Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Graspieper profiteert van bloemrijke akkerrand

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Graspieper profiteert van bloemrijke akkerrand

4 minuten leestijd

De aanwezigheid van vogels op akkers was eeuwenlang een vanzelfsprekendheid. Als dat al als een meerwaarde beschouwd werd, was er niemand die dat hardop uitsprak. Maar zoals het gloeiende rood van de klaprozen en het hemelsblauw van bloeiende korenbloemen op deze plekken vrijwel verdwenen zijn, zo geldt dat ook voor de jubel van de veldleeuwerik en de prachtige melodietjes van de geelgors, het paapje en andere boerenlandvogels.

Met akkervogels gaat het in Nederland en in West-Europa erg slecht. Algemene soorten als de veldleeuwerik en de patrijs zijn in de laatste decennia met 95 procent afgenomen. De oorzaken zijn divers. Ontwatering, schaalvergroting, ruilverkaveling en mechanisatie vormden een ware revolutie van het platteland. De EEG, voorloper van de Europese Unie, stimuleerde de boeren tot een steeds efficiëntere bedrijfsvoering en productieverhoging. Aanvankelijk besefte vrijwel niemand welke drastische gevolgen dat zou hebben voor natuur en landschap. De bonte lappendeken van kleine percelen met allerlei gewassen veranderde in grootschalige "monocultures", waar voor traditionele boerenlandvogels nauwelijks plaats overbleef. Onbedoeld en aanvankelijk onopgemerkt verdwenen zij van het toneel.

Toch wordt er al jarenlang aan gewerkt om in het kader van het zogeheten "agrarisch natuurbeheer" de natuurwaarden op het boerenland waar mogelijk te ontzien. Tot nu toe met (te) weinig resultaat, want de teloorgang van de boerenlandnatuur gaat onverminderd voort. Wil die trend veranderen, dan kan dat alleen als agrarische ondernemers echte betrokkenheid hebben bij de vogels op hun akker. Financiële stimulansen en vergoedingsregelingen alleen zijn niet genoeg.

Om die reden presenteerde Vogelbescherming Nederland vorige week de brochure "Akkervogels aan zet", met allerlei tips en handreikingen. De ondertitel "Voor een oogst met meerwaarde" brengt het uiteindelijke doel onder woorden.

Directeur Fred Wouters overhandigde in 's-Heer Abtskerke het eerste exemplaar aan gedeputeerde F. Hamelink (CU) van de provincie Zeeland. Marten Hemminga, directeur van Het Zeeuwse Landschap, en Rinus van 't Westeinde van de Zuidelijke Land en Tuinbouw Organisatie (ZLTO) kregen eveneens een exemplaar aangereikt.

Mogelijkheden

Jos Jeuken, de biologische boer die in de brochure aan het woord komt, maakt helemaal geen gebruik van alle subsidiemogelijkheden. Toch weet hij op zijn bedrijf een rijke vogelstand in stand te houden. Een bewijs dat zonder medewerking van de boer en diens betrokkenheid de dramatische achte ruitgang van akkervogels nooit een halt kan worden toegeroepen, benadrukt Hemminga. "Als je je realiseert dat 70 procent van ons land uit boerenland bestaat, dan wordt pas duidelijk hoe groot het probleem is als daar de natuurwaarde steeds verder achteruitgaat." Zijn organisatie experimenteert op Hoeve van der Meulen met natuurvriendelijk akkerbeheer. Rond de gerestaureerde boerenwoning van wijlen Adrie van der Meulen aan de Zuidweg bij 's-Heer Abtskerke is nog de oude landschapsstructuur te zien: het huis en de weg op een kreekrug, hollebollig weiland met drinkputten, kreekresten op de lagere delen en akkerland op de hogere, drogere stukken. Het streven is om de natuurwaarden die vroeger op de akker te vinden waren te herstellen. De eerste resultaten zijn hoopgevend. De graspieper en de gele kwikstaart zijn al met meerdere paren aanwezig en dankzij het gebruik van ongeschoond zaaizaad zijn verschillende zeldzame onkruidjes gesignaleerd in de bloemrijke akkerranden.

In West-Europa voltrokken de landbouwkundige veranderingen zich in de loop van enkele decennia, voor Oost-Europa kan dat proces slechts een paar jaar in beslag nemen, vooral als gevolg van de toetreding van Oost-Europese landen tot de Europese Unie, vreest Vogelbescherming. Wouters: "Met alle desastreuze gevolgen van dien voor de natuur. Tijd dus om internationaal de aandacht voor akkervogels te vragen."

ZLTO-woordvoerder Van 't Westeinde pleitte tijdens de presentatie van de brochure voor een flexibele aanpak van het agrarisch natuurbeheer. "Als er te veel eisen aan de bedrijfsvoering gesteld worden, wordt de interesse van de boer minder." Volgens hem kan de Brusselse regelgeving inzake staatssteun aan agrarische bedrijven eveneens roet in het eten gooien.

Gedeputeerde Hamelink beloofde extra provinciale inzet voor het agrarisch natuurbeheer op akkers. Samen met de provincies Groningen, Drenthe en Flevoland is Zeeland bezig met het creëren van nieuwe mogelijkheden. De nieuwe subsidieregeling voor agrarisch natuurbeheer, waarin de provincies een sleutelrol spelen, zal extra inzet gemakkelijkere maken. Ook benadrukte Hamelink het belang van goede samenwerking tussen boeren en natuurorganisaties.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 16 december 2008

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Graspieper profiteert van bloemrijke akkerrand

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 16 december 2008

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken