Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Frankrijk verkiest

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Frankrijk verkiest "schurk boven fascist"

5 minuten leestijd

PARIJS - Frankrijk haalt opgelucht adem. De nachtmerrie lijkt voorbij. Leverde de eerste ronde van de Franse presidentsverkiezingen twee weken geleden nog een daverende verrassing op in de persoon van de extreem rechtse Jean-Marie Le Pen, die wist door te dringen tot de tweede ronde, gisteren koos Frankrijk zoals verwacht massaal voor de zittende president, Jacques Chirac. De Fransen brachten met pijn in het hart -om met links te spreken- hun "stem liever uit op een schurk dan op een fascist."

Met een opkomst van ruim 80 procent en een score van rond de 82,5 procent is Chirac de president die in de tweede ronde de meeste stemmen haalde sinds het ontstaan van de Vijfde Republiek in 1958. Hij verslaat daarmee ruimschoots zijn voorgangers Georges Pompidou (58 procent in 1969) en Charles de Gaulle (55 procent in 1965). Met de populariteit van Chirac heeft dat echter niets te maken. In de eerste ronde haalde hij nog geen 20 procent van de stemmen, waarmee hij van alle presidenten sinds 1958 het slechtste resultaat boekte.

De verkiezingen van gisteren waren niets anders dan een referendum tegen de persoon van Jean-Marie Le Pen. De Fransen gaven gisteren massaal gehoor aan de oproep van media, vakbonden en nagenoeg alle politieke partijen om te kiezen voor de waarden van de republiek en de democratie, vertolkt in de leus vrijheid, gelijkheid en broederschap. De ironie wil dat de rechtse Chirac gisteren meer stemmen kreeg van links dan van van zijn eigen aanhang.

Uit het resultaat van gisteren kan een drietal conclusies worden getrokken. Allereerst dat de Fransen, die in de eerste ronde de stembus nog in groten getale links lieten liggen, massaal in actie zijn gekomen. Ruim 3,2 miljoen kiezers extra maakten gisteren hun gang naar de stembus, waarmee het opkomstpercentage boven de 80 procent uitkwam. Hoewel het aantal blancostemmen steeg vergeleken met de eerste ronde (5,4 procent), koos links Frankrijk toch duidelijk voor Chirac.

Daar staat tegenover dat de opkomst van gisteren ruim achterbleef bij de verkiezingen van 1974 en 1981. Een op de vijf kiezers bleef thuis, ondanks het feit dat er een kandidaat van extreem rechts aan de tweede ronde meedeed. De ontevredenheid onder een aanzienlijk deel van het Franse electoraat blijft dus bestaan.

De tweede constatering van gisteren is dat Le Pen er niet in is geslaagd zijn aanhang verder uit te breiden. Het doorbreken van het taboe in de eerste ronde is voor twijfelaars geen vrijbrief gebleken ook op de kandidaat van extreem rechts te stemmen. Behaalde extreem rechts in de eerste ronde nog ruim 19 procent van de stemmen -16,86 procent voor Le Pen en 2,34 procent voor Bruno Mégret- gisteren kreeg Le Pen niet meer dan 18 procent van de kiezers achter zich. Daarmee bleef hij dus ver verwijderd van de 30 procent die hij had gehoopt te halen. Van een explosieve groei van extreem rechts in Frankrijk is dan ook geen sprake, hoewel de aanhang van Le Pen fors blijft (zo'n 20 procent), evenals zeven jaar geleden tijdens de vorige presidentsverkiezingen.

De belangrijkste conclusie is dat Chirac zich na gisteren in een moeilijke positie bevindt. Twee weken geleden kreeg hij 5,6 miljoen Fransen achter zich. De andere kandidaten van rechts waren goed voor 4 miljoen stemmen. Gisteren brachten ruim 25 miljoen Fransen hun stem uit op Chirac, wat betekent dat hij zijn overwinning voor een groot deel heeft te danken aan de ongeveer 10 miljoen kiezers van links en de ruim 3 miljoen aanhangers van extreem links. Dat houdt in dat Chirac de overwinning nauwelijks voor zichzelf en rechts Frankrijk kan opeisen. Ondanks zijn verpletterende overwinning van gisteren is zijn politieke speelruimte beperkt. Van een mandaat van de kiezer kan dus met goed fatsoen amper worden gesproken. De voorman van de Franse socialisten, François Hollande, liet gisteren dan ook niet na zijn deel van de overwinning op te eisen.

Chirac kan niet echt tevreden zijn over het resultaat van gisteren, of het moest zijn dat hij de komende vijf jaar uit handen van justitie kan blijven. De president is namelijk betrokken bij een flink aantal juridische procedures. In Parijs loopt een justitieel onderzoek naar corruptie tijdens zijn periode als burgemeester, en er loopt een aantal fraudeonderzoeken tegen hem en zijn partij, mede in verband met de financiering van verkiezingscampagnes van de RPR. Maar de Franse wet kan een president alleen vervolgen als er tijdens zijn regime sprake is van hoogverraad.

Alle ogen zijn nu gericht op de parlementsverkiezingen van 9 en 16 juni. Voor Chirac is het cruciaal dat rechts de verkiezingen wint zodat er een regering van zijn kleur kan worden gevormd. Een overwinning van links zou opnieuw een "cohabitation" (een rechtse president met een linkse regering) betekenen, wat voor de verzwakte president een ramp zou betekenen. Het zou de geloofwaardigheid omtrent zijn herverkiezing ernstig aantasten. Bovendien zou een overwinning van de socialisten een nieuwe samenwerking met links betekenen, terwijl dat de afgelopen vijf jaar met Lionel Jospin al de nodige problemen opleverde.

Chirac riep na de eerste ronde van de presidentsverkiezingen dan ook direct alle rechtse partijen in een vergadering bijeen. Resultaat van deze bijeenkomst was de oprichting van de Unie voor de Presidentiële Meerderheid (UMP). Deze groepering wil in elk van de 577 kiesdistricten één rechtse kandidaat stellen. Daarmee wil de partij niet alleen voorkomen dat links een verkiezingszege behaalt, maar ook dat het Nationaal Front van Le Pen districten verovert. De laatste zou centrumrechts misschien nog meer van een meerderheid in het parlement kunnen afhouden dan links.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 6 mei 2002

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

Frankrijk verkiest

Bekijk de hele uitgave van maandag 6 mei 2002

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken