Bekijk het origineel

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

"Nu kom ik aan lezen toe"

Riet van der Sluijs neemt na veertig jaar afscheid van Bibliotheek voor Varenden

7 minuten leestijd

De Bibliotheek voor Varenden in Rotterdam raakt "een stukje van het meubilair" kwijt. Vanmiddag nam Riet van der Sluijs-Dekker afscheid van "een gewone bibliotheek voor een bijzondere doelgroep." Ze maakt gebruik van de mogelijkheid om na een dienstverband van veertig jaar met pensioen te gaan. Van "meisje voor lichte werkzaamheden" klom ze op tot hoofd van de afdeling Binnenvaart.

Riet groeide op als schipperskind. "Mijn ouders voeren met een sleepschip of rijnaak op Bazel. Ik ken de wereld van de binnenvaart dus heel goed, al heb ik een deel van mijn jeugd ook op een internaat doorgebracht", vertelt ze in een rustige hoek van de bibliotheek aan de Houtlaan. In het felle zonlicht buiten rijst de pyloon van de Erasmusbrug majesteitelijk omhoog.

"Mijn eerste baan -hulp voor dag en nacht in een doktersgezin- beviel me niet zo. Ik wilde wat anders. In augustus 1963 las ik een advertentie van de Nederlandse Hervormde Kerk, die enkele jaren daarvoor de Centrale Schippersbibliotheek had opgericht. Ze vroegen "een meisje boven de 16 jaar voor lichte werkzaamheden, onder andere hulp in de bibliotheek." Ik was 20 en besloot te solliciteren. Vooral het contact met schippers trok me aan." "Mej. R. Dekker" kreeg de baan en bleef haar werkgever veertig jaar trouw.

Stormachtig

De Bibliotheek voor Varenden heeft een stormachtige ontwikkeling doorgemaakt, met talloze fusies en verhuizingen. In 1956 speelde de Nederlandse Hervormde Kerk in op de behoefte van schippers aan lectuur. Zeker in die tijd was de kerk een van de weinige contactpunten met de wal. De Raad voor de varende Gemeente van de Hervormde Kerk kreeg de taak een bibliotheek op te zetten. Als centrale locatie werd Rotterdam gekozen. Met een kleine voorraad boeken en enkele medewerkers kwam het project voorzichtig van de grond.

Met de toekenning van rijkssubsidie in 1963 kwam de zaak in een stroomversnelling en kon een echte bibliothecaresse worden aangesteld. Ook de 20-jarige Riet Dekker kwam in dat jaar in dienst, op 1 september. "In de begintijd hadden we de beschikking over één kamer. Natuurlijk deden we ons best om de collectie snel uit te breiden. We kochten wat beschikbaar was, voornamelijk ontspanningslectuur."

Aan de binding van de bibliotheek met de kerk kwam in 1968 een einde. De Stichting Centrale Schippersbibliotheek kreeg een algemeen karakter, zodat het boekenbezit ook formeel bestemd werd voor een breed publiek, ongeacht godsdienstige overtuiging, politieke gezindheid of maatschappelijke stand. Dat betekende niet dat rijp en groen in de kasten belandde. In de statuten werd opgenomen dat "alle moreel schadelijke, op grove wijze anders denkenden kwetsende, tot ongehoorzaamheid aan de landswetten opruiende lec tuur zal worden geweerd."

Per 1 januari 1973 fuseerde de bibliotheek met de Katholieke Centrale Schippers Bibliotheek "Stella Maris" en de Christelijke Uitleenbibliotheek Agkos, die een gereformeerde signatuur had. Een jaar later volgde de fusie met de zeevarenden tot de Stichting Gemeenschappelijke Bibliotheek voor de Zee-, Rijn- en Binnenvaart. De nieuwe organisatie was een openbare bibliotheek met twee afdelingen: één voor de binnenvaart en één voor de zeevaart.

Niet lang daarna kwam er een derde afdeling bij en werden de eerste boeken uitgeleend aan Nederlanders die tijdelijk in het buitenland werken, de zogenoemde "expats". Halverwege de jaren tachtig kreeg de bibliotheek haar huidige, compactere naam. Momenteel is ze -na diverse verhuizingen- ondergebracht in een pand aan de Houtlaan.

Ruime uitleentermijn

Riet van der Sluijs -ze trouwde kort na haar benoeming- noemt de Bibliotheek voor Varenden een gewone bibliotheek. "De doelgroep is anders: alleen schippers en zeevarenden kunnen lid worden. De collectie is daar een klein beetje op afgestemd. We hebben meer boeken dan gemiddeld over de zee- en binnenvaart. Van dat genre schaffen we alles aan. Maar verder is ons boekenbestand vergelijkbaar met dat van andere bibliotheken. Familieromans en thrillers doen het altijd goed, maar ook boeken over de historie zijn gewild."

Omdat schippers van hot naar her varen, kunnen ze hun boeken natuurlijk niet altijd binnen drie weken weer inleveren. Daarom is de uitleentermijn ruim: twee maanden, met de mogelijkheid om eenmalig te verlengen voor nog eens twee maanden. Het aantal titels dat per keer mag worden geleend is twintig. Bovendien hoeven de leden de boeken niet per se in Rotterdam terug te brengen.

Van der Sluijs: "We hebben een samenwerkingsverband met zo'n 45 openbare bibliotheken in het land. Met een speciaal paspoort kunnen schippers daar boeken van ons inleveren, maar ook nieuwe lenen. De bibliotheek beschikt ook nog eens over eigen depots langs de belangrijkste vaarroutes in binnen- en buitenland, onder meer in Terneuzen en Duisburg. De bibliotheek van Bazel heeft ons voormalige depot overgenomen en beschikt over een flinke verzameling Nederlandse lectuur, die we regelmatig aanvullen. Elk jaar gaat er een hoeveelheid nieuwe boeken met een schipper mee."

Toch kunnen al deze aanpassingen aan het ritme van de binnenvaart niet voorkomen dat boeken soms te laat worden ingeleverd. "Door de zomerdroogte staat het water in de rivieren zo laag dat sommige schepen vast zijn komen te zitten. Bijvoorbeeld in de Donau. Mensen bellen dan om te vertellen dat ze hun boeken wat later terugbrengen. Daar hebben we natuurlijk begrip voor; we zijn soepel met boetes."

Hechte groep

Vooral het directe contact met mensen maakt het werken in de Bibliotheek voor Varenden leuk, vindt Van der Sluijs, die zelf in Oud-Beijerland woont. "In een gewone bibliotheek blijft dat vaak beperkt tot het afstempelen van boeken. Hier vragen mensen vaak hulp bij het zoeken naar lectuur. Schippers vormen een hechte groep. Velen van hen heb ik als kind aan de hand van hun ouders zien binnenkomen. Omdat ik zelf uit de schipperswereld kom, maken ze graag een praatje. Al moet ik zeggen dat dat laatste vroeger meer voorkwam. Tegenwoordig beschikken schippers over de modernste communicatiemiddelen, zodat ze goed op de hoogte zijn van de laatste nieuwtjes."

De Bibliotheek voor Varenden beperkt zich niet tot de uitleen van boeken. Intussen maken ook cd's, cd-roms en video's deel uit van de collectie. "Halverwege de jaren tachtig hadden we een project, waarbij we computers uitleenden", herinnert Van der Sluijs zich. "Dat was bijzonder leuk. De computer deed in die tijd zijn intrede in de huiskamer en we wilden de schippers er ook kennis mee laten maken. Ze konden natuurlijk geen cursus aan de wal volgen, dus kregen ze van ons een computer in bruikleen. De vraag was zo groot dat we wachtlijsten hadden. 't Was nog een heel gesjouw met die zware dingen. Bijkomend probleem was dat de stroomsterkte aan boord schommelt tussen de 210 en 240 watt. Voor computers is dat een probleem. Gelukkig was er een firma die aangepaste machines kon leveren."

Voor de kleintjes aan boord beschikt de Bibliotheek voor Varenden tegenwoordig over een Speel-leer-o-theek. Van der Sluijs: "Die hebben we samen met de Landelijke Stichting Onderwijs voor Varende Kleuters (LSOVB) opgezet. Kinderen tot acht jaar kunnen leerzaam speelgoed lenen dat aansluit bij de speelwerkmap "De kleuter aan boord" van de LSOVB. Ook dit materiaal kan bij de aangesloten openbare bibliotheken worden ingeleverd."

Lid van bibliotheek

Riet van der Sluijs heeft zich altijd "met veel plezier" voor de Bibliotheek voor Varenden ingezet. "Het is een deel van mijn leven geworden. Ik zal het missen." Tot vandaag werkte ze 29 uur per week, verspreid over vier dagen. "Om tien voor zeven vertrok ik 's morgens uit Oud-Beijerland. Na een reis met bus en metro was ik dan om halfacht op m'n werk in Rotterdam.

Het is goed om er na veertig jaar een punt achter te zetten. Bovendien is mijn man alweer zes jaar thuis. Nu kunnen we samen van onze vrije tijd genieten. En wellicht kom ik meer aan lezen toe, want dat is er al die tijd wat bij ingeschoten. Ik denk dat ik voor het eerst van m'n leven lid word van de bibliotheek in Oud-Beijerland."

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 29 augustus 2003

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 29 augustus 2003

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

PDF Bekijken