Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Agressie

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Agressie

4 minuten leestijd

Er gaat bijna geen dag voorbij of er komt in een therapie iets van agressie naar boven. Boosheid naar de afstandelijke en rationele echtgenoot of irritatie naar een afhankelijke echtgenote die alsmaar bevestiging van haar man vraagt. Adolescenten die zich mateloos ergeren aan de regels van hun ouders kunnen heftig mopperen over in hun ogen ouderwetse en strakke opvoeders. Ook borrelt er vaak boosheid of woede op naar God, als een cliënt zich door Hem in de steek gelaten voelt of er pijnlijke levensomstandigheden te verwerken zijn.

Freud noemt agressie een belangrijke menselijke emotie en in veel psychologische literatuur kun je dit als thema tegenkomen. Ook de Bijbel spreekt over toorn, gramschap en verbolgenheid als menselijke emotie. Van God lezen we vaak dat Hij vertoornd is. In een inzichtgevende psychotherapie kunnen veel verdrongen emoties en herinneringen naar boven komen. Situaties van soms jaren geleden komen naar boven en worden weer in het bewustzijn opgeroepen. Cliënten kunnen dit heel bedreigend vinden en ervoor terugdeinzen.

Een cliënt kan bang zijn volledig de controle over zichzelf kwijt te zullen raken. Dit geeft soms een heftige angst. Controle verliezen is heel eng, zeker voor iemand die juist altijd heel sterk de controle heeft leren houden, wat ook lukte. Zo'n cliënt is sterk genoeg om de controle over zichzelf te houden, ook al kost dit soms veel energie. Of het onderdrukken van irritaties of boosheid geeft veel psychische klachten. Maar het is misschien onbekend hoe je geleidelijk en gecontroleerd je boosheid kunt uiten. Soms hebben mensen die zo sterk hun boosheid onder controle hebben een enkele uitschieter meegemaakt en zijn ze hiervan zo geschrokken of keuren ze dit zo sterk af dat ze nog krampachtiger hun boosheid onderdrukken.

In therapie gebruik ik vaak metaforen om iets duidelijk te maken. Soms kies ik een actueel voorval om iets meer begrijpelijk te maken. Zo koos ik de laatste weken een metafoor die typisch Nederlands is, de wateroverlast in het Westland. Er was veel neerslag gevallen in het Westland, waardoor de boezemwateren hoog waren opgelopen. De polders moesten worden bemaald. Het hoogheemraadschap Delfland moest zelfs zijn volledige capaciteit noodpompen inzetten om nog grotere schade te voorkomen. De kritiek van de tuinders was dat te laat een noodscenario was ingezet. Het hoge water gaf helaas veel schade aan de gewassen. Door spuisluizen te openen, gemalen op tijd aan te zetten en noodpompen in te schakelen kan een overstroming worden voorkomen.

Zo kan een cliënt of een willekeurig iemand die veel controle over zijn agressie houdt een plan van aanpak maken. Hoe en wat te doen als ik mijn boosheid ga toelaten? Hoe te handelen als ik boosheid bij mijzelf bemerk? In zo'n plan van aanpak moet je acties onderbrengen die bij je passen. Als actie kun je twintig keer jezelf opdrukken kiezen. Of een tochtje op je fiets maken en keihard op je pedalen stampen. Ook kun je op bed een kussen leggen waar je met je vuisten op slaat totdat je woede afneemt. Je kunt ook tegen iemand met wie je dit hebt afgesproken je boosheid uiten door het eruit te schreeuwen. Een boksbal ophangen en hier tegenaan meppen, kan ook goed helpen. Maar je kunt ook naar het bos gaan en met een tak tegen een boom slaan. Soms kan iets van je afschrijven in een dagboek helpen. Kortom, je zoekt je eigen gecontroleerde vorm om je boosheid naar boven te laten komen.

Deze aanpak geeft houvast en structuur. Dit maakt het veiliger om boosheid onder ogen te komen en naar boven te laten komen. Agressie kan veel stukmaken, maar is ook noodzakelijk om jezelf te beschermen en om grenzen te trekken richting een ander. Om taken te realiseren, heb je je gezonde agressie nodig. Door te leren omgaan met je eigen boosheid kun je contact leggen met jezelf en de ander, in plaats van je te isoleren en de ander af te wijzen. Gecontroleerd omgaan met je boosheid geeft veel ruimte en opluchting. Misschien toch eens nadenken over een plan van aanpak?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 12 oktober 2001

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Agressie

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 12 oktober 2001

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken