Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Godsdienstsocioloog: Overwin de afzijdigheid

Bekijk het origineel

+ Meer informatie

Godsdienstsocioloog: Overwin de afzijdigheid

4 minuten leestijd Arcering uitzetten

Eerlijk onder ogen zien wat er in eigen kring speelt, meedoen met het publieke debat en een helder geluid laten horen in de samenleving. Dat is kort en goed het advies van godsdienstsocioloog Hijme Stoffels aan christenen in de biblebelt.

Het sterk gestegen opleidingsniveau van reformatorische christenen betekent dat veel zaken in de gereformeerde gezindte aan het schuiven zijn, constateert prof. dr. H. C. Stoffels, verbonden aan de VU in Amsterdam. "Veertig jaar geleden lag het gemiddelde opleidingsniveau van de bevindelijk gereformeerden onder het landelijk gemiddelde, nu erboven. Meisjes gaan massaal studeren en hebben niet meer alleen trouwen en kinderen krijgen als ideaal. Ze willen bijvoorbeeld ook arts of rechter worden. Ze gaan met hun vriend of man in gesprek over in deeltijd werken en kinderopvang. Ook de SGP moet zich bezinnen op de positie van de vrouw. Zo'n ontwikkeling heeft gevolgen voor de meningsvorming in de gereformeerde gezindte over principiële zaken."

De VU-hoogleraar verwijst voor een tweede, kenmerkende verschuiving naar zijn boek "Als een briesende leeuw" uit 1995. "Daarin verdeelde ik de orthodox-protestanten in drie stromingen: de bevindelijk gereformeerde, de vrijgemaakt gereformeerde en de evangelisch-reformatorische. De tweede en de derde werken de laatste jaren steeds meer samen, onder aanvoering van de EO en de ChristenUnie. Zij ontwikkelen zich tot de grote broer van de SGP, met een forse aantrekkingskracht op bevindelijk gereformeerden. Dit proces wordt versterkt door de Amerikaanse stijl van geloven: religie als middel voor een succesvol leven. Een typisch voorbeeld hiervan zijn De Doorbrekers in Barneveld, een snel groeiende evangelische gemeente, gesticht door mensen uit de reformatorische kerken. De traditionele groep orthodoxe christenen zal door dit soort ontwikkelingen kleiner worden."

Rood hoofd

De kenmerkende eigenschappen van de bevindelijk gereformeerden staan onder druk, stelt Stoffels. "Verzekeren en inenten zijn al lang geen taboe meer. Over homoseksualiteit kan in het openbaar gesproken worden en internet wordt volop gebruikt. Jongeren zijn twee klikken van de wereld verwijderd; dat is wat anders dan met een rood hoofd naar de bibliotheek gaan om Jan Wolkers te lezen. De eigenaardigheden van de gereformeerde gezindte slijten."

Stoffels maakt een opvallende vergelijking. "In de politiek zijn vooral de linkse partijen bezig met reguleren, bijvoorbeeld van drugsgebruik en prostitutie, omdat ze geen heil zien in een verbod ervan. Zo is de gereformeerde gezindte bezig het gebruik van de moderne media te reguleren. De speelfilm is niet meer tegen te houden, dus richt de aandacht zich op het stellen van grenzen: geen speelfilms met vloeken en seks. Verbieden maakt plaats voor reguleren. Ook voor reformatorische christenen geldt dat het leven soms sterker is dan de leer."

De gereformeerde gezindte doet er goed aan eerlijk onder ogen te zien wat er in eigen kring speelt, adviseert de VU-hoogleraar. "Het gebruik van voorbehoedsmiddelen wordt principieel afgewezen. Intussen worden de gezinnen in reformatorische kring steeds kleiner en tenderen ze naar het landelijk gemiddelde. De praktijk is dus dat de middelen gebruikt worden. Maak van die constatering geen taboe. Dat geldt ook voor de belangstelling onder jongeren voor een wat vrolijker geloofsbeleving. Die trend is er en stelt bevindelijk gereformeerden voor nieuwe vragen."

Zuinig

Tegelijk noemt Stoffels een aantal punten om zuinig op te zijn. "Reformatorische christenen beseffen de waarde van traditie en geschiedenis, zonder dat ze alle gebruiken en gewoonten onverkort en kritiekloos handhaven. Ze omarmen of wijzen nieuwe ontwikkelingen niet direct af, maar discussiëren er intern uitgebreid over. Denk aan internet. Daarnaast heeft de bevindelijk gereformeerde cultuur een heel eigen vorm van spiritualiteit die echter sterk onder druk staat van de meer evangelicale vormen. Verder wordt er in deze kringen nog gelezen en gestudeerd. Bevindelijk gereformeerden hebben geestelijke schatten in huis die ruimer bekend mogen worden. En als het om de mensen gaat, wil ik eigenschappen als degelijkheid, betrouwbaarheid, zelfdiscipline en deemoed, als tegenovergestelde van arrogantie, noemen."

Wat de positie van orthodoxe christenen in het geheel van de Nederlandse samenleving betreft, adviseert Stoffels: "Probeer de afzijdigheid te overwinnen. SGP'ers traden in het verleden niet voor de tv op, tegenwoordig doen ze het wel, als ze dat wordt gevraagd. Er zullen altijd mensen blijven die dat principieel afwijzen, maar die groep wordt kleiner. Het zoeken van de dialoog is een belangrijke uitdaging voor de bevindelijk gereformeerden. Laat daarbij een helder, christelijk geluid horen. Doe mee aan het publieke debat."

Ziet Stoffels toekomst voor de biblebelt? "Ik maak opnieuw een vergelijking. In het verleden hadden we banden en cassettes, nu hebben we cd's en dvd's. Het boek daarentegen bestaat nog steeds. Zo is het ook met de bevindelijk gereformeerde zuil. Die zal er altijd wel blijven en is veel minder vluchtig dan bijvoorbeeld de evangelische zuil."

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 6 december 2008

Reformatorisch Dagblad | 36 Pagina's

Godsdienstsocioloog: Overwin de afzijdigheid

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 6 december 2008

Reformatorisch Dagblad | 36 Pagina's