Bekijk het origineel

Dirigenten maken vijanden

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Dirigenten maken vijanden

2 minuten leestijd

Dirigenten zijn intrigerende wezens en tegelijkertijd gewone mensen die net als ieder ander met problemen worstelen. Dat blijkt in "Dirigenten", een serie portretten van veertien maestro's waarin Volkskrant-journalist Roland de Beer regelmatig achter het vestje van de heren kijkt.

Er hangt nogal eens een geheimzinnige waas om de man die in de concertzaal tientallen musici om zijn stokje windt. Hoe lukt het hem de neuzen van al die eigenzinnige muzikanten dezelfde kant op te laten wijzen én hen tot indrukwekkende prestaties te prikkelen? De kern van de dirigentenmythe ligt in het non-verbale, concludeert Roland de Beer in zijn inleiding. "Sommigen lokken alleen al door hun verschijning een bepaald orkestgeluid uit." En "De ideale dirigent is soeverein van top tot teen, en dienstbaar van onder tot boven."

Elke chef vult dit op zijn eigen manier in. Mariss Jansons beschouwt collegialiteit en respect als parameters van muzikale verantwoordelijkheid. Frans Brüggen ziet het als zijn diepere taak ieder orkestlid boven zichzelf uit te laten stijgen. En volgens Yakov Kreizberg is dirigeren: "Hoe een persoon te zijn. () Je kunt een hoop mensen voor de gek houden, maar niet een orkest."

Roland de Beer hanteert voor zijn portretten eenzelfde opzet: een korte typering van de dirigent, meestal een of meer interviews van verschillende data en soms reacties van anderen, gevolgd door muzikale wapenfeiten en een overzicht van de belangrijkste opnames. Jammer dat verschillende gesprekken door misbruik van Gods naam worden ontsierd.

De auteur is erin geslaagd mensen van vlees en bloed neer te zetten, al is niet iedereen even openhartig. Bernard Haitink wel: "Ik ben een pessimist." Bruckners Negende, "die merkwaardige eindeloosheid" heeft hem altijd gepakt. "Ik heb me lang verstopt. Uit een soort levensangst, waarschijnlijk." Ook Hans Vonk neemt geen blad voor de mond: "Met weerbarstige musici kan ik goed opschieten. Maar iedere dirigent maakt vijanden."

Alle in het boek beschreven dirigenten -behalve de hierboven genoemden Thielemann, Chailly, Mengelberg, Gergjev, Rattle, De Waart, Haenchen, Metzmacher en Rostropovich- hebben in Nederland van zich laten horen. De verhalen lichten een tip op van de sluier die over het dirigentenbestaan hangt, maar het mysterie blijft.

N.a.v. "Dirigenten", door Roland de Beer, deel 7 in de Volkskrant-serie "Luis in de pels; uitg. Meulenhoff, Amsterdam/de Volkskrant, 2003; ISBN 90 290 7450 7; 175 blz.; 10,-.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 14 april 2004

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

Dirigenten maken vijanden

Bekijk de hele uitgave van woensdag 14 april 2004

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken