"Ik was een roepende in de woestijn"

Op 5 juli 1995 stuurde Karremans een fax aan de VN in Tuzla en de crisisstaf van de landmacht in Den Haag. "Er is zich een ramp aan het voltrekken. Het is een hopeloze toestand", meldt hij aan zijn superieuren. De commandant geeft aan dat hij zijn militaire opdracht om de enclave te beschermen niet langer kan uitvoeren. "Dat is het ergste wat je als commandant kan overkomen", aldus Karremans vanmorgen.

Een dag later, 6 juli, begonnen de Bosnische Serviërs met de aanval op de enclave. Enkele dagen later viel Srebrenica. De bijeengepakte vluchtelingen werden afgevoerd. Over ongeveer 7000 moslimmannen is nooit meer iets vernomen.

Om tien uur vanmorgen maakte de 53-jarige Karremans -in burgerkleding- zijn opwachting bij de parlementaire enquêtecommissie Srebrenica. Na het afleggen van de belofte begon in de oude vergaderzaal van de Tweede Kamer zijn verhoor, waar drie uur voor uit was getrokken.

Op de bewuste fax kreeg hij vanuit Tuzla en Den Haag geen antwoord. "Maak het wereldnieuws, zei ik nog." Karremans had al eerder signalen opgevangen dat de enclave wel eens aangevallen zou kunnen worden. Onder meer Britse commando's die bij Dutchbat in de enclave zaten, droegen de informatie aan. Hij speelde de gegevens "door naar boven." Karremans gaf vanmorgen aan weinig fiducie te zien in de VN. "Kolonel Brantz in Tuzla wist wat er gebeurde. Daarboven (Zagreb en Sarajevo, red.) wist men van niets."

Over veel inlichtingen kon de commandant van Dutchbat niet beschikken. Hij wist nauwelijks wat er om zich heen gebeurde. Commando's mochten de enclave niet uit, luchtfoto's kreeg hij niet, informatie over de foto's ook niet. "We konden kijken zover als ons oog reikte."

Volgens Karremans leed het moreel van zijn mannen niet onder de situatie. "Naarmate we verder in de narigheid kwamen te zitten, steeg het moreel. We wisten in wat voor belabberde omstandigheden we daar zaten. Het was letterlijk terug naar de Middeleeuwen.

Ik kan uren vertellen over de toestand van de vluchtelingen. We wilden zoveel mogelijk doen. Een goed woord kan altijd, maar als iemand ziek wordt en je hebt geen medicijnen, dan zakt de moed je ook wel eens in de schoenen."

Karremans werd na de val van Srebrenica het symbool van de onmacht van de Nederlandse militairen om de enclave in juli 1995 te redden. Beelden van de toastende Karremans en de Bosnisch-Servische generaal Mladic werden wereldwijd uitgezonden. Het NIOD was niet onder de indruk van zijn kwaliteiten. Zijn plaatsvervanger majoor Franken had de touwtjes in handen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen