Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Pelmolen 250 jaar in Reggestad

Bekijk het origineel

+ Meer informatie

Pelmolen 250 jaar in Reggestad

3 minuten leestijd Arcering uitzetten

RIJSSEN - De Rijssense Pelmolen bestaat 250 jaar. De bekende pel- en oliepersmolen is al tweeënhalve eeuw het beeldbepalend element bij de noordelijke invalsweg. Opmerkelijk genoeg wordt de molen nog steeds bewoond door een Ter Horst.

Gerrit, zoon van Hein ter Horst van de eerste Rijssense supermarkt-zelfbediening, is een rechtstreekse afstammeling van Jan ter Horst, die de Pelmolen bouwde in 1752. Deze Jan ter Horst werd geboren in 1700 en was verscheidene keren burgemeester van Rijssen.

De molen is sinds 1973 ondergebracht in de Stichting Pelmolen Ter Horst. Het totstandkomen van de stichting is mede te danken geweest aan de inspanningen van SGP-burgemeester G. J. Smit, die in 1970 naar Rijssen kwam. Oud-gemeenteambtenaar Willem Hakkert is bestuurslid van de Pelmolenstichting. Hij maakte uitgebreid studie van de geschiedenis van de molen. "In de negentiende eeuw was de Pelmolen een van de belangrijkste industriemolens uit de omgeving.

De bedrijvigheid bestaat uit het pellen van gerst en het pletten en slaan van lijnzaad, koolzaad en raapzaad tot olie en koek." Volgens Hakkert is de pellerij altijd minder belangrijk geweest dan de olieslagerij. "Eigenlijk was het dan ook beter geweest om te spreken van de Oliemolen in plaats van de Pelmolen."

Aanvankelijk werden de grondstoffen voor de Pelmolen aangevoerd per Enterse zomp. Deze platbodems konden de Regge bevaren als de waterstand hoog genoeg was. Later kwam de trein van de Locaal Spoorweg Mij Neede-Hellendoorn in beeld, die in 1904 werd opgericht. In 1913 raakte de molen buiten gebruik.

De oudere Rijssenaren kunnen zich de Pelmolen nog goed voor de geest halen als de mysterieuze bouwval aan de Regge. Burgemeester Wijnand Zeeuw schreef in 1942 al een brandbrief aan de stichting De Hollandsche Molen "dat de Pelmolen binnen afzienbare tijd zal instorten als er niet snel wordt ingegrepen." Het duurde nog tot 1973 voordat de firma Schakel uit Exmorra de restauratie ter hand nam.

Een team van molenaars zorgt er nu voor dat de molen kan draaien. Vrijdag zet burgemeester J. A. H. Lonink de molen om vier uur 's middags in beweging en die blijft dan 25 uur achtereen doormalen. Iedereen die dat wil, kan dan gratis een kijkje nemen in de molen, ook 's nachts.

Wie zich wil verdiepen in de technische gegevens, kan terecht in de Stadsbibliotheek, waar een expositie is ingericht.

Hakkert: "Om precies boven water te krijgen hoe het pellen en olieslaan vroeger in zijn werk ging, is deskundige hulp ingeroepen van molenaar-peller Bakker uit Zuidhorn en vader en zoon Kaal van oliemolen De Zoeker aan de Zaanse Schans. Ze zijn hier geweest en hebben ervoor gezorgd dat bezoekers nu nog steeds kunnen zien hoe vroeger deze processen in het werk gingen." Hakkert zegt dat de molen "een levend gedenkteken is van de goede, maar bewogen tijd."

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 8 mei 2002

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's

Pelmolen 250 jaar in Reggestad

Bekijk de hele uitgave van woensdag 8 mei 2002

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's