Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Mannenkoren

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Mannenkoren

4 minuten leestijd

Liefhebbers van mannenkoren hebben weer iets te kiezen: drie mannenkoren -Jeduthun, het Noordermannenkoor en De Urker Zangers- vragen in deze rubriek de aandacht. Mannenkoren doen het goed in de koorwereld, gezien het gemiddelde ledental en het aantal luisteraars - thuis en bij concerten. Liefhebbers van gemengde koorzang kijken wel eens jaloers naar al die mannen die bij elkaar kruipen in het mannenkoor, terwijl gemengde koren veelal een tekort aan bassen en tenoren hebben. Voor de mannenkooraanhanger is dat tekort gemakkelijk verklaarbaar. Bij welke koorsoort vind je die sonore, diep donkerbruine koorklank die je in al zijn warmte helemaal kan meenemen? Een vrouwenkoor zal nooit de waarderende opmerking krijgen dat "het klonk als het zoemen van een enorme vlucht hommels."

En dan natuurlijk de sfeer: heel anders dan op een gemengd koor. Degenen die ik ernaar vraag, geven dat zonder uitzondering aan. Wat die bijzondere sfeer dan wel is, blijkt moeilijk onder woorden te brengen. Jongens onder elkaar, zullen we maar zeggen.

Welke muziek hoort daarbij? Jeduthun en het Noordermannenkoor kiezen voor het traditionele lied: bekende psalmen en gezangen. Zettingen van Willem Hendrik Zwart en Klaas Jan Mulder worden regelmatig ter hand genomen. Als de dirigenten Arie Kortleven (Jeduthun) of Harm Hoeve (Noordermannenkoor) een zetting voor hun koor schrijven, blijven ze in diezelfde stijl. Er wordt breed gezongen. Het "Halleluja" van "Zoekt eerst het koninkrijk van God" bijvoorbeeld klinkt bij de Rijssenaars nogal traag. Belangrijk bij deze muziekstijl is het mee laten klinken van de akoestiek en wat dat betreft werkt de ruimte in Hasselt (Noordermannenkoor) en Tiel (Jeduthun) prima mee.

Dit is goed te horen in "De Storm" van Willem Hendrik Zwart, dat op beide cd's klinkt. "Meester de stormwind giert woedend, de golven bedreigen mij" Het is een werk waar elk mannenkoor in dit genre vroeg of laat naar grijpt. Beide dirigenten kiezen voor een rustig tempo, maar Hoeve vertraagt daarbij aan het eind van elke regel nog eens fors. Het geheel wordt zo een beetje brokkelig. Kortleven kiest meer voor de doorgaande lijn. Belangrijk in het lied is de tekst "Zwijg! Wees stil!" "Zwijg" wordt door beide koren heel fors neergezet, waarbij Jeduthun wat ruiger en feller klinkt dan het Noordermannenkoor. In beide gevallen vervult de echo een belangrijke functie, hoewel Hoeve daar iets meer gebruik van weet te maken. "Wees stil" wordt zacht gezongen. Door het Noordermannenkoor iets puntig en daardoor meer in eenheid met het bevel ervoor. Jeduthun zet deze woorden zacht en vloeiend neer, waardoor meer tegenstelling ontstaat.

Opvallend is dat beide koren door dezelfde organist begeleid worden, Marcel van de Ketterij. Bij Jeduthun leveren daarnaast Marjolein de Wit op fluit en Anja van der Maten op hobo hun aandeel in de begeleiding. Kortleven schrijft daar goed in het gehoor liggende tegenstemmen en intermezzo's voor.

De Urker Zangers zijn tot nu toe buiten beeld gebleven. Hun cd is namelijk niet in één adem te noemen met de beide andere, want de Urkers kiezen voor het meer eigentijdse repertoire. Voor de begeleiding tekenen bijvoorbeeld niet alleen Hannes Minnaar op piano en orgel, maar ook het Ichtus strijkkwintet, terwijl contrabas, percussie en keyboard het geheel ondersteunen.

De Urker Zangers zingen soms zettingen die vergelijkbaar zijn met die van de eerder genoemde cd's. Daarbij schrijft dirigent Jacob Schenk dan wel een inleiding voor de instrumentalisten en heeft de pianist niet alleen de functie van begeleider maar ook van tegenpartij: hij weeft regelmatig watervallen van noten door de koorklank.

Als de zangers aan "The Gospeltrain" beginnen, gebeurt er heel wat anders. Er wordt een sterk ritmische begeleiding ingezet waarin de percussionist een belangrijke functie vervult. Zo wordt geprobeerd de sfeer van het diepe zuiden van de VS op te roepen. Knap gezongen, zeker ook de solopartij van de dirigent, maar het kan niet anders dan dat tachtig Urkers toch als Urkers blijven klinken. Ook andere negro's vullen deze cd, naast onder andere het Sanctus van Gounod en het Halleluja uit Händels Messiah. Dat laatste nummer is wat mij betreft in de mannenkooruitvoering geen succes.

Ik vermoed dat zich een tweedeling in de mannenkooraanhang gaat voordoen: niet iedere liefhebber zal de door De Urker Zangers gekozen verbreding van het repertoire en uitvoeringspraktijk kunnen meemaken.

Bij het beluisteren van drie mannenkoren blijkt weer dat dergelijke koren regelmatig voor het grootse kiezen: forse tegenstellingen tussen hard en zacht, grote verschillen in tempo binnen een lied, enzovoorts. Persoonlijk mis ik nogal eens de subtiliteit. Zou die er bij andere koren toch door de dames ingebracht worden?

N.a.v. "Een toevlucht in gevaren", chr. mannenkoor Jeduthun o.l.v. Arie Ko rtleven; QCD 3286-2, 18,50; "Vat mijne hand", Noordermannenkoor o.l.v. Harm Hoeve; STH-cd 1405402, 18,50; "Stort Uw zegen over ons", mannenkoor De Urker Zangers o.l.v. Jacob Schenk; Interclassic Music, cd 206001, 18,50.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van Monday 20 March 2006

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

Mannenkoren

Bekijk de hele uitgave van Monday 20 March 2006

Reformatorisch Dagblad | 14 Pagina's

PDF Bekijken