Scholen steeds meer op eigen benen

De minister en de staatssecretaris roepen al vanaf het moment van hun aantreden in 1998 dat de scholen meer zelfstandigheid moeten krijgen voor het onderwijsleerproces en in het personeelsbeleid. Tot nu toe is daar weinig van terechtgekomen. Alleen voor de aanschaf van computers heeft het ministerie niet minutieus aan de scholen voorgeschreven hoe ze de gelden moeten besteden.

Ook voor de zogenaamde schoolbudgetten zijn geen specifieke regels opgesteld. Een gemiddelde basisschool krijgt vanaf komend cursusjaar 50.000 gulden ter vrije besteding en een college voor voortgezet onderwijs kan enkele tonnen tegemoet zien. Verder krijgen de scholen over enkele jaren de vrije hand in de besteding van de gelden voor schoolbegeleiding. Nu loopt dat gedeeltelijk via de gemeenten.

Met deze drie zaken houdt de vergroting van de autonomie zo ongeveer op. Gisteren hebben de bewindslieden en de onderwijsorganisaties echter een belangrijke stap voorwaarts gezet. In de komende jaren zal de overheid de handen terugtrekken, zodat scholen een grotere vrijheid krijgen om het leerproces zelf vorm te geven. Ook komen er veel meer mogelijkheden om een eigen personeelsbeleid te voeren. Over de bereikte onderwijsresultaten moeten de scholen verantwoording afleggen aan ouders en de overheid. De inspectie toetst de kwaliteit van het onderwijs.

Kern

Dat is de kern van het convenant dat de bewindslieden hebben gesloten met de bestuurs- en managementorganisaties (Besturenraad, VBKO, VBS en VOS/ABB), organisaties van schoolleiders (AVS en VVO) en werknemersorganisaties (AOb, Federatie Onderwijsbonden CMHF/MHP en Onderwijsbonden CNV).

De betrokkenen spreken van een omslag in het denken. "Die moet leiden tot een onderwijspraktijk waarin de overheid richting geeft om variëteit en kwaliteit en gelijke kansen te bieden, en scholen en professionals de ruimte hebben om maatwerk te leveren", zo staat in een gezamenlijk persbericht. Hermans gaat een en ander uitwerken in concrete voorstellen aan de Tweede Kamer. Als het aan de bewindsman ligt, is de operatie in 2004 afgerond.

De bewindsman wil de eerste aanzetten al in het komende schooljaar geven. Hij gaat dan diverse budgetten voor het personeelsbeleid in het basisonderwijs samenvoegen. Vanaf 2004 mogen de basisscholen kiezen voor de lumpsumfinanciering. De scholen krijgen dan een zak met geld waaruit ze de salarissen voor het personeel, de inventaris en het onderhoud van het interieur van de gebouwen zelf moeten betalen. Nu zijn die geldstromen gescheiden. In het voortgezet onderwijs is al enkele jaren sprake van lumpsumfinanciering.

Hermans werkt samen met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten aan een voorstel om scholen voor basis- en voortgezet onderwijs verantwoordelijk te maken voor hun huisvesting en voor het onderhoud aan de buitenzijde. Die verantwoordelijkheid ligt nu bij de gemeenten.

De Onderwijsinspectie gaat de kwaliteit controleren. Het wetsvoorstel dat de nieuwe rol van de inspectie regelt, is onlangs bij de Tweede Kamer ingediend. Hoewel alle onderwijsorganisaties gisteren lovend spraken over het akkoord, is er kritiek op de nieuwe rol van de inspectie. Volgens Van Steen van de verenigde bijzondere scholen op algemene grondslag is het plan van Hermans de schoolinspectie een oordeel te laten vellen over het didactisch handelen van leerkrachten en het pedagogisch klimaat in de school in strijd met de vrijheid van onderwijs. Hij verwacht op dit punt nog een stevige politieke discussie.

Verzet

De christelijke partijen hebben zich altijd verzet tegen een inspectie die waardeoordelen uitspreekt over het pedagogisch en didactisch klimaat. Het PvdA-kamerlid Barth zei deze week ook dat ze dit onderdeel uit de nieuwe wet op het onderwijstoezicht afkeurt. Als de overheid alleen geïnteresseerd is in de resultaten van het onderwijs, moet ze zich niet bemoeien met de manier waarop scholen het resultaat bereiken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen