Filippus' dochters

Hoe verschillend zijn vrouwen en mannen? En in hoeverre zijn zij gelijk? In de feministische ideologie is hun gelijkheid tot een belangrijk agendapunt verheven. De Amerikaanse Council on Biblical Manhood and Womanhood verdedigt een andere visie.

Deze organisatie wil zich sterk maken voor de erkenning van wat in de Bijbel staat "over de (onderling) aanvullende verschillen tussen mannen en vrouwen, die gelijk geschapen zijn in het beeld van God." Deze visie is onder meer verwoord in de tien punten van het "Danvers Statement", waarin onder meer "het principe van mannelijk hoofd-zijn in gezin en verbondsgemeenschap" erkend wordt.

De vereniging geeft tweemaal per jaar een tijdschrift uit, The Journal for Biblical Manhood and Womanhood. In de eerste aflevering van 2006 (jaargang 11) is een verzet merkbaar tegen gelijkheidsdenken en "evangelicaal feminisme." Het nummer bevat een bijdrage waarin Jeffrey T. Riddle een antwoord geeft op de vraag: "Zijn de dochters van Filippus onder de profeten van Handelingen?" Riddle is baptistisch predikant in Charlottesville, Virginia. Hij promoveerde in 2002 op een thema uit Handelingen.

In Handelingen 21:9 wordt van de dochters van Filippus gezegd dat zij "profeteerden." Wat heeft dit te betekenen? Riddle pakt de kwestie in eerste instantie aan op basis van een woordonderzoek. Wie worden in het boek Handelingen profeten genoemd? Afgezien van Christus en van oudtestamentische profeten gaat het om acht mensen, allen mannen. En van wie wordt in het boek Handelingen gezegd dat zij "profeteren"? Het woord komt slechts vier keer voor, en in geen van de gevallen wordt het toegepast op die acht nieuwtestamentische profeten. Met andere woorden: in het boek Handelingen wordt het profeteren niet aan profeten toegeschreven.

Handelingen 21:9 is op verschillende manieren uitgelegd. Riddle wijst de veronderstelling af dat vrouwen als profetessen ambtelijk in de kerk functioneerden. Ook ziet hij geen grond voor de aanname dat Lukas vrouwen uit een ondergeschikte positie bevrijdde. De auteur bepleit veeleer een uitleg in "complementaire" zin. Vrouwen wordt het profeteren niet ontzegd. Zij kunnen, zoals de profeet Joël al aankondigde, de gave van het profeteren ontvangen, hoewel zij deze gave niet in een leidende kerkelijke rol uitoefenen. Een soortgelijke onderscheiding ziet Riddle ook in de eerste Korinthebrief: Paulus weet wel van profeterende vrouwen (11:5), maar geeft vrouwen ook een spreekverbod in kerkelijke bijeenkomsten (14:34). Het vermogen tot profeteren kan zowel aan vrouwen als aan mannen geschonken worden, en is op zichzelf niet met een positie van kerkelijk leiderschap verbonden.

Het tijdschrift La Revue réformée (jaargang 57, nummer 3, 2006) publiceerde in vertaling een cultuurkritiek van Harald O. J. Brown die vorig jaar in het Engels verscheen. Brown was voor zijn emeritaat hoogleraar aan Trinity Evangelical Divinity School in Deerfield, Illinois. Zijn artikel snijdt diverse thema's aan en bespreekt onder meer, zoals de ondertitel zegt, "De kwalijke gevolgen van te snel geaccepteerde vooronderstellingen". Een van de vooronderstellingen die Brown kritiseert, is die van de mens als een willekeurig product van een godloze evolutie. In zijn betoog zegt Brown ook iets over het biologische begrip geslacht, waarvoor tegenwoordig vaak een grammaticaal begrip (gender) in de plaats wordt gesteld. Hij ziet in deze herdefinitie een herleving van antiek gnostisch denken, dat met de stoffelijke wereld geen genoegen nam. Evenzo komt het vandaag de dag voor dat biologische feiten worden genegeerd door nieuwe definities en nieuwe waarden. Brown is niet de enige die een parallel ziet tussen bepaalde vormen van hedendaags denken en de gnostiek. Het is een interessante vergelijking.

In het Scottish Bulletin of Evangelical Theology (jaargang 24, aflevering 1, 2006) publiceert Claire Puglisi Kaczmarek een bijdrage over de Schotse theoloog Thomas Chalmers en de grote kerkscheuring (Disruption) van 1843, waaruit de Free Church ontstond. Kaczmarek is verbonden aan de universiteit van Toulon.

In geschiedschrijving over de Schotse kerkscheuring van 1843 wordt de nadruk gelegd op het feit dat de scheuring de zeggenschap van de staat in de kerk wilde beëindigen. Het patronaatsrecht verleende aan landheren een grote invloed op het beroepen van predikanten, desnoods tegen de uitdrukkelijke wens van de gemeenteleden in. Die praktijk stond op gespannen voet met de gereformeerde visie dat de kerk in geestelijke aangelegenheden zelf beslist. Kaczmarek wil het bestaande beeld nuanceren. Thomas Chalmers, de leidinggevende theoloog van de Disruption, had zelf een indrukwekkende sociale agenda en had ook interesse voor samenwerking met politici. Voor 1843 was in de Kerk van Schotland de tegenstelling tussen een evangelicale en een gematigde partij gegroeid. Chalmers behoorde na zijn bekering tot de orthodoxen, maar hij behield politieke standpunten die de gematigde richting aanhing. Sociale tegenstellingen speelden ook een rol in het kerkelijke conflict. Kaczmarek vraagt terecht aandacht voor factoren die tot de kerkscheuring van 1843 hebben bijgedragen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen