Bekijk het origineel

Zoektocht naar kernbom begon al in 1945

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Zoektocht naar kernbom begon al in 1945

4 minuten leestijd

APELDOORN - De Noord-Koreaanse zoektocht naar kernwapens is bepaald niet van recente datum. Al voordat de Noord-Koreaanse staat bestond, was Kim Il Sung, de vader van de huidige dictator Kim Jong Il, vastbesloten ze te bemachtigen, aldus Bertill Lintner in een recente analyse van de geschiedenis van de Noord-Koreaanse kernbom.

Duizenden Koreaanse arbeiders die in Japan tewerk waren gesteld, keerden na de Tweede Wereldoorlog terug naar Korea, en vertelden daar over de verschrikkingen die ze in Hiroshima en Nagasaki hadden meegemaakt, nadat daar in augustus 1945 twee Amerikaanse atoombommen waren gevallen.

Sinds die tijd sidderde Kim Il Sung voor een soortgelijke aanval op zijn regime in wording, en die angst groeide toen in 1950 de Korea-oorlog uitbrak. Helemaal ongegrond was zijn vrees niet, want de Amerikaanse generaal MacArthur had wel degelijk plannen om met 26 (!) atoombommen de opmars van de Noord-Koreanen en Chinezen in de richting van het zuiden tegen te houden.

Operationeel

Na de oorlog ging dictator Kim Il Sung voortvarend te werk om zo snel mogelijk ook zo'n wapen in handen te krijgen. Alleen zo zou zijn bewind kunnen voortbestaan tegenover "de grote vijand" Amerika, was zijn overtuiging. Andere socialistische staten, en dus aartsvijanden van de VS, hielpen hem graag. Zo werd in 1956 in de toenmalige Sovjet-Unie het Gezamenlijk Instituut voor Nucleair Onderzoek (UINR) opgericht. Alle socialistische landen konden daar onderzoek doen naar nucleaire technologie. De Noord-Koreanen stonden er als een van de eersten op de stoep..

In 1965 werd de eerste Noord-Koreaanse reactor operationeel: de Yongbyoncentrale, gelegen ten noorden van de hoofdstad Pyongyang. Daarmee startte Noord-Korea zijn eigen nucleaire kernwapenprogramma, waarbij Russen en Oost-Duitsers de nodige informatie en technologie leverde. In de jaren zestig en zeventig werden meer dan 300 Noord-Koreaanse wetenschappers opgeleid in de Sovjet-Unie en Oost-Duitsland. Na de ineenstorting van het Sovjetrijk en het einde van de DDR bleven nucleaire wetenschappers uit die landen naar Noord-Korea reizen, zij het op persoonlijke titel.

Nog eind 1992 meldde de Russische minister van Veiligheid Barannikov dat hij het vertrek van 64 nucleaire geleerden had weten te voorkomen. Zij waren van plan om in "een derde land" te gaan werken - later bleek het om Noord-Korea te gaan. In 1994 werden twee Noord-Koreaanse geheim agenten opgepakt in Vladivostok, waar zij probeerden heroïne te verkopen, teneinde met dat geld nucleaire technologie aan te schaffen.

Maar intussen waren ook andere kernwapenlanden interessant geworden. Pakistan met name. In Yongbyon wordt voor het maken van een kernbom plutonium gebruikt, maar de Noord-Koreanen hebben nog een ander programma lopen dat verrijkt uranium gebruikt als grondstof voor zo'n bom. De technologie die daarvoor nodig is, komt uit Pakistan. Al in 2002 beschuldigden de Amerikanen Pyongyang er openlijk van dat het verrijkingstechnologie gebruikt die Islamabad had geleverd.

De innige samenwerking tussen Noord-Korea en Pakistan kwam in de zomer van 1998 op een lugubere manier naar buiten met de moord op de Noord-Koreaanse Kim Sa Nae in Islamabad. Kim was de vrouw van de Noord-Koreaanse diplomaat Kang Thae Yun. Officieel was Kang consul voor handelsbetrekkingen tussen de twee landen, maar iedereen wist dat hij (ook) werkte voor het nucleaire programma van Noord-Korea. Kang was nauw bevriend met dr. Abdul Qadeer Khan, directeur van het Khan Onderzoeksinstituut, dat de Pakistaanse kernbom had gefabriceerd (mede met behulp van kennis die Khan in Nederland had opgedaan).

Waarom vermoord?

Waarom werd Kangs vrouw vermoord? Omdat de Pakistaanse geheime dienst (ISI) erachter kwam dat zij door de Amerikaanse geheime dienst was gepaaid als informant. De ISI tipte vervolgens de Noord-Koreaanse ambassade in Islamabad, en die nam maatregelen: de vrouw werd in koelen bloede doodgeschoten. Volgens Bertil Lintner zijn de technologische leveranties door Pakistan aan Noord-Korea tot zeker 2002 doorgegaan - ondanks ontkenningen van Pakistaanse zijde. De vier tot zes bommen die Noord-Korea nu kan maken, zijn waarschijnlijk afkomstig uit de plutoniumreactor van Yongbyon. Bij de sluiting van de centrale in 1994 hebben de Noord-Koreanen er 8000 brandstofstaven verwijderd, waaruit 25 tot 30 kilo plutonium kon worden gewonnen - goed voor vier tot zes bommen. Iedereen wist toen al dat Pyongyang zou doorgaan met zijn kernwapenplannen. In 2003 ging de reactor opnieuw open. In het voorjaar van 2005 werden er nog eens 8000 brandstofstaven weggehaald. De kernbom speelde een centrale rol bij het ontstaan van Noord-Korea, zij het toen nog als idee. Nu de bom een feit lijkt te zijn, is de grote vraag of hij een rol gaat spelen bij het definitieve einde van het regime.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 10 oktober 2006

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

Zoektocht naar kernbom begon al in 1945

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 10 oktober 2006

Reformatorisch Dagblad | 18 Pagina's

PDF Bekijken