Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Voor of tegen huwelijk Máxima

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Voor of tegen huwelijk Máxima

Toestemmingswet plaatst SGP voor lastigste dilemma in een toch al roerig jaar

5 minuten leestijd

De politieke top van de SGP beraadt zich vandaag nog over het standpunt dat de Eerste- en de Tweede-Kamerfractie dinsdag moeten uitdragen in het debat over het huwelijk van kroonprins Willem-Alexander met Máxima Zorreguieta. Alleen dat extra overleg maakt al duidelijk hoe lastig de kwestie is voor de SGP, die als theocratische partij niets liever wil dan dat de rooms-katholieke Máxima zich tot het protestantisme bekeert, maar daarover geen duidelijkheid heeft gekregen.

SGP-leider Van der Vlies beleeft een van de roerigste jaren in zijn twintigjarige parlementaire loopbaan. In die jaren is de kloof tussen zijn partij en aanhang enerzijds en de rest van de samenleving groter geworden. Recente wetgeving op het gebied van euthanasie en het homohuwelijk heeft die ontwikkeling alleen maar gemarkeerd. Voor het eerst in de geschiedenis van de SGP diende de fractie een motie van afkeuring in en wel tegen mevrouw Borst van Volksgezondheid.

Daar kwam vervolgens nog het liberale verwijt van onverdraagzaamheid bij. En tot overmaat van ramp kwam een deel van de bevolking van Kootwijkerbroek in opstand tegen het wettelijk gezag van minister Brinkhorst. Van der Vlies toonde daar begrip voor en SGP-senator Holdijk zei bij die gelegenheid dat niet-gewelddadig verzet tegen de overheid in dit geval geoorloofd was. Bovendien weigerde Holdijk de huwelijksvoltrekking van Laurentien Brinkhorst met prins Constantijn bij te wonen omdat hij de vader van de bruid uit protest tegen het 'ruimen' van gezond vee geen hand kon geven.

Ongemakkelijk

Dat juist de SGP deze spanning tussen geloof en samenleving aan den lijve ervaart, is natuurlijk niet vreemd. Als theocratische partij, gefundeerd op de trits "God, Nederland en Oranje", is de SGP als zodanig voorvechtster van de meest ongemakkelijke standpunten. Vooral op het punt van de tolerantie is de SGP kwetsbaar. De standpunten van de partij -zo zei Van der Vlies eind vorige maand zelf in een uitgebreid interview met de EO-radio- betekenen een belemmering van de vrijheid van anderen. "Want grondrechten", aldus Van der Vlies, "worden door de wet van God begrensd."

De SGP heeft dit jaar dus al het nodige voor de kiezen gehad. Maar het lastigste probleem dient zich nog aan. Dinsdagmiddag komen de Eerste en de Tweede Kamer in een verenigde vergadering in de Ridderzaal bijeen om te debatteren over de zogeheten Toestemmingswet voor het huwelijk van kroonprins Willem-Alexander met Máxima. Voor een overgrote meerderheid -uitgezonderd de SP, die niet eens meedoet, en een enkel progressief kamerlid van PvdA, D66 of GroenLinks- is dit huwelijk geen enkel probleem. Maar voor de SGP wel, want Máxima is rooms-katholiek.

De zorgen van de SGP zijn op het eerste gezicht niet vanzelfsprekend. Want het vrijzinnig protestantisme dat in de koninklijke familie tot de goede toon behoort, is volstrekt verschillend van het belijnde geloof der staatkundig gereformeerde broeders. Wie de preek van ds. Ter Linden bij de huwelijksbevestiging van prins Constantijn heeft gehoord, kan zich bovendien afvragen wat voor aantrekkingskracht deze vrijzinnige pietpraat kan uitoefenen op een rooms-katholiek meisje dat haar geloof klaarblijkelijk serieus neemt. Maar de SGP let hierbij uitsluitend op het objectieve criterium van de geloofspapieren van het kerkverband.

Bijgeloovig woeden

Het dilemma is duidelijk. Máxima is populair, ook onder de Oranjegezinde achterban van de SGP. Het liefst zou de SGP voor het huwelijk stemmen. Maar de vraag is of dat wel kan.

Eigenlijk kan het niet, wanneer de SGP aan consequentie hecht. Toen de Staten-Generaal in maart 1998 beraadslaagden over het huwelijk van prins Maurits met de rooms-katholieke Marilène van den Broek stemde de SGP tegen. De aangevoerde reden was de persoonlijke geloofsovertuiging van Marilène. Zij was en bleef katholiek. Woordvoerder Holdijk zei toen letterlijk: "Met het oog op de constitutionele betekenis van het voorgenomen huwelijk, kan het ons om politieke en historische redenen geen onverschillige zaak zijn welke godsdienstige keuze de aanstaande echtelieden ieder voor zich op dit moment gemaakt hebben."

In het partijblad De Banier riep fractievoorlichter M. de Bruyne onlangs nog met instemming het standpunt in herinnering dat Groen van Prinsterer in 1840 innam toen koning Willem I met de rooms-katholieke freule Henriette d'Oultremont wilde trouwen. Groen keurde dat voornemen af en riep de koning ertoe op ervan af te zien, "opdat het blijke dat de Vorsten van Oranje, in het oog hunner Nazaten, niet te vergeefs hun bloed ter handhaving van het Evangelie tegen Rooms bijgeloovig woeden hebben gespild."

Vereiste

Nu heeft Máxima gezegd dat zij het protestantisme onderzoekt en de mogelijkheid opengehouden dat zij te zijner tijd haar aanstaande man in dezen zal volgen. Maar of zij inderdaad protestants zal worden, weet niemand. Wel zal het huwelijk in de hervormde gemeente van Amsterdam worden bevestigd. Willem-Alexander heeft bovendien gezegd, en het kabinet heeft dit bevestigd, dat het Huis van Oranje protestants blijft en dat eventuele kinderen hervormd zullen worden gedoopt en opgevoed. (Maar wat is een protestantse opvoeding, zo zullen SGP'ers zich afvragen, wanneer die door een rooms-katholieke moeder wordt gegeven?)

Moeilijker dan dit hebben regering en Koninklijk Huis het de SGP nooit kunnen maken. Als de SGP vóór stemt, ligt het verwijt van inconsequentie op de loer, als de partij tegen stemt, zal haar dat niet in dank worden afgenomen. De SGP zou in het vleugje van hoop dat Máxima de partij heeft gegeven en in de toezegging van kroonprins en premier een reden kunnen zien om de onduidelijkheid over de persoonlijke geloofskeuze van Máxima minder zwaar te laten wegen. Maar in 1998 was die geloofskeuze nog een vereiste voor het jawoord. En deze inconsequentie wordt nergens zo pijnlijk ervaren als in de SGP-fracties zelf. De toezegging over de toekomst van het Oranjehuis zou de SGP van een tegenstem kunnen weerhouden. Maar de onduidelijkheid over Máxima's persoonlijke keuze maakt een onbekommerd "ja" eveneens onmogelijk. De vraag is dus of de SGP Máxima, en daarmee haar huwelijk met Willem-Alexander, het voordeel of het nadeel van de twijfel zal willen geven. In een onthouding van stemming zal de SGP in ieder geval niet willen vluchten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 30 juni 2001

Reformatorisch Dagblad | 44 Pagina's

Voor of tegen huwelijk Máxima

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 30 juni 2001

Reformatorisch Dagblad | 44 Pagina's

PDF Bekijken