Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Een stichtelijk uurtje in de Achterhoek

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Een stichtelijk uurtje in de Achterhoek

3 minuten leestijd

Het schilderij ”Een dienst van afgescheidenen in de Achterhoek” hangt al tientallen jaren in Museum Catharijneconvent in Utrecht. Maar vorig jaar dook opeens het origineel op. Het museum kreeg het „bijna iconisch werk” in bruikleen.

Tanja Kootte, conservator voor het Nederlands protestantisme, is „ontzettend blij” met de aanwinst. Museum Catharijneconvent kreeg het werk onlangs officieel in bruikleen.

Het schilderij van Hendrik Valkenburg (1826-1896) kreeg meteen een prominente plek in de Catharinazaal, waar een aantal topstukken van het Utrechtse museum voor religieuze kunst het verhaal van 2000 jaar christendom vertelt.

De originele kist voor de documenten van de Statenvertaling (1637) is wat verplaatst om bezoekers een beter zicht te geven op het ruim 2 meter brede schilderij. Kootte wijst aan: een boerenwoning, waar een oefenaar in een lange preekjas de Schrift verklaart. Het licht valt op de opengeslagen Bijbel op een karnton. Een jong stelletje, een bejaarde vrouw: ze luisteren aandachtig naar de uitleg van het Woord. De oudere man in het midden –een Bijbel op zijn schoot– is waarschijnlijk de boer. Hij kijkt nog wat bedenkelijk.

„Sommige mensen dachten dat het schilderij verloren was gegaan”, zegt Kootte. „Zelf vermoedde ik dat het misschien verkocht was aan iemand in Amerika. Maar vorig jaar kregen we opeens een telefoontje van iemand uit Nederland: „Ik heb hier een schilderij waarvan jullie een naschildering in het museum hebben hangen.” Ik sprong een gat in de lucht.”

De eigenaar van het schilderij was familie van Godfried Hendrik Leonard, baron van Boetzelaer (1842-1914). Die had het schilderij van Valkenburg gekocht na de Wereldtentoonstelling van 1883 in Amsterdam. Daar was het werk te zien geweest – en had het een gouden medaille gekregen.

Museum Catharijneconvent kreeg het ”Stichtelijk uurtje in de Achterhoek” in bruikleen. Het schilderij is van hoge kwaliteit, aldus Kootte. „Een enthousiaste recensent van de Nieuwe Rotterdamse Courant noemde het in 1883 al een „meesterstuk.” Het is een iconisch werk: je vindt afbeeldingen ervan in bijna alle boeken over gereformeerden.”

In de negentiende eeuw had onvrede met de koers van de Nederlandse Hervormde Kerk geleid tot de zogenoemde Afscheiding (1834). In gereformeerde kringen gingen vaak oefenaars voor.

Of het écht om een dienst van afgescheidenen gaat, is volgens Kootte niet met honderd procent zekerheid te zeggen. Maar waarschijnlijk is dat wel het geval. Ze wijst op de sierlijke letters op de achterzijde van het schilderij: ”Een stichtelijk uurtje in den Achterhoek”. „Die titel geeft niet echt uitsluitsel. Het is wel bekend dat de afgescheidenen ook in de Achterhoek aanhang hadden. Hoe het ook zij, het werk getuigt op een indrukwekkende wijze van de eenvoudige vroomheid die zo kenmerkend is voor de negentiende eeuw.”

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 3 februari 2018

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

Een stichtelijk uurtje in de Achterhoek

Bekijk de hele uitgave van zaterdag 3 februari 2018

Reformatorisch Dagblad | 24 Pagina's

PDF Bekijken