Burgemeestersdebat blijft nog spannend

In de Eerste Kamer is een wetsvoorstel aan de orde om de benoeming van burgemeesters te moderniseren. Nu is het nog zo dat de Kroon benoemt, nadat de gemeenteraad een niet-bindende, geheime voordracht heeft gedaan. In de toekomst zou de gemeenteraad twee kandidaten moeten voordragen, over wie de raad eerst de bevolking per referendum heeft kunnen raadplegen. Uit die twee kandidaten maakt de minister dan een keuze. Iets meer democratie dus, terwijl de benoeming zelf -zoals dat ook in de Grondwet is vastgelegd- een zaak van het kabinet blijft.

Maar is het gevaar niet groot dat de Kroon niet meer dan een stempelmachine wordt, vragen de liberalen zich af. Volgens de VVD sluit de nieuwe wet nog onvoldoende uit dat er voor de minister weinig te kiezen -en dus te benoemen- valt, omdat er situaties denkbaar zijn waarin de raad slechts één kandidaat voordraagt. De minister zou dan weinig meer kunnen doen dan de kiezersuitspraak honoreren. En dat is dan dus in strijd met de Grondwet.

Bijzonder geval

De discussie spitst zich toe op een artikel uit de wet waarin staat dat de raad in uitzonderlijke gevallen ook een enkelvoudige voordracht mag doen. De raad moet die bijzondere gevallen wel "motiveren." Volgens de VVD betekent dit dat de raad zelf kan bepalen wanneer er sprake is van een "bijzonder geval", waarin zij van een meervoudige aanbeveling kan afwijken.

De Vries legde gisteren omstandig uit dat dit een misverstand is. "Motiveren" betekent in dit geval niet zoveel als "bepalen", maar "uitleggen." De raad kan slechts uitleggen waarom er naar zijn mening sprake is van een uitzonderlijk geval zoals de minister dat heeft gedefinieerd. Die definities van bijzondere gevallen (zoals een overlijden, een ernstige ziekte of een gemeentelijke herindeling) zal De Vries in een ambtsinstructie aan de commissarissen der Koningin en in een circulaire aan de gemeenten bekendmaken.

Als dat zo is, waarom schrijven we dat dan niet zo op? vroeg VVD-woordvoerder Luyten gisteren aan De Vries. "Wij willen duidelijke garanties hebben dat de wetstekst maar op één manier is uit te leggen, en dat is nu niet zo." Maar De Vries wilde die concessie niet doen. De betekenis van het woord "motiveren" is in het debat voldoende toegelicht en de wetsgeschiedenis is richtinggevend bij de interpretatie van de wetstekst. "Wat de VVD mij vraagt, is niet nodig. De zaak is zo helder als glas."

Nadenken

Na intern beraad kon Luyten gisteren nog niet zeggen of zijn fractie nu tegen het wetsvoorstel zal stemmen. Hij wil eerst afwachten of De Vries nadenkt en misschien van gedachten verandert. De Vries zei na afloop van het debat niet uit te sluiten dat hij nog nadenkt, "maar ik geloof niet dat er nog onduidelijkheid over de tekst kan ontstaan zoals die er nu ligt."

Het stemgedrag laat de VVD afhangen van "de uitkomst van het nadenken van de minister", aldus Luyten. De Eerste Kamer stemt volgende week over het burgemeestersreferendum. Als de VVD-fractie in haar geheel tegenstemt, sneuvelt het wetsvoorstel. De christelijke fracties zijn namelijk ook tegen. Het verzet van het CDA is overigens zeer tegen de zin van partijvoorzitter Van Rij, die zijn partijraad een jaar geleden liet uitspreken dat de raad in de toekomst één favoriete kandidaat bij de minister moet aanbevelen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen