Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Subsidieverslaving

Bekijk het origineel

+ Meer informatie

Subsidieverslaving

4 minuten leestijd

Stakingen, protesten en 2000 man politie voor het kantoor van de president. Dat is het gevolg van de plotselinge prijsverhoging van benzine in Indonesië. Eigenlijk moet ik zeggen: subsidieverlaging. Want dat is het. Terwijl in andere landen benzine steeds zwaarder wordt belast, is sinds 1967 benzine hier in Indonesië gesubsidieerd.

De prijs van een liter was tot voor kort 6500 roepia, ongeveer 43 eurocent. Vorige week maandag maakte de pas geïnstalleerde president Joko Widodo, ”Jokowi”, bekend dat de subsidie per direct met 2000 roepia verlaagd zou worden en de prijs dus 2000 roepia zou stijgen. De prijs van een liter benzine is nu dus 8500 roepia, ongeveer 56 cent. Ter vergelijking: niet-gesubsidieerde benzine kost 10.200 roepia, dus nog steeds is er een subsidie van 1700 roepia per liter.

Vorig jaar kostte deze subsidie de Indonesische staat ongeveer 16 miljard euro, zo’n 15 procent van de totale bestedingen. Dat is meer dan er wordt uitgegeven aan gezondheidszorg. Iedereen die naar de economische situatie van Indonesië kijkt, vindt het wijs dat de regering die subsidie wil verminderen om geld vrij te maken voor wegen, gezondheidszorg en onderwijs.

Flinke kostenpost

Dit vraagt echter wel veel van de mensen. Als een taxichauffeur ongeveer 2 miljoen roepia in een maand verdient, moet hij misschien wel 500.000 roepia per maand extra aan benzine betalen. Dat is een kwart van zijn inkomen! Veel mensen wonen op een redelijke afstand van hun werk en gaan daar met de motor naartoe. Dat wordt dus ook een flinke kostenpost ten opzichte van de relatief lage lonen. Het is goed te begrijpen dat veel mensen deze verandering niet toejuichen.

Verandering van gedrag is heel moeilijk. Zeker als dat gedrag een routine geworden is. En al helemaal wanneer het je eigen portemonnee raakt. Dat is hier het geval. Op macro-economisch niveau is de korting op de benzinesubsidie erg logisch en goed uit te leggen. Dat het beter is voor het milieu wanneer er minder mensen op de motor rijden, is ook niet moeilijk te begrijpen. Maar als je al sinds mensenheugenis zulke goedkope benzine hebt, is heel de samenleving eraan gewend. Alles is er op ingericht. Dat maakt het heel lastig om te veranderen.

Lastig voor een gewone arbeider, want die ziet een deel van zijn salaris in rook opgaan. Pas zei een taxichauffeur tegen mij: „Eigenlijk zou benzine gratis moeten zijn. We pompen toch zelf hier olie uit de grond?” Dat klopt wel, maar hij vergeet daarbij dat de olie een veelvoud oplevert als je die verkoopt in plaats van bijna gratis weg te geven. De korting op de subsidie is ook lastig voor een politicus, want die maakt zich er niet erg populair mee. Dat zal ook de nieuwe president gedacht hebben: „Laat ik het maar snel doen, dan zijn de mensen het over vijf jaar misschien vergeten.”

De benzinesubsidie laat zien dat subsidie tot een verslaving aan de subsidie kan leiden. Het is lekker om de subsidie te hebben en het is heel moeilijk om te stoppen. Je kunt alleen ”cold turkey” afkicken, alleen met harde maatregelen. Dat geldt voor subsidie op benzine, maar ook voor heel veel andere subsidies. In andere landen wordt rijst gesubsidieerd, of melk, of openbaar vervoer voor 65-plussers. Mensen raken afhankelijk van de subsidie. Ze weten niet meer wat de echte kosten zijn.

Goede mix

Dat geldt ook voor ontwikkelingshulp. Veel mooie programma’s in ontwikkelingslanden zijn afhankelijk van subsidie uit het buitenland. Omdat het na een aantal jren toch wel mogelijk zou moeten zijn om het probleem zelf ter plekke op te lossen, wordt de subsidie verminderd. Dat leidt niet zelden tot een complete stop van het programma. Dit probleem komt door de subsidie. Zonder subsidie had het programma er heel anders uitgezien en waren er direct lokale sponsoren gezocht. Niet-noodzakelijke of niet-rendabele onderdelen waren niet gestart.

Wat dan? Helemaal zonder steun of subsidie gaat het vaak ook niet. De energiesubsidies zorgen in Indonesië ervoor dat transport in deze enorme archipel voor veel mensen betaalbaar is. Subsidies voor openbaar vervoer zorgen ervoor dat meer mensen de bus nemen. En ontwikkelingsprogramma’s waren zonder subsidie niet van de grond gekomen. De crux zit in de hoeveelheid en timing van de subsidie. Niet te veel geven, niet te lang. Zorgen voor een goede mix met eigen inkomsten en verantwoordelijkheid. In Indonesië ervaart men wat deze eigen verantwoordelijkheid inhoudt: dichter bij je werk gaan wonen en als taxichauffeur een zuiniger auto huren.

Elco van Burg is onderwijsconsultant bij Lentera Papua in Indonesië en universitair hoofddocent ondernemerschap aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 25 november 2014

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's

Subsidieverslaving

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 25 november 2014

Reformatorisch Dagblad | 16 Pagina's