping te heersen. Daarbij moeten we de eigenschappen eerbiedigen die God de dieren heeft gegeven. Daarom heeft een dier ook recht op vrije beweging in de open ruimte."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen