Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Zigeuners

Bekijk het origineel

+ Meer informatie

Zigeuners

5 minuten leestijd Arcering uitzetten

Sommige mensen houden van reisverhalen. Hier volgt iets wat erop lijkt. In Santiago de Chile loopt een parkeerwachter in een keurig donkergrijs pak, gestreept overhemd met stropdas en een Calvin Klein-petje op. Een parkeerwachter! Mannen en vrouwen lopen grasvelden in de stad te besproeien. Dit is beter dan in Peru. De wijken voor de allerarmsten zien er beter uit dan in Lima en Ecuador.

Chili is een republiek met ruim 14 miljoen inwoners. De Araukanen vormen de oorspronkelijke indianenbevolking. Zij maken een kleine 7 procent van de bevolking uit. Natuurlijk is er sprake van een koloniaal verleden. Er reist nú een groeiend aantal mensen uit Peru naar Chili. Legaal en illegaal. Ze hebben een hoge verwachting van het land waar ze heen gaan. Dat stelt soms teleur, hoewel er hier inderdaad meer mogelijkheden zijn dan in andere Zuid-Amerikaanse landen. Maar noch kolonialisme, noch de verwachting van een luxer leven leidde zigeuners van de Balkan naar Chili. Het waren de oorlogen in de vorige eeuw die een aantal woonwagen- en tentenbewoners naar Zuid-Amerika deden afreizen.

Ik bezoek een kleine gemeenschap in de plaats Coltauco. Ik zit op de grond. In van fraaie kleuren voorziene tenten vrijwel zonder stoelen of banken. Een jonge vrouw blijkt net getrouwd. Ze is vijftien. Gewoonlijk wordt een huwelijk gesloten wanneer de echtelieden tussen de 15 en de 18 jaar zijn. Zijn de jonge mensen vrij in hun keus? Enige jaren geleden beslisten gezinnen nog over het huwelijk. Dat is bezig te veranderen. Nu is er steeds meer sprake van een eigen keuze.

Huwelijken zijn onderworpen aan strenge tradities. In grote trekken als volgt. De betrokken jongen of man vraagt aan het gezin waartoe zij behoort om de hand van het meisje. Het gezin zegt: "Wacht. Er moet eerst toestemming zijn." Twee of drie dagen later gaat zo iemand terug om officieel bescheid te krijgen. Niet zelden is een paar dagen later de trouwpartij al in volle gang. Symbolisch bevestigt het meisje dat ze binnen drie dagen na het huwelijk zal aantonen dat ze nog maagd was. Daarna komt er een nieuwe feestavond onder de vrouwen.

Er is overigens sprake van een heel gesloten cultuur. Een niet-zigeuner komt doorgaans niet in aanmerking voor een huwelijk. Daar is een uitzondering mogelijk op die regel: als namelijk het meisje zelf een buitenstaander lief krijgt. Maar dan heeft wel het hele gezin pijn. Een ongetrouwde moeder vormt een onmogelijkheid. Want de traditiewet van de zigeuners dwingt hen te trouwen - het meisje met de jongen die het kind heeft verwekt. De gemeenschap zorgt voor de weduwen. "Hoe voelt u zich hier in deze door kleed of zeildoek overspannen leefplek?" Het antwoord is duidelijk: "Mits het niet regent wel fijn." Zigeuners willen geen integratie, want dan moeten ze hun traditie afstaan of zich onderwerpen aan andermans gewoonten in Chili.

Ik heb de uitnemende, nooit meer terugkerende kans om een bruiloft te bezoeken. Behalve van aardige tradities blijkt er dan ook sprake van een beroerde levensstijl. Er zijn gemeenschappen waar kinderen al met hun tweede jaar drugs snuiven. De muziek is zo hard dat ik er tegenaan loop al s tegen een muur. Foto's maken kan niet. Maar de vader van de bruid geeft toestemming naderbij te komen. Hij begroet mij. Met hier en daar een tand in de mond.

Het bier vloeit overvloedig. Bij vaten. Plastic bekertjes liggen overal op het veld verspreid over de grond. Grote vloerkleden vormen een kleurige ondergrond. Op het gras. Een paar grote honden lopen er tussendoor te snuffelen. En jawel, een moeder van de bruid of de bruidegom vertelt mij dat ik ook wat eten krijg. Gebakken aardappels en grote bouten met vettig vlees. Het is beleefd om er in elk geval iets van te eten. En passant verneem ik een verwijzing naar een andere, recente bruiloft, waar 25 gezinnen bijeen waren en in totaal negen schapen zijn opgegeten.

Een jochie van een jaar of acht loopt stomdronken rond. Hij kan het niet meer recht houden. Vader gooit hem helemaal onder het koude water, maar dat blijkt niet afdoende. Een van de vele dikke oude vrouwen en een magere man met plooien in het gezicht en een cowboyhoed op moeten aan de dans. Want de ene familie gaat bij de andere familie de bruid ophalen. Dat is een hele ceremonie met veel onderhandelen bij de tafel in de tent van de bruid en haar gezin. En een schijngevecht eventueel. Want de mannen die de bruid komen halen, hebben metalen pijpen bij zich om zo nodig in dat gevecht te gebruiken.

De bruid laat ondertussen tranen. Het verhaal gaat dat ze opnieuw met hem in het huwelijk treedt van wie ze eerst was gescheiden. Onder dwang van de traditie. Een van de kindertjes loopt in z'n totale blootje rond. Zulke dronken mannetjes zijn gedoemd op te groeien in deze leefverbanden. Een cultuur, doortrokken van de zonde. Net als de onze. Maar anders dan in een postmodern West-Europa.

Ik rijd langs diverse huizen van zigeuners in Santiago. Sommigen zijn behoorlijk rijk omdat de vrouw de gave, de "blessing" kent van het handlezen. Zij kopen een huis, maar blijven evengoed trekken, zodat hun woning tijdelijk leeg staat. Door zich -af en toe- in een huis te vestigen geven ze toch een beetje hun cultuur op. Omdat ze weinig of minder blijven trekken. Zigeuners in deze wijk staan dan ook onder kritiek van de anderen die nog in tenten wonen. Omdat ze meer Spaans gaan spreken en eigenlijk hun cultuur en traditie verraden.

Ik wacht mij ervoor me de hand te laten lezen. De oude vrouw die ik ontmoet zegt dat het een gave van God is. Maar een andere zigeuner die ik trof, iemand die min of meer werkt als evangelist, verklaart zich op basis van het bijbelboek Leviticus "tegen". "Zigeuners hebben goed psychologisch inzicht. Zij zien aan iemands ring dat hij getrouwd is. Hij komt uit een ander land, dus gissen ze dat hij veel reist. Ze weten dat hij ander voedsel eet, dus geven ze adviezen over de gezondheid."

Een reisverhaal.

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 4 mei 2002

Reformatorisch Dagblad | 40 Pagina's

Zigeuners

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 4 mei 2002

Reformatorisch Dagblad | 40 Pagina's