Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Borstkanker bij man rukt op

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Borstkanker bij man rukt op

Vergeten groep patiënten start lotgenotencontactgroep

8 minuten leestijd

Borstkanker is vooral een vrouwenziekte. De aandoening komt echter steeds vaker ook bij mannen voor, al gaat het nog altijd om een zeldzame aandoening. Zelfs artsen zijn er daardoor nauwelijks op bedacht. Borstkankerpatiënt Simon Luites heeft het ondervonden. "De eerste keer dat ik bij de chirurg kwam, richtte die het woord tot mijn vrouw met de vraag: Wanneer heeft u het knobbeltje ontdekt?"

In het najaar van 2003 voelt Simon Luites (63) zich niet fit. Hij heeft soms een vreemde pijn in zijn rechter borsthelft en voelt zich moe. Een enkele keer zelfs lijkt het of hij de controle over zijn lichaam kwijtraakt. Enkele bezoeken aan de huisarts in zijn woonplaats, het Gelderse plaatsje Dreumel, zo'n 5 kilometer ten zuiden van Tiel, leveren niets op.

Zaterdag 22 mei 2004 is echter een datum die in het geheugen van Luites staat gegrift. Die morgen wordt hij wakker en voelt hij weer de vreemde pijn, maar erger dan ooit. Hij wrijft met zijn hand over zijn borst en voelt ineens een raar knobbeltje naast zijn rechtertepel. "Daar schrok ik enorm van. Een kennis van mijn broer is aan borstkanker overleden en dat schoot direct door mijn gedachten. Ik voelde: Dit zit niet goed."

's Maandags meldt Luites zich bij zijn huisarts. Die stelt vervolgens de diagnose: een ontstoken talgklier. Luites protesteert en zegt dat hij graag meer onderzoek wil omdat hij zich erg ongerust maakt. De huisarts voelt de onrust en schrijft een verwijzing voor een echo-onderzoek in het ziekenhuis Rivierenland in Tiel.

De wachttijd bedraagt vier weken, reden waarom Luites zich wendt tot het Canisius Wilhelmina Ziekenhuis in Nijmegen. Daar kan hij al na twee dagen terecht. Na de echo luidt ook de diagnose van de radioloog: ontstoken talgklier. Luites: "Ik voelde me machteloos en was verbijsterd hoe hij dat zomaar kon weten. Een ontstoken talgklier had ik wel eens meer gehad en ik merkte dat dit anders was. Ik was angstig en ongerust en vertelde dat ook tegen de specialist."

Punctie

De radioloog luistert. Vervolgens stelt hij voor om maar meteen een punctie te doen. Als Luites zo'n anderhalve week later bij de huisarts zit, krijgt hij de uitslag: het gaat waarschijnlijk om kanker en er is zo snel mogelijk vervolgonderzoek nodig. "Eigenlijk was deze slechte boodschap voor mij een opluchting. Nu wist ik in ieder geval zeker wat er aan de hand was."

Er volgt nog een mammografie, een röntgenfoto van de borst. Het knobbeltje moet er volgens de oncologisch chirurg zo snel mogelijk uit. Dat gebeurt onder plaatselijke verdoving. Het gaat om een kleine tumor met een doorsnee van 8 millimeter, uitgegroeid vanuit een melkgang in het omliggende weefsel. Weefselonderzoek wijst ondubbelzinnig uit dat het om een kwaadaardig gezwel gaat.

Onder plaatselijke verdoving worden tijdens een volgende ingreep drie lymfeklieren onder de rechter oksel weggehaald om te kijken of deze 'schoon' zijn. De eerste lymfeknoop -de zogeheten schildwachtklier- bevat tumorweefsel, de overige twee zijn wel schoon, maar deze uitslag betekent toch dat alle lymfeklieren onder de oksel eruit moeten. Dat gebeurt tijdens een volgende operatie waarbij ook borstweefsel inclusief de tepel wordt weggehaald.

De volgende dag al mag Luites naar huis, met nog twee drains in de wond om het vocht af te voeren. Reden van dit ongebruikelijk vroege vertrek is dat de afdeling die dag om organisatorische redenen dichtgaat. Er volgen nog enkele moeilijke dagen thuis, maar uiteindelijk kan Luites opgelucht ademhalen. Nader onderzoek heeft uitgewezen dat de snijranden schoon zijn en dat de weggehaalde lymfklieren geen uitzaaiingen bevatten. Bestraling en chemokuren zijn niet nodig.

Luites moet wel hormonen gaan slikken in de vorm van het medicijn tamoxifen, een middel dat zich bindt aan receptoren in de celkern van hormoongevoelige borstkankercellen. Daarmee wordt voorkomen dat het vrouwelijke hormoon oestrogeen zich aan deze cellen bindt en zo de groei van de kankercellen stimuleert.

Hoe lang hij het middel moet slikken, is overigens nog niet bekend. "Er zijn nieuwere medicijnen, zoals Arimidex, die effectiever zijn, dus daar wordt nog naar gekeken", aldus Luites.

Een probleem vormt aanvankelijk zijn rechterarm die flink dik wordt door het lymfevocht nu de okselklieren zijn verwijderd. Luites, niet onbekend met de sportwereld, ontdekt dat een speciale strook tape geplakt aan de buitenkant van zijn arm veel effectiever zorgt voor de vochtafvoer dan de eerder gebruikte steunkous.

Onbekendheid

Veel mensen weten niet dat ook mannen borstkanker kunnen krijgen, is de ervaring van Luites. Ook onder artsen heerst veel onbekendheid met het ziektebeeld. Ze onderzoeken de mannenborst niet en de mannen doen dat zelf ook niet. Ze hebben zelfs de neiging om een knobbeltje in de borst bij zichzelf te negeren. Een bezoek aan de dokter wordt om die reden nogal eens uitgesteld.

Dat is niet zonder risico, want mannen lopen door afwezigheid van veel borstweefsel sneller dan vrouwen de kans op uitzaaiingen naar de omliggende spieren en lymfeklieren.

De Borstkanker Vereniging Nederland (BVN) heeft positief gereageerd op een brief van Luites waarin hij wijst op het gebrek aan informatie voor mannen met borstkanker, die eigenlijk een vergeten groep vormen. "Op hun website was er niets over te lezen, maar dat is inmiddels veranderd. Er is zelfs een aparte folder ontwikkeld."

Luites heeft moeite om de pers te interesseren voor het onderwerp. Alleen een regionale krant heeft tot nu toe een artikel geplaatst. Dat leverde diverse reacties op. "Onder andere van een man van 38 jaar, vader van een kind. Ook hij had borstkanker. Uitgezaaid naar de lymfeklieren. Hij kreeg zes chemokuren om de tumor te laten slinken. Anderhalve week geleden is hij geopereerd. Nu wacht hem nog een serie bestralingen en een hormoonbehandeling."

Van Henk Van daele, Belg en auteur van het vorig jaar verschenen boek "Borstkanker met puntjes", dat speciaal gaat over borstkanker bij mannen, heeft Luites veel steun gekregen en ook veel informatie. Inmiddels probeert hij een lotgenotencontactgroep van de grond te krijgen. "Vrijdag heb ik daarover een eerste bespreking met de BVN en Frits van Werven, secretaris-penningmeester van het Humanistisch Verbond. Die heeft ook borstkanker gehad."

KADER

Stijgende lijn vanaf jaren negentig

Het aantal borstkankergevallen bij mannen is jarenlang stabiel geweest. Sinds het begin van de jaren negentig is er echter sprake van een stijgende lijn. Naar de oorzaken daarvan is het nog gissen.

Opmerkelijk zijn de grote verschillen in aantallen tussen landen. Zo krijgt in Kroatië jaarlijks 1 man op 65 vrouwen borstkanker, in Finland is dat 1:226. In Nederland ligt de verhouding op ongeveer 1:130, dat wil zeggen dat jaarlijks zo'n 85 mannen en 11.000 vrouwen borstkanker krijgen.

De cijfers zijn overigens niet erg hard, want een betrouwbare registratie van mannen met borstkanker ontbreekt in landen als Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje en ook in ons eigen land, zo blijkt uit onderzoek van Henk Van daele, auteur van het boek "Borstkanker met puntjes". Van daele, een Vlaming en emeritus hoogleraar pedagogiek aan de Universiteit van Gent en de Vrije Universiteit van Brussel, kreeg in 1999 zelf borstkanker.

Van daele signaleert grote lacunes als het gaat om onderzoek naar borstkanker bij mannen. "Er zijn weinig wetenschappelijke studies uitgevoerd en er is weinig over gepubliceerd. Dat is niet in het belang van patiënten."

Soorten

Mannen kunnen dezelfde soorten borstkanker krijgen als vrouwen. Ook bij hen is het zogeheten invasief ductaal carcinoom de meest voorkomende vorm van borstkanker. Daarbij ontstaat de tumor in een melkgang en groeit hij uit naar de omgeving. Een tumor die groeit vanuit de melkklieren, een zogeheten lobulair carcinoom, is bij mannen zeer zeldzaam. In de normale mannenborst zijn wel melkgangen, maar geen melkklieren aanwezig.

Omdat borstkanker bij mannen meestal hormoongevoelig is, bestaat het vermoeden dat oestrogenen op de een of andere manier een rol spelen bij het ontstaan ervan. Studies leveren echter niet meer dan aanwijzingen en de resultaten spreken elkaar bovendien vaak tegen.

Een van de belangrijkste risicofactoren voor borstkanker bij mannen is het zogeheten syndroom van Klinefelter. Mannen met dit syndroom zijn drager van één extra X-chromosoom (XXY). Dat zorgt voor een aantal symptomen: weinig ontwikkelde geslachtsorganen, hormonale stoornissen en lichte borstvorming (gynecomastie). Dat kan overigens ook voorkomen bij jongens in de puberteit doordat hun borstweefsel reageert op hormonale prikkels. Dit is een onschuldig en voorbijgaand verschijnsel waar zo'n 40 procent van de jongens mee te maken heeft.

Mannen met het syndroom van Klinefelter hebben meestal weinig testosteron, het mannelijk hormoon. Uit onderzoek blijkt dat mannen met het syndroom van Klinefelter een twintig tot zestig keer hoger risico hebben op borstkanker dan andere mannen.

Symptomen

Meestal bevindt de tumor zich in de buurt van de tepel. Daar zit bij mannen het meeste borstweefsel.

Belangrijke symptomen van borstkanker zijn afscheiding uit de tepel, een vroeg symptoom dat bij 80 procent van de patiënten optreedt en afwijkingen aan de tepel of de tepelhof, zoals een zich terugtrekkende tepel of een verzwering van de huid. Dit komt voor bij ongeveer 20 procent van de patiënten.

De behandeling van borstkanker bij mannen is vergelijkbaar met die bij vrouwen. In de meeste gevallen wordt bij de mannen de volledige borst plus de lymfeknopen in de oksel verwijderd.

Bij mannen met hormoonpositieve tumoren en uitzaaiing in de lymfeklieren heeft behandeling met hormonen steeds vaker plaats. Soms is ook bestraling nodig en worden chemokuren gegeven.

De prognose voor mannen en vrouwen met borstkanker in gelijke stadia van ontwikkeling is ongeveer dezelfde. Voor beiden geldt: hoe eerder de tumor ontdekt wordt, des te beter zijn de overlevingskansen.

Informatieve websites:www.borstkanker.nl/index.php?p=32; www.borstkanker.net/hoofdframe.html?mannen.html&2; www.levenmetborstkanker.nl/nieuwsbkmannenuitleg.html.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 11 oktober 2005

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Borstkanker bij man rukt op

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 11 oktober 2005

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken