Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Brontalen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Brontalen

5 minuten leestijd

Vorige week vond in de synode van de Protestantse Kerk in Nederland een interessante en levendige discussie plaats over de vraag of het Latijn in de predikantsopleiding eventueel zou kunnen worden gemist. De aanleiding daartoe vormde een eerder synodebesluit om een onderzoek in te stellen naar de wenselijkheid de opleiding van predikant te variëren naar gelang het terrein waar deze werkzaam zal zijn: de kerkelijke gemeente dan wel de geestelijke verzorging in de gezondheidszorg.

Van geestelijke verzorgers in de gezondheidszorg wordt immers vandaag de dag veel extra kennis gevraagd. Ze moeten niet alleen in staat zijn geestelijke bijstand te verlenen aan patiënten, maar ze moeten ook kunnen communiceren met medische deskundigen en tenminste enig benul hebben van de omgeving waarin ze functioneren. Daarom zijn vakken als medische ethiek en medische psychologie, maar ook organisatiekunde waardevolle zo niet onmisbare onderdelen in de predikantsstudie geworden, althans wanneer deze voorbereidt op een functie in een ziekenhuis of een zorginstelling.

Grondtalen

Nu is het in een dergelijk beslissingsproces vaak niet zo moeilijk het eens te worden over de vraag wat er aan de opleiding moet worden toegevoegd. Omdat echter de tijd dat een opleiding zomaar kon worden verlengd ver achter ons ligt en bovendien de predikantsopleiding al tot de langste in Nederland behoort, is de vraag wat eruit zal moeten daarmee onontkoombaar. En dan wordt het lastiger. Je moet als docent toch wel heel wat overwinnen om erin toe te stemmen dat je vak wordt opgeofferd ten gunste van iets nieuws. Iedere goede docent, met hart voor zijn eigen vak, zal toch heel vaak de overtuiging zijn toegedaan dat, als het erop aankomt, er toch eigenlijk maar één vak is dat er echt toe doet en dat is toevallig wel het zijne.

Daarom is bij het herzien van een opleiding onderbouwing met objectieve argumenten de enig begaanbare weg. In het geval van de predikantsopleiding is daarom eerst gekeken wat de ordinantiën van de kerk voorschrijven. Naast een vrij lange rij van verplichte onderdelen, zoals kerkgeschiedenis, bijbelse theologie, dogmatiek, kerkrecht en kennis van andere godsdiensten wordt van een toekomstige predikant geëist dat deze beschikt over kennis van de bijbelse grondtalen Grieks en Hebreeuws en daarnaast ook over kennis van het Latijn.

Latijn

In het rapport dat aan de synode werd gepresenteerd, werd voorgesteld om de twee opleidingstrajecten (gemeentepredikant en predikant geestelijke verzorging) zo dicht mogelijk bij elkaar te houden en nadrukkelijk ook voor een predikant geestelijke verzorging kennis van de bijbelse brontalen als opleidingseis te handhaven. Iedere predikant die, waar dan ook, het Evangelie verkondigt, dient zelf in de grondtaal te kunnen lezen wat er staat. Door de beschikbaarheid van (weer) een nieuwe bijbelvertaling neemt de noodzaak hiertoe eerder toe dan af. Daarom is kennis van het Oudgrieks en het Hebreeuws voor ieder predikant een 'must'.

De vraag is echter legitiem of het Latijn dezelfde papieren heeft. Latijn, hoe wezenlijk deze taal ook is geweest in de geschiedenis van de kerk, is geen bijbelse brontaal, maar een klassieke taal. Kennis daarvan opent de mogelijkheid de klassieken en de kerkvaders in hun oorspronkelijke geschriften te lezen, maar dezen hebben in de protestantse traditie niet hetzelfde gezag als de Bijbel zelf. Om te weten wat Sola Scriptura betekent, hoef je gelukkig geen Latijn te hebben gestudeerd. Vertalingen van de klassieken en kerkvaders zijn vrij breed voorhanden en in tegenstelling tot bijbelvertalingen zijn disputen over de vraag welke vertaling van een kerkvader nu echt de goede is van een ander orde dan waar het een bijbeltekst betreft.

Wiskunde voor alfa's

Lastig in deze discussie is dat wanneer je een pleidooi houdt om het Latijn niet langer voor alle predikanten verplicht te stellen, je al snel in het kamp der cultuurbarbaren wordt geplaatst. Dat voelt niet prettig, vooral omdat het onterecht is.

Ik zou iedere student of middelbare scholier die daartoe de capaciteiten heeft, willen aanraden om Latijn vooral in het vakkenpakket op te nemen. Niet alleen gaat er een heel speciale wereld voor je open, maar je kunt er ook in talloze situaties je voordeel mee doen. Voor de ingewijden is het Latijn nog op talloze plaatsen in onze taal te herkennen.

Daarnaast kun je met een klassiek citaat soms verrassende effecten bereiken. Als onze kinderen zich soms meenden te kunnen permitteren 's avonds laat thuis te komen, met als rechtvaardiging dat ikzelf dat ook soms doe, was de uitspraak "Quod licet Jovi, non licet bovi" ("Wat Jupiter mag, dat mag een rund nog niet") aanzienlijk doeltreffender dan welke fijnzinnige terechtwijzing ook.

Bovendien is het Latijn qua structuur een taal die zeer logisch in elkaar steekt en daarom grote vormende waarde heeft. Met recht kan het Latijn "de wiskunde voor alfa's" worden genoemd.

Duits

Maar ondanks de grote waardering die deze fraaie klassieke taal verdient, is het moeilijk vol te houden dat iemand niet voluit als predikant zou kunnen functioneren als hij elementaire kennis van het Latijn ontbeert. Voor een predikant staande in de protestantse traditie zou een grondige kennis van de Duitse taal misschien wel eens belangrijker kunnen zijn dan een oppervlakkige kennis van het Latijn. En grondige kennis van het Duits mag bij aankomende studenten tegenwoordig helaas niet meer als vanzelfsprekend aanwezig worden verondersteld.

De discussie in de synode is opgeschort tot het komende voorjaar. "Eventus docebit": de uitkomst zal het leren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 27 november 2004

Reformatorisch Dagblad | 36 Pagina's

Brontalen

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 27 november 2004

Reformatorisch Dagblad | 36 Pagina's

PDF Bekijken