Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Morrelen aan artikel 23

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Morrelen aan artikel 23

Discussie over onderwijsvrijheid komt steeds weer boven water

5 minuten leestijd

Als een bal die onder water geduwd wordt, komt het onderwerp elke keer weer naar boven. De suggestie om het bijzonder onderwijs af te schaffen, zoals minister Van Boxtel die vorige week deed, of om op zijn minst de huidige onderwijsvrijheid kritisch te herzien, wordt iedere keer de grond in geboord en komt toch telkens weer naar de oppervlakte. Sommigen spreken van een luchtbel, anderen vrezen voor de gestadige druppel die de steen uitholt.

Bijna alle politieke partijen en een reeks organisaties vielen over de minister van Grotesteden- en Integratiebeleid heen toen hij in de GPD-bladen van afgelopen zaterdag stelde dat artikel 23 van de Grondwet maar afgeschaft moet worden. De openbare school is er voor iedereen en godsdienstonderwijs moet maar op een bijbel- of koranschool gegeven worden, vond Van Boxtel.

Het kamerdebat dat door de christelijke fracties onmiddellijk werd aangevraagd, liep dinsdag met een sisser af. Premier Kok bleek niet van plan ministers die ook kamerkandidaat zijn, in de laatste weken voor de verkiezingen de mond te snoeren. Van Boxtel zelf bracht een kleine nuancering in zijn mening aan. Hij stelde dat het bijzonder onderwijs gehandhaafd kan blijven indien bijzondere scholen die niet meewerken aan integratie van allochtonen door een strikt toelatingsbeleid te hanteren, als straf een korting op hun rijksbijdrage krijgen.

Identiteit

Het idee van Van Boxtel om godsdienst los te maken van de andere vakken, kan helemaal niet, verklaarde VVD-kamerlid Cornielje maandag al in deze krant. De minister heeft er onvoldoende oog voor dat de identiteit van een school het gehele onderwijs doortrekt. Het uit zich in de inhoud van de lessen, de vormgeving van binnen- en buitenschoolse activiteiten, de kleding, de omgang met elkaar, het beginnen en besluiten van een schooldag en in nog tal van andere zaken.

De vraag doet zich ook voor waarom suggesties als die van Van Boxtel geopperd worden. Als niemand last heeft van de identiteitsgebonden scholen, is er ook geen rechtvaardiging voor maatregelen tegen hen. De problemen die op enkele islamitische scholen zijn gesignaleerd, vormen dan een stok die gebruikt wordt om ook andere honden te slaan.

"Een kat in het nauw doet rare sprongen", is volgens woordvoerder C. van Kortenhof van de Onderwijsbond CNV een reden voor de uitspraken van de minister. Van Boxtels partij, D66, staat in de peilingen voortdurend op een dramatisch verlies. "Je staat soms ook versteld van het beeld dat er in bepaalde kringen bestaat van het bijzonder onderwijs", zegt Van Kortenhof. "Men gaat er bij voorbaat van uit dat bijzondere scholen uit zijn op isolement en de vorming van een multiculturele samenleving belemmeren."

Ter discussie

De vrijheid van onderwijs is de afgelopen jaren tal van keren ter discussie gesteld, ook door partijen die zich nu nadrukkelijk tegen de uitspraken van minister Van Boxtel keerden. De Vereniging voor Openbaar Onderwijs (VOO) startte vorig jaar een debat met als doel: opheffing van de verzuiling in het onderwijs. De VOO zou het bijzonder onderwijs graag in 2017, honderd jaar na de gelijkberechtiging van openbaar en bijzonder onderwijs, afgeschaft zien.

De regering heeft de Onderwijsraad gevraagd een toekomstvisie op te stellen voor het grondwetsartikel over de vrijheid van onderwijs. Minister Hermans van Onderwijs verwacht dat stuk nog voor de Tweede-Kamerverkiezingen.

De vrees kan rijzen dat het net zo zal gaan als bij kwesties als het homohuwelijk en de legalisering van euthanasie: eerst is bijna iedereen mordicus tegen, vervolgens ontstaat er steeds meer begrip, dat groeit uit tot draagvlak, en uiteindelijk is een meerderheid voor aanpassing van de bestaande situatie. In het ergste scenario doet de gedachte aan een nieuwe schoolstrijd zich voor, een herhaling van de situatie van vóór de Lageronderwijswet van 1920.

Offers

Als de ideeën van Van Boxtel werkelijkheid zouden worden en ouders zouden toch voor identiteitsgebonden onderwijs kiezen, dan zouden ze dat volledig zelf moeten bekostigen, zoals dat ook in het buitenland vaak het geval is. Daar betalen de ouders de gebouwen, de onderwijsfaciliteiten en de leerkrachtensalarissen van hun bijzondere school, terwijl ze ondertussen ook belasting moeten betalen voor het openbaar onderwijs waar ze geen gebruik van maken. Dat vraagt grote offers. Het leidt er in Noord-Amerika bijvoorbeeld toe dat vaders overwerken om het schoolgeld van hun kinderen te kunnen bekostigen en dat in andere gezinnen moeder om dezelfde reden een deeltijdbaan zoekt. De leerkrachten worden noodgedwongen onderbetaald, zodat ze hun inkomen vaak proberen aan te vullen door tijdens vakanties in een ander baantje bij te verdienen.

In Nederland zou een dergelijke situatie de gereformeerde gezindte voor enorme problemen stellen. Een gewone basisschool krijgt voor elke leerling 3900 euro per jaar. Een basisschool die op het gemiddelde aantal leerlingen (220) zit, kost zo'n 660.000 euro per jaar. Als de school voor de helft uit kinderen uit een achterstandsituatie bestaat (waardoor die kinderen het leerlinggewicht 1,9 krijgen toegekend), ontvangt de school 814.000 euro van het ministerie van Onderwijs.

In het voortgezet onderwijs liggen de bedragen nog hoger: 5390 euro per scholier. Een gemiddelde middelbare school (1300 leerlingen) krijgt dan ook meer dan 7 miljoen euro per jaar van de overheid. Het zelf instandhouden van identiteitsgebonden onderwijs zou dus zeer grote offers vergen.

Bewuste keuze

CNV-woordvoerder Van Kortenhof verwacht niet dat het zo'n vaart zal lopen, ook gezien de stroom negatieve reacties na de uitspraken van Van Boxtel. "De kwaliteit van het bijzonder onderwijs wordt niet in twijfel getrokken. Als we die weten te handhaven, geloof ik wel dat we het zullen overleven. Maar vanzelfsprékend is er niets, dat blijkt maar weer. Dat betekent dat ouders niet te gemakkelijk met de verworvenheden van ons christelijk onderwijs moeten omgaan. Het moet voor hen een heel bewuste keuze zijn als ze hun kinderen daar naartoe sturen."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 12 april 2002

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Morrelen aan artikel 23

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 12 april 2002

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken