Bekijk het origineel

Gewas met jas heeft minder last van schimmels

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Gewas met jas heeft minder last van schimmels

4 minuten leestijd

Een dunne beschermlaag op het blad is voldoende om infecties te beperken. De Britse onderzoeker Dale Walters spuit daarom enkele keren per seizoen een biologisch afbreekbare film op het blad van gerst en tarwe. Hij gebruikt daarvoor een plantaardige verdampingsremmer of synthetische latex. Boeren en tuinders mogen vrij gebruik maken van deze stoffen, want het zijn geen bestrijdingsmiddelen.

Een jas voor het gewas. Het dunne laagje dat onderzoeker Dale Walters op zijn gerst en tarwe spuit, geeft de planten bescherming tegen ongewenste gasten. Tegen meeldauw bijvoorbeeld, de zwam die ervoor zorgt dat blad wordt bedekt met wit schimmelpluis. De dunne film op het blad is ook voldoende om infectie met bladvlekkenziekte en roestschimmels te beperken. Zonder afdoende bescherming van het gewas kunnen deze ziekten veel opbrengst kosten. Graantelers spuiten daarom gemiddeld twee keer per seizoen met een schimmeldodend bestrijdingsmiddel.

Schimmels kunnen ongevoelig worden voor deze middelen. Fabrikanten zijn daarom voortdurend op zoek naar nieuwe stoffen waarmee ziekteverwekkers geen raad weten. Tegen de beschermlaag van Dale Walters kunnen schimmels echter geen resistentie tegen ontwikkelen.

De Britse onderzoeker heeft voor een goede bescherming van zijn graan drie bespuitingen met een filmvormende stof nodig. Het laagje op het blad is namelijk niet elastisch genoeg om met de groeiende bladeren mee te rekken. "Jammer", vindt de plantenziektekundige van het Scottish Agricultural College in Ayr. Hij is daarom op zoek naar rekbare stoffen, die niet scheuren als de bladeren groeien. "Ze moeten ook bestand zijn tegen regen en wind", voegt hij eraan toe. De stoffen waarmee hij nu werkt, missen deze eigenschappen. Hij heeft nog geen chemici gevonden die hem aan de juiste producten kunnen helpen. Walters behelpt zich daarom met stoffen die de verdamping van het gewas beperken.

Ook met een 'plakmiddel' op basis van synthetische latex heeft hij goede ervaringen. Aardappeltelers gebruiken dit product om de hechting van bestrijdingsmiddelen aan het blad te verbeteren.

Geen herkenning

De beschermende werking van verdampingsremmers is ontdekt door wetenschappers van de Hebrew Universiteit in Jeruzalem. Tijdens het testen van een nieuwe remmer zagen ze dat suikerbieten minder werden aangetast door bladvlekkenziekte. Waarschijnlijk verbergen verdampingsremmers de fijne structuren van de waslaag op het blad. Schimmelsporen merken daardoor niet dat ze op een plant zijn geland. Veelal kiemen ze dan niet en anders weten ze vaak niet door de beschermlaag heen te komen. Het resultaat is een gezonder gewas.

Vanuit Ramat-Hasharon bevestigt Oded Ziv de beschermende werking van verdampingsremmers. Op het gerenommeerde Volcani Center-onderzoeksinstituut in Bet-Dagan heeft hij de afgelopen decennia het effect van deze stoffen in een groot aantal gewassen getest. In graan, in tomaat, in komkommer en in allerlei siergewassen, zoals roos en hortensia. Vooral tegen bladschimmels geven verdampingsremmers volgens de Israëlische onderzoeker in ruste een goede bescherming. Soms is zelfs een vergelijkbaar resultaat haalbaar als met een professioneel schimmelbestrijdingsmiddel.

Milieuvriendelijk

"Verdampingsremmers zijn een milieuvriendelijk alternatief voor bestrijdingsmiddelen", stelt Oded Ziv. Veel van deze stoffen zijn van natuurlijke oorsprong, of hebben in elk geval een zeer geringe giftigheid. De producten zijn echter niet gemaakt om gewassen tegen binnendringers te beschermen. Ze hebben daarom hun beperkingen. De effectiviteit laat soms te wensen over en ze bedekken het blad onvoldoende. Ook de regenvastheid en de doorlaatbaarheid voor zuurstof en koolzuurgas kunnen beter. Bovendien zijn sommige plantensoorten gevoelig voor de wat hogere bladtemperatuur die ontstaat door de geringere verdamping. Als deze bezwaren worden ondervangen, verwacht Ziv dat de werking van filmvormende stoffen sterk te verbeteren valt.

Afgezien van een zeer bescheiden proefje is in Nederland geen ervaring opgedaan met de schimmelwerende eigenschappen van filmvormende stoffen. Onderzoekers menen bovendien dat voor deze producten dezelfde toelatingsprocedure is vereist als voor reguliere bestrijdingsmiddelen. Filmvormende stoffen zijn echter geen bestrijdingsmiddelen in de zin van de Nederlandse Bestrijdingsmiddelenwet, zo blijkt uit navraag bij het College voor de Toelating van Bestrijdingsmiddelen (CTB). Deze Wageningse organisatie beslist aan de hand van uitgebreide dossiers of een product een bestrijdingsmiddel is en of het voor toelating in aanmerking komt.

Uit de beschikbare informatie concludeert het CTB dat voor filmvormende stoffen geen toelating als bestrijdingsmiddel is vereist, mits ze weinig of geen directe schimmeldodende werking hebben. Onder deze voorwaarde mogen boeren en tuinders de producten vrij toepassen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 9 september 2003

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Gewas met jas heeft minder last van schimmels

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 9 september 2003

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken