Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Afluisterschandaal is déjà vu voor Washington

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Afluisterschandaal is déjà vu voor Washington

6 minuten leestijd

NEW YORK - Senator Frank Church begon dertig jaar geleden, in september 1975, hoorzittingen met de commissie in Washington waaraan hij leidinggaf. Het NSA (National Security Agency, de organisatie die buitenlandse communicatie afluistert voor de andere Amerikaanse inlichtingendiensten) bleek in strijd met de wet ook in de VS zelf af te luisteren.

De Republikeinse regering van president Gerald Ford verdedigde destijds het afluisterprogramma. Men was alleen geïnteresseerd in communicatie van eigen burgers met "potentiële Amerikaanse vijanden" in het buitenland.

Een van de leden van de commissie-Church was senator Walter Mondale, die later onder Democratisch president Jimmy Carter vicepresident zou worden. Mondale zegt nu: "De discussie die wordt gevoerd over het afluisterprogramma van de regering-Bush is dezelfde als dertig jaar geleden, maar wel met één groot verschil. Sinds 1978 mag er in de VS namelijk niet meer worden afgeluisterd zonder toestemming van een speciale rechtbank."

In 1974 volgde Ford president Richard Nixon op, die onder meer politiek was gesneuveld omdat hij Amerikaanse burgers had laten afluisteren "voor doeleinden die geen verband hielden met 's lands veiligheid."

Naar aanleiding van het NSA-schandaal in 1975 werden president Carter en het Congres (parlement) het in 1978 eens over de zogeheten Foreign Intelligence Surveillance Act (FISA). Die wet zegt dat afluisteren binnen de VS alleen is toegestaan met goedkeuring van een speciaal daartoe gecreëerde FISA-rechtbank.

Na de septemberaanslagen gaf president Bush het NSA bij "presidentieel volmacht" echter toestemming om zónder rechterlijke goedkeuring af te luisteren in de VS.

The New York Times onthulde dit in december en sindsdien ligt de regering-Bush onder vuur, zoals dat indertijd ook gold voor de regering-Ford. Struikelblok voor president Bush is nu echter de betreffende wet uit 1978.

"Die wet werkt te langzaam", aldus Bush kort na de onthulling ter verdediging van zijn afluisterprogramma. "Als er verdachte communicatie is, willen wij weten waarover die gaat. Terroristen wachten niet op bureaucratische procedures."

Dit argument snijdt geen hout, want de FISA-wet staat onmiddellijk afluisteren toe, als er maar binnen drie dagen formele goedkeuring wordt gevraagd.

De regering zegt dat de "grondwettelijke rechten" van de president hem toestaan de wet van 1978 te omzeilen.

Republikeins senator Arlen Specter (voorzitter van de Senaatscommissie die gisteren de hoorzittingen begon over de nieuwe afluisteraffaire) wijst erop dat het hooggerechtshof vorig jaar nog nadrukkelijk verklaarde dat de Amerikaanse president geen blanco volmacht heeft. Hij is net als alle andere Amerikaanse burgers aan de wet gebonden en hij heeft bij zijn beëdiging bovendien gezworen dat hij deze wet zal eerbiedigen en verdedigen.

Het tweede argument van de regering-Bush is de volmacht van het Congres na de septemberaanslagen om militair tegen het Talibanregime in Afghanistan op te treden. "Die volmacht gaf de regering-Bush de vrijheid tot alle noodzakelijke stappen buitenlands en binnenlands in de strijd tegen het terrorisme", aldus vicepresident Dick Cheney in december. Daar hoort volgens hem ook het afluisteren van potentiële vijanden in de VS bij.

Voormalig senator Tom Daschle, oud-fractieleider van de Democraten, zegt echter dat er indertijd bij de onderhandelingen met het parlement over een volmacht voor militair optreden tegen het Talibanregime met geen woord is gerept over afluisteren in eigen land. "President Bush vroeg toen wel om een blanco volmacht om binnen en buiten de VS naar eigen goeddunken te mogen handelen, maar die volmacht heeft het Congres toen nadrukkelijk geweigerd", aldus Daschle.

Hoever gaan de bevoegdheden van de president? Als hij mag afluisteren, mag hij dan ook post openmaken? Minister van Justitie Alberto Gonzales wilde daarop gisteren tijdens de eerste dag van de hoorzittingen geen antwoord geven.

"De komende dagen zal duidelijk worden dat het hier om meer gaat dan om de vraag of president Bush na de septemberaanslagen te ver is gegaan en de wet heeft overtreden. Het gaat hier om twee bestuurlijke visies. Wie heeft het laatste woord in onze democratie? Volgens tal van rechtsgeleerden is het parlement als vertegenwoordiger van het volk het instituut met de grootste macht, maar vooral vicepresident Cheney denkt daar anders over", aldus Timothy Lynch van het Cato Research Instituut in Washington.

Hij wijst erop dat Cheney bij herhaling heeft gepleit voor vrijwel onbeperkte volmachten voor de Amerikaanse president, wie dat ook is. "Na de septemberaanslagen breidde de regering-Bush haar bevoegdheden dramatisch uit. Ons land was zogezegd in oorlog -de oorlog tegen het terrorisme- ook al was er geen oorlogsverklaring van het Congres, zoals de grondwet vereist. Vanuit die visie mag alles wat de president goeddunkt. Een opvatting die sommige Republikeinen delen en die de Democraten vrijwel unaniem afwijzen", aldus Lynch.

Hij wijst erop dat Democratisch president Lyndon Johnson indertijd overigens ook probeerde om zijn presidentiële bevoegdheden uit te breiden ten koste van de invloed van het Congres, dat in Amerika het laatste woord heeft over de begroting en dus ook over de uitvoerbaarheid van het beleid.

De meeste Amerikanen vinden dat de president zich aan de wet moet houden. Volgens een recente opiniepeiling van het persbureau Associated Press (AP) meent 56 procent dat de NSA niet kan afluisteren zonder toestemming van eerdergenoemde FISA-rechtbank. "Wij leven niet in de middeleeuwen, waar koning of keizer absolute macht hadden. Amerika is een democratie waar wij om de zoveel jaar een president kiezen die zich aan de regels heeft te houden", aldus Republikeins partijlid Cynthia Browns uit Newark (New Jersey).

De komende dagen zal blijken hoever het Congres wil gaan in de machtsstrijd met het Witte Huis. Senator Arlen Specter heeft enkele weken geleden het woord "impeachment" (afzetting) laten vallen, maar die mogelijkheid lijkt gezien de politieke werkelijkheid in Washington momenteel bijzonder onwaarschijnlijk.


Big Brother

NEW YORK - Terwijl in Washington alle aandacht is geconcentreerd op de omstreden activiteiten van het NSA, onthulde de burgerrechtenbeweging ACLU (American Civil Liberties Union) onlangs uitgebreide activiteiten van de geheime militaire eenheid CIFA (Counter Intelligence Field Activity).

Deze organisatie volgde enkele weken geleden een vreedzame demonstratie bij vicepresident Cheneys voormalige werkgever Halliburton in Houston in Texas. Tien demonstranten protesteerden daar tegen de miljoenen die een dochterbedrijf van Halliburton in Irak (KBR) de militairen in rekening heeft gebracht voor niet-geleverde diensten.

Volgens een woordvoerder van het ministerie van Defensie ging het in Houston om "een mogelijke bedreiging van een traditionele partner van het Pentagon."

Ook de FBI heeft sinds de septemberaanslagen het schaduwen van allerlei groepen uitgebreid. Plaatsvervangend antiterreurdirecteur John Lewis van de FBI vertelde een Senaatscommissie twee weken geleden dat zijn organisatie ook milieuorganisaties en groeperingen die pleiten voor ethische behandeling van dieren beschouwt als "potentiële bedreigingen van onze rechtsorde."

"Wij moeten oppassen dat Amerika geen Big Brotherstaat wordt", aldus ACLU-advocate Ann Beeson, refererend aan George Orwells roman "1984", die de controle van machthebbers over hun onderdanen beschrijft in een totalitaire staat.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 7 februari 2006

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Afluisterschandaal is déjà vu voor Washington

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 7 februari 2006

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken