Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Luisteren naar gevangenen in Caïro

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Luisteren naar gevangenen in Caïro

Annemarie Graf: "Ik probeer vanuit onze kerk tot een zegen te zijn"

9 minuten leestijd

In de straten van Caïro wemelt het van bewegende figuren, die zich in alle richtingen spoeden. Waar je ook kijkt, overal is er de mensenzee. Vrouwen die geheel in het zwart zijn gehuld en van wier gezicht soms alleen nog een brilletje zichtbaar is. Kinderen op blote voeten die door het stof banjeren. Mannen in grijze kaftan, of in westerse kleding met een aktetas onder de arm. Niemand weet hoeveel mensen er in deze stad wonen. De Egyptenaren zelf denken 20 miljoen.

Het verkeer is een heksenketel. Toeterende auto's lijken van alle kanten te komen. De mensen lopen op straat, want op het trottoir staan allerlei obstakels. Voetgangers beschikken over een groot talent om op het allerlaatste moment een motorkap te ontwijken. Automobilisten zwenken opeens naar links om kuilen aan de rechterkant van de weg te vermijden. Door rood rijden is heel gewoon en voor groen stilstaan ook, want op de drukste kruispunten staat een politieagent die het verkeer regelt en zich daarbij niets aantrekt van de verkeerslichten. Karren met ezels maken evengoed gebruik van de autosnelwegen als moderne touringcars en de laatste modellen luxueuze auto's.

Kippen en konijnen

In deze stad woont sinds 1995 Annemarie Graf. Het is een belevenis om met haar op stap te gaan. Ze blijkt even bedreven in het oversteken van de Corniche als de Egyptenaren. De Corniche is een driebaansweg die langs de Nijl loopt en waarop de stroom auto's overdag nooit ophoudt. Zebrapaden zijn er nauwelijks, de loopbruggen zijn ver weg en een politieman die het verkeer kan stilleggen is nergens te zien. De wandeling naar het huis van Annemarie voert over de onverharde markt, waar ook levende kippen en konijnen worden verkocht.

De in 1939 in Zwitserland geboren Annemarie heeft het grootste deel van haar leven in Nederland doorgebracht. Haar ouders verhuisden in 1950 van Zwitserland naar Nederland, waar haar vader voorganger werd van een evangelische gemeente in Groningen. De periode in Nederland werd onderbroken voor een studie in de Verenigde Staten, waar ze een BA haalde in "Bijbel en Educatie". Ze werkte in Groningen in een evangelische boekhandel.

Van 1988 tot 1993 verbleef ze in Zwitserland. Daarna werkte ze voor de Zwitserse Gereformeerde Kerk anderhalf jaar in Engeland onder au pair-meisjes. Een directeur van een christelijke organisatie vroeg haar vervolgens naar Caïro te gaan. Ze zou in die miljoenenstad moeten toezien op alleenstaande westerse meisjes. De betreffende meisjes zijn inmiddels teruggekeerd naar hun eigen land, maar zij is er nog.

Annemarie woont momenteel op een benedenverdieping in de wijk Ma'adi, waar behalve buitenlanders ook kopten en veel moslims wonen.

Sleutelhangers

Een blauw kleed ligt uitgespreid over de producten die in haar huiskamer zijn opgestapeld. Daaronder liggen de sleutelhangers en tassen die de gevangenen hebben gemaakt. Annemarie verkoopt ze tijdens de koffieochtenden van buitenlandse vrouwen die in de hotels van Caïro worden georganiseerd. Aan kopers bestaat over het algemeen geen gebrek: de producten zijn hier, met prijzen variërend van 1 tot 30 dollar, een stuk goedkoper dan in de thuislanden van de westerlingen. De hele opbrengst van de verkoop gaat naar de makers. Maar de materialen moeten ze zelf betalen. De gevangenen maken de voorwerpen in de werkruimte in de gevangenis waar ze van 8 tot 5 uur verblijven.

In het begin sjouwde Annemarie zelf ook de materialen van de markt de gevangenissen binnen. Maar dit werd haar te zwaar: de gevangenen vroegen soms partijen van 25 kilo. Nu worden de spullen door een andere buitenlandse dame geleverd. Ze wordt geholpen door een chauffeur, die de zakken en dozen naar binnen sleept.

Het werk onder de gevangenen begon met een gemeentelid dat in de problemen was gekomen doordat zijn visum niet in orde was. Annemarie Graf is lid van een internationale en interconfessionele kerk, de Ma'adi Community Church. De leden behoren tot verschillende kerkgenootschappen en nationaliteiten. Onder hen zijn veel Amerikanen, Canadezen en Nederlanders. In het gebouw komt ook een Sudanese gemeente bijeen.

Drugssmokkel

Het werk onder de gevangenen doet Annemarie in het kader van het diaconiewerk van de kerk. Ze mag alleen de gedetineerden bezoeken die een christelijke achtergrond hebben. Het betreft Ghanezen, Nigerianen, Srilankanen, Filipino's, Grieken, Kroaten en Indiërs. Ze heeft ook contact gehad met een Nederlander en met een prins uit Qatar. Allen werden gearresteerd en veroordeeld wegens drugssmokkel. Ze waren op doorreis naar hun eigen land, en bij de overstap op de luchthaven van Caïro vonden de autoriteiten verdovende middelen met de hulp van speurhonden. De rechter veroordeelde hen tot levenslang of tot 25 jaar. Een veroordeling van 25 jaar komt in de praktijk neer op twintig jaar, want een islamitisch jaar is korter.

Het verblijf in een Egyptische gevangenis is zeer zwaar. De gedetineerden zitten met zestien personen in een cel. Ze slapen naast elkaar op de grond op een matrasje. Het eten dat ze krijgen is slecht, en er wordt nauwelijks genoeg verstrekt. Het voedsel -afwisselend rijst, bonen en linzen- wordt in grote pannen gekookt. Wat onder in de pan zit, is verkookt, wat bovenin zit, is niet gaar. Familieleden die de gevangenen bezoeken, nemen altijd levensmiddelen mee. Ze hebben een eigen kookplaatje.

Huis van bewaring

Annemarie komt ook bij de opgeslotenen in het huis van bewaring. Een huis van bewaring is niet hetzelfde als een gevangenis. De mensen die hier zitten, zijn veelal afkomstig uit Nigeria. Ze betaalden 2000 dollar aan mensensmokkelaars, die beloofden hen via Egypte naar Europa te brengen. Toen ze in Egypte waren gearriveerd, maakten de smokkelaars zich uit de voeten. De reis naar Egypte kostte ongeveer 400 dollar en de 1600 dollar staken de smokkelaars in hun eigen zak. De Nigerianen bleven zonder inkomsten in Egypte achter. Anderen kwamen met valse paspoorten en valse visa het land binnen. Bij politiecontrole liepen ze tegen de lamp. Ze blijven in het huis van bewaring totdat iemand erin slaagt een retourticket voor hen te regelen. De ambassade doet niets om deze mensen te helpen. Annemarie probeert met de families in contact te komen, die geld geven zodat zij een ticket voor deze mensen kan kopen.

De diaconaal werkster heeft wel contact met de ambassades van de landen waar de gedetineerden vandaan komen. Deze tonen echter maar weinig interesse in het lot van hun onderdanen. Alleen personeelsleden van de westerse ambassades komen hun landgenoten die achter slot en grendel zitten af en toe bezoeken.

De gevangenen die ze bezoekt, hadden aanvankelijk slechts een vaag christelijke achtergrond. Maar in de gevangenis kozen ze voor het christelijk geloof. Priesters van de Rooms-Katholieke Kerk of de Koptisch-Orthodoxe Kerk verzorgen kerkdiensten die volgens de liturgie van hun kerken verlopen. De doordeweekse bijbelstudie verzorgen de gevangenen zelf. Sommigen doen zelfs hele theologiestudies. Er zijn er bij die op deze manier een theologische graad aan een Amerikaanse universiteit hebben behaald.

Drie metrostations

De gevangenissen die Annemarie bezoekt, zijn verspreid over een groot gebi ed. De dichtstbijzijnde is drie metrostations verwijderd, de verste ligt 50 kilometer verderop. Het zijn bunkerachtige gebouwen. De speciale gevangenis voor de buitenlanders is bij de aardbeving van 1992 in elkaar gestort. Soms moet ze een paar uur wachten voordat ze naar binnen mag. Maar dat heeft ze ervoor over: soms is ze het enige contact -en de enige hoop- die de gevangenen met de buitenwereld hebben.

De reis naar de gevangenissen legt ze af met de metro of de bus. Ze neemt altijd een boek mee om te lezen, want dan gaat de reistijd niet verloren en hoeft ze zich nergens aan te storen. Lezen doet ze ook staande in de metro, als het tenminste niet zo vol is dat je je armen niet meer kunt bewegen.

De bewakers controleren wat ze meeneemt. Over boeken doen ze nooit moeilijk, want ze begrijpen toch niet waar die over gaan. De gevangenen stellen zo hun eisen: schoenen of crème moeten van een beroemd merk zijn. "Het zijn net grote kinderen, je moet grenzen stellen", weet Annemarie uit ervaring. Als ze eenmaal binnen is, sluiten de cipiers achter haar de deur. De opgeslotenen vragen haar naar het leven buiten de gevangenis. Ze willen weten hoe de verkoop van hun producten verloopt. Annemarie vraagt wat ze op het ogenblik hard nodig hebben.

Ook geestelijke zaken komen ter sprake. Annemarie vertelt iets over de preek van de afgelopen zondag. En gevangenen willen bijvoorbeeld weten wat ze vindt van vrouwen in het ambt.

Thuis wordt Annemarie vaak opgebeld. Familieleden van gevangenen verzoeken haar iets te regelen. Voorgangers manen haar die en die niet te vergeten. Ze blijft vriendelijk en kan alles onthouden wat er gezegd wordt.

Andere culturen

Annemarie Graf zit ook in het bestuur van de Ma'adi Women Guild Benovolence (Ma'adi Vrouwenvereniging voor Liefdadigheid). Een keer per jaar organiseert de vereniging een bazaar, waarvoor 5000 kaartjes worden verkocht en waar de hele christelijke buitenlandse gemeenschap in Caïro aan mee doet. De kinderen verven de gezichten, de tieners doen spelletjes.

Egyptische christelijke instellingen kunnen de vereniging om hulp vragen. Een school vraagt bijvoorbeeld geld om stoelen te kopen. Als het vereiste bedrag gegeven is, bekijken de bestuursleden na een tijdje of de scholen het goed hebben gebruikt. Het bestuur bestaat uit twaalf vrouwen, die ieder een aantal instellingen voor hun rekening nemen. Dankzij haar plaats in het bestuur komt Annemarie in scholen, bejaardentehuizen en andere instellingen in alle wijken van de stad en in allerlei plaatsen in de groene Nijldelta.

De Egyptenaren zijn gauw tevreden. Ze benaderen het leven positief. "Vriendschap en gezelligheid zijn belangrijk. Ze kunnen zonder alcohol veel plezier maken. Er is snel een gezellige en vrolijke stemming. Maar als je iets dringend nodig hebt, kan dat soms lastig zijn. Voor mij mag het wel eens wat vlotter, maar zij denken: Morgen komt er weer een dag."

Annemarie vindt het boeiend om in Egypte te wonen. "Ik houd van andere culturen en vind het mooi om een bemoediging voor de christenen te kunnen zijn. Ik zie mezelf als een deel van de diaconie van de kerk. Ik probeer vanuit onze kerk tot een zegen te zijn."

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van donderdag 23 januari 2003

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Luisteren naar gevangenen in Caïro

Bekijk de hele uitgave van donderdag 23 januari 2003

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken