Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Gemak dient de chirurg

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Gemak dient de chirurg

Medisch Centrum Leeuwarden neemt hightech operatiekamers in gebruik

5 minuten leestijd

"Gas", zegt chirurg Jeroen Meijerink in het microfoontje van de koptelefoon. Een spraakgestuurde computer zorgt ervoor dat binnen enkele seconden via een werkbuis steriele lucht in de buikholte van de operatiepatiënt wordt geblazen. Even later bolt de buik van de patiënt op. Met vaardige hand worden vervolgens nog drie buizen ingebracht. De endoscopische galblaasoperatie kan beginnen.

Operateur is Meijerinks collega Jeroen Leytens. Met een soepele handbeweging brengt hij drie draagarmen met flatscreens in de juiste positie. Samen met zijn assistent-chirurg en een instrumenterend verpleegkundige kan hij zo vanuit een comfortabele positie de videobeelden volgen van het inwendige operatiegebied. Plaats van handeling is het Medisch Centrum Leeuwarden (MCL).

Afgelopen woensdag werden in het MCL, als eerste ziekenhuis in Europa, vier aan elkaar grenzende "endosuites" geopend, hightech operatiekamers voor laparoscopische ingrepen oftewel knoopsgatoperaties. Bij deze minimaal invasieve ingrepen hoeft de chirurg geen grote snee te maken in de huid van de patiënt. Via een paar kleine sneetjes worden buizen voor het inbrengen van een minuscule camera en instrumenten ingebracht. De arts kijkt niet meer in een grote operatiewond, maar volgt zijn eigen verrichtingen op de videobeelden afkomstig van een camera in de buik.

Warwinkel aan kabels

Laparoscopische ingrepen worden tegenwoordig in alle ziekenhuizen verricht. In veel instellingen gaat het echter om een beperkt aantal operaties, zowel qua aantal als qua soort. De ingrepen hebben meestal plaats in gewone operatiekamers. De benodigde apparaten en de beeldschermen staan op grote karren die de operatiekamer worden binnengereden. "Je staat dan te opereren in een warwinkel van kabels en snoeren", zegt Meijerink, terwijl hij op de videoschermen de verrichtingen van zijn collega Leytens nauwlettend volgt. Deze is inmiddels bezig met het lossnijden van de galblaas. Door een ontsteking is deze ernstig verkleefd geraakt met de omliggende weefsels. "Dat maakt de ingreep wat lastiger dan gewoonlijk", zegt Meijerink. "Normaal doe je zo'n ingreep in drie kwartier, maar deze gaat langer duren."

Op de operatiekamer valt via het plafond indirect een zacht licht naar binnen van tl-balken. De grote OK-lampen zijn uit. Alleen de drie videoschermen lichten op, helder en met een perfecte scherpte. Kleine mesjes, grijpertjes en schaartjes doen, aangestuurd door de vaardige hand van Leytens, hun werk in de goed verlichte buikholte van de patiënt. Af en toe zuigt Leytens wat bloed weg.

"Dat was vroeger anders", weet Meijerink. Een conventionele galblaasoperatie was een grote ingreep waarvoor altijd wel een zak bloed nodig was. Met de kijkbuisoperatie is dat verleden tijd. Dat geldt ook voor het grote litteken, een ritssluiting van 10 à 15 centimeter, rechts onder de borstkas. Vier kleine gaatjes in de buik vormen straks de enige herkenningspunten van de vroegere ingreep. "En de patiënt kan de volgende dag naar huis. Vroeger moest hij tien, twaalf dagen in het ziekenhuis blijven", aldus Meijerink.

Diverse ziekenhuizen in de Verenigde Staten beschikken inmiddels over een endosuite. "De voordelen van zo'n operatiekamer zijn groot", vertelt Meijerink. De moeilijk te verrijden karretjes met apparatuur hebben plaatsgemaakt voor soepel zwenkende draagarmen die aan het plafond boven de operatietafel hangen. Daaraan hangen de beeldschermen en op de drie planken van een eveneens hangend 'boekenkastje' staat de endoscopische apparatuur. De kabels en snoeren zijn van de vloer verdwenen. Dat is gemakkelijk voor het schoonmaken na een operatie. Dweilen gaat snel, want de endoscopische apparatuur hoeft niet eerst naar buiten te worden gereden.

Stembesturing

"Hermes, pointer left", zegt Meijerink om te laten zien waar de inmiddels door zijn collega vrijgemaakte galbuis zich bevindt. Via deze buis kan gal uit de galblaas naar de darm afvloeien om na een maaltijd haar aandeel te leveren bij de spijsvertering. Op commando van de stem van Meijerink verplaatst een witte pijl zich op de drie videoschermen enkele centimeters naar links en stopt bij een ronde roze structuur.

Hermes is de naam van het spraakgestuurde systeem waarmee de chirurg opdrachten kan geven aan de computer. Hij kan op die manier met zijn stem onder meer de OK-lampen dimmen, versterken of aan- en uitzetten en de helderheid van de computerschermen vergroten. De computer herkent zijn stem via de ingebrachte "personal voicecard" waarop het stemgeluid van de dienstdoende chirurg is opgenomen.

Inmiddels zijn de verbindingen gereed met de Medica in Düsseldorf, de grootste medische vakbeurs van Europa. Livebeelden van de operatie worden via een ISDN-verbinding uitgezonden naar de stand van de firma Snyder, leverancier van de operatiekamers in het MCL.

In de operatiekamer hangt een camera aan de muur die een overzicht biedt van de operatieruimte. Een tweede camera hangt onder een van de OK-lampen en laat zien wat er op de operatietafel gebeurt. Een derde camera bevindt zich in het inwendige van de patiënt. "Dit biedt geweldige mogelijkheden. We kunnen specialisten uit andere medische centra mee laten kijken. Je kunt elkaar op die manier adviezen geven. In collegezalen kun je live operaties volgen."

MC Laparoscopie

Het MC Leeuwarden heeft inmiddels de bijnaam MC Laparoscopie. Er vinden jaarlijks zo'n 1400 kijkoperaties plaats en dat aantal zal, nu de endosuites klaar zijn, snel stijgen, verwacht Meijerink. Vrijwel alle buikoperaties in het ziekenhuis worden momenteel laparoscopisch uitgevoerd. Op dit moment is het MCL het enige ziekenhuis in Nederland dat laparoscopische endeldarmoperaties uitvoert. Om het patiënten gemakkelijk te maken, hebben de chirurgen zelfs een eigen website: www.chirurgen-leeuwarden.nl. Meijerink: "Patiënten met endeldarmkanker komen uit het hele land hiernaartoe voor een operatie. En dat is begrijpel ijk. Ze blijven na de ingreep zeven tot tien dagen korter in het ziekenhuis en hebben nauwelijks pijn. Na drie weken komen ze lopend terug op de polikliniek. Na de conventionele endeldarmoperatie zag je ze dan nog vaak in een rolstoel komen. Als je dat verschil hebt gezien, ben je voorgoed overtuigd van het nut van laparoscopische ingrepen. Nog belangrijker is dat uit steeds meer onderzoeken blijkt dat mogelijk ook de overleving op de langere termijn bij deze kankerpatiënten beter is. Laparoscopische operaties hebben de toekomst, daar ben ik van overtuigd."

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 25 november 2003

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Gemak dient de chirurg

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 25 november 2003

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken