Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Iraakse ayatollah bezorgt VS hoofdpijn

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Iraakse ayatollah bezorgt VS hoofdpijn

3 minuten leestijd

NAJAF - Zijn bescheiden woning in de heilige stad Najaf doet niets vermoeden over de grote invloed die grootayatollah Ali al-Husseini al-Sistani heeft op de sjiitische meerderheid in Irak. Sinds de 72-jarige geestelijke zich met de politiek is gaan bemoeien, bezorgt hij de Amerikanen een zeurende migraine.

Momenteel is het al-Sistani's eis van algemene verkiezingen die de Amerikaanse plannen voor de machtsoverdracht in Irak overhoop dreigt te halen. Al-Sistani laat zich niet vaak uit over politieke zaken, maar als hij het doet, luisteren de sjiieten. Tienduizenden mensen zijn in Basra de straat op gegaan om al-Sistani's eis kracht bij te zetten. De Amerikanen kunnen dat niet negeren.

De Amerikanen willen een regering laten kiezen door afgevaardigden uit de diverse provincies, al-Sistani is daar tegen. De Amerikaanse bewindvoerder in Irak, Paul Bremer, zou vandaag in New York overleg plegen met leden van de Iraakse bestuursraad en met secretaris-generaal Kofi Annan van de Verenigde Naties over manieren om de impasse te doorbreken.

Voorheen huldigde al-Sistani het standpunt dat er voor een geestelijke veel belangrijker zaken waren dan wereldlijke aangelegenheden als de politiek. Na de val van Saddam Hussein, tien maanden geleden, heeft hij die mening laten varen. Al-Sistani's ideologische verschuiving wordt algemeen gezien als een voorbode van het nieuwe Irak, waarin een prominente politieke rol is weggelegd voor de sjiitische geestelijkheid.

De invloed van al-Sistani is snel groot geworden als gevolg van parallelle ontwikkelingen: de opkomst van de sjiitische meerderheid na jaren van onderdrukking door Saddam en het wegvallen van Saddams Ba'ath-partij als dominante factor in het openbare leven.

Het is niet meer dan logisch dat de sjiitische geestelijken het vacuüm vullen, zeggen Irak-kenners.

De soennieten laten zich niet bijster veel gelegen liggen aan wat hun geestelijken te melden hebben.

Bij de sjiieten ligt dat anders. De hoogste geestelijken hebben een bijna heilige status. Van hen worden antwoorden verwacht, of het nu om complexe theologische vraagstukken gaat of over het dagelijks leven. Al-Sistani geeft op zijn website antwoord op vragen van volgelingen over onderwerpen die uiteenlopen van de rituelen die horen bij de jaarlijkse bedevaart naar Mekka tot orale seks.

In de Ali-moskee in Najaf hangen spandoeken die oproepen tot absolute loyaliteit aan al-Sistani. Overal in de stad is het portret van de grootayatollah te zien. Wie een eigen exemplaar wil, kan bij een willekeurige straatverkoper terecht. Zijn aanhangers zeggen dat al-Sistani ook buiten Irak veel aanhang heeft: in landen als Libanon, Bahrein, India en Pakistan. Zijn website getuigt daarvan: informatie is beschikbaar in het Arabisch, het Urdu, het Farsi, het Frans en het Engels.

Al-Sistani begon zijn studie van de koran op 5-jarige leeftijd. Later volgde hij een opleiding in de stad Qom in Iran. In 1952 verhuisde hij naar Najaf, waar hij mujtahid werd, een geestelijke die voldoende weet om oordelen te kunnen uitspreken over religieuze vraagstukken. Al-Sistani was met zijn 31 jaar relatief jong. Invloed buiten Najaf kreeg hij na de dood van zijn mentor, grootayatollah Abul-Qassim al-Khoei, in 1992.

Al-Khoei heeft zich altijd verzet tegen pogingen van de Iraanse ayatollah Rudollah Khomeini om invloed in Irak te verwerven. Ook was hij niet van plan gehoor te geven aan de eis van Saddam om een fatwa uit te spreken ter ondersteuning van de oorlog tegen Iran (1980-'88).

Iraakse sjiieten zijn in tegenstelling tot hun geloofsgenoten in Iran de mening toegedaan dat geestelijken geen land horen te besturen. Onder Saddam konden ze ook moeilijk anders, maar het lijkt onwaarschijnlijk dat de sjiitische geestelijken nu de macht willen grijpen.

De meeste Irak-kenners rekenen erop dat het nieuwe Irak een land wordt met op de islam geïnspireerde wetten en met een belangrijke maatschappelijke rol voor de geestelijken. Een Irak met een islamitische regering à la Iran is veel minder waarschijnlijk.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 19 januari 2004

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

Iraakse ayatollah bezorgt VS hoofdpijn

Bekijk de hele uitgave van maandag 19 januari 2004

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

PDF Bekijken