Bekijk het origineel

Politiek is geen

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Politiek is geen "Idols"

Idee van blokvorming is onjuiste weergave van keuzemogelijkheden Nederlandse kiezers

5 minuten leestijd

Media en opiniepeilers willen de Nederlandse kiezer doen geloven dat het bij de komende verkiezingen slechts gaat om de vraag: "Bos of Balkenende?". Deze virtuele 'blokvorming' is echter een onjuiste weergave van de werkelijkheid. We mogen blij zijn dat we in ons land een rijkere schakering in de politiek kennen, stelt Johannes de Jong.

Nederland is de afgelopen weken meegezogen in een politieke "virtual reality". Ons wordt voorgehouden dat we in "Idols" (het tv-programma van RTL4 waarin gezocht wordt naar degene die alle kwaliteiten van een idool heeft) zijn terechtgekomen, met in de hoofdrol Bos en Balkenende. Er wordt ons verteld dat dit de enige politieke vraag is die ertoe doet bij deze verkiezingen. Het beleid van de afgelopen jaren en de oppositie daartegen doen er plotseling niet meer toe.

Opiniepeiler Maurice de Hond stelde openlijk op het PvdA-congres, vorig weekend, dat alle drukte van leden over het verkiezingsprogramma eigenlijk van geen enkele betekenis was in het licht van deze ene vraag. Het is zeker zo dat opiniepeilers en media over het algemeen graag dit beeld vasthouden. Natuurlijk is het in de jacht naar kijkcijfers aantrekkelijk om dit beeld neer te zetten. Politiek is dan immers veel beter te verkopen als een soort van entertainment: een spannende wedstrijd met als enige nadeel dat we niet per sms kunnen stemmen.

Het is echter tegelijkertijd een verhaal dat op geen enkele manier recht doet aan de veel complexere politieke realiteit. Het beeld van verkiezingen als een vorm van "Idols" doet ook geen recht aan de problemen en vraagstukken waar we als burgers individueel en als samenleving mee worstelen. Sterker nog, deze politieke virtual reality vergroot de kloof tussen burgers en politiek in plaats van dat ze die verkleint.

Als er gesteld wordt dat oprechte inspanningen van gewone partijleden en van leden van politieke jongerenorganisaties om programma's van partijen te beïnvloeden er niet toe doen, wordt de kloof tussen politiek en burgers vergroot. Wie stelt dat het bij deze verkiezingen niet gaat om concrete standpunten, brengt een scheiding aan tussen het gewone leven en de politiek. Politiek wordt dan een show met weinig raakvlak met de mensen die ernaar kijken. Het is niet zo dat als kijkcijfers bij verkiezingsdebatten omhooggaan de kloof tussen politiek en burger verkleind wordt. Wie dat denkt, leeft in een virtuele werkelijkheid die niets met de politieke realiteit en niets met de realiteit van problemen van mensen van doen heeft.

Diversiteit

Vergrijzing, globalisering en verstedelijking veroorzaken echte problemen die echte mensen raken. Deze problemen worden niet aangepakt met een "Idols"-show met Bos of Balkenende. Politieke partijen presenteren oplossingen die de diversiteit aan visies en meningen in Nederland weergeven. Wie stemt kiest uiteindelijk altijd voor een bepaald programma, zelfs als we dat niet beseffen door de nadruk op de 'poppetjes'.

De echte politieke realiteit is daarom ook veel complexer. Alleen als bij deze verkiezingen CDA en PvdA als enige partijen overblijven, is de vraag Bos of Balkenende van doorslaggevend belang. Maar dit is een erg onwaarschijnlijk scenario. Een Nederlandse premier is geen president, maar is afhankelijk van de steun van zijn kabinetsploeg. Na de verkiezingen zal er dan ook een regering moeten komen die kan steunen op een meerderheid. Deze regering zal deels afhankelijk zijn van de verkiezingsuitslag en deels afhankelijk zijn van de mate waarin partijen overeenstemming kunnen bereiken over het te voeren beleid.

Kortom, programmapunten en visies zullen op tafel komen en hun weerslag krijgen in concreet beleid waar we concreet mee te maken krijgen. De uitslag van álle politieke partijen zal er dus beslist wel toe doen.

De virtuele 'blokvorming' is daarom ook een onjuiste weergave van de keuzemogelijkheden van de Nederlandse kiezers. Gelukkig maar, want politieke blokvorming (links blok versus rechts blok) brengt gelijkvormige eenheidsworsten voort, waarbij de interesse voor politiek navenant afneemt. De politieke blokvorming in bijvoorbeeld Oost-Europa laat dit maar al te duidelijk zien. Wie kijkt naar landen als Engeland en Duitsland ziet al snel dat beperkte politieke keuzemogelijkheden een verarming inhoudt van het politieke debat en stroperigheid en vriendjespolitiek in de hand werkt.

Deze voorbeelden uit heel Europa zijn een duidelijke waarschuwing om een rijker politiek palet niet te verkwanselen. De tendens in de media en bij opiniepeilers is duidelijk ten faveure van dergelijke blokvorming en versimpeling. Dat betekent echter niet dat we ermee geholpen zijn.

Meer impact

De waarde van een rijkere schakering in de politiek is keer op keer bewezen door de kwalitatief sterke inbreng van partijen als de SGP, ChristenUnie, GroenLinks en SP. Meer dan eens wordt gesteld dat de inbreng van een extra Kamerlid van deze partijen veel meer impact heeft dan die van het zoveelste Kamerlid van CDA of PvdA. Meer duidelijke en kwalitatief sterke Kamerleden betekent dat meer geluiden uit onze samenleving worden gehoord als beleid wordt gemaakt en beoordeeld.

In de realiteit van de politiek blijkt de machtsvraag veel ingewikkelder in elkaar te zitten dan wat ons nu gepresenteerd wordt. De vraag is of we onze keuze door de nu opgevoerde show laten bepalen of door onze echte problemen, visies en belangen. Als we ons nu laten meesleuren in de voorgehouden virtuele blokvorming tussen links en rechts, zijn we als burgers van Nederland de grootste verliezer op 22 november. Want dan draait de politieke realiteit door zonder onze echte stem.

De auteur is vrijwilliger voor de European Christian Political Movement (ECPM). Hij schrijft dit artikel op persoonlijke titel.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van woensdag 11 oktober 2006

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Politiek is geen

Bekijk de hele uitgave van woensdag 11 oktober 2006

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken