Bekijk het origineel

„Oudvaders verdeeld over hernhutters”

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

„Oudvaders verdeeld over hernhutters”

3 minuten leestijd

De oudvaders David Brünings en Theodorus van der Groe dachten totaal verschillend over de hernhutters. De een had er waardering voor, de ander juist niet.

Dat bleek zaterdag tijdens een lezing van mr. drs. Jan-Kees Karels, redacteur bij het Reformatorisch Dagblad, bij de Evangelische Broedergemeente te Zeist. De lezing vond plaats in het kader van 250 jaar Grote Kerkzaal.

De Evangelische Broedergemeente is terug te voeren op het werk van de Duitse graaf Nikolaus von Zinzendorf (1700-1760). Op zijn landgoed werd de christelijke nederzetting Herrnhut gesticht. Daarom worden zijn volgelingen ook wel hernhutters genoemd. In Nederland is de Broedergemeente vooral bekend geworden door zendingswerk in Suriname. In 1745 kwam er in de tuinen van Slot Zeist een groot complex gereed. De Grote Kerkzaal aan het Zusterplein werd in 1768 in gebruik genomen.

Herderlijke brief

Von Zinzendorf vond aanvankelijk een welwillend onthaal bij de Nederlandse gereformeerden van die tijd, zo stelde Karels. Dat veranderde toen een commissie van de Amsterdamse kerkenraad onderzoek ging doen. „In een „herderlijke en vaderlijke brief” van deze commissie werden de gereformeerden voorgesteld als de wachters op Sions muren en de Broeders als de vossen die de wijngaard verdierven.”

De bezwaren van de gereformeerden richtten zich, aldus Karels, op een viertal punten. Men miste duidelijkheid in de confessie. Verder sprak men van geestdrijverij, omdat de Broeders de ervaring boven de leer van de Bijbel zouden stellen. De nadruk op de bloed- en wondentheorie, waarbij de wonde in de zijde van Christus steeds belangrijker werd, riep weerstand op. Ook hechtte Von Zinzendorf volgens zijn critici te weinig aan de functie van de wet in de heiliging. Oudvader Theodorus van der Groe (1705-1784) was het eens met de bezwaren. Hij sprak van een „volk van geestdrijverij.” Oudvader David Brünings (1704-1749) daarentegen stond sympathiek tegenover de Broeders.

Ledeboer

Prof. dr. Fred van Lieburg, hoogleraar geschiedenis aan de Vrije Universiteit Amsterdam, betoogde dat de hernhutters meer sporen hebben getrokken in de Gereformeerde Kerk dan vaak aangenomen wordt. Hij verwees onder meer naar de negentiende-eeuwse predikanten L. G. C. Ledeboer en A. C. van Raalte. Hij zei dat de vaders van beide dominees, die ook predikant waren, veel waardering hadden voor de hernhutters.

Ook de vele opwekkingsbewegingen in de achttiende eeuw –zoals in de plaatsen Nijkerk, Barneveld, Ede, Lunteren, Voorthuizen, Woudenberg en Scherpenzeel– hadden volgens hem te maken met de hernhutter beweging.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van maandag 18 juni 2018

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

„Oudvaders verdeeld over hernhutters”

Bekijk de hele uitgave van maandag 18 juni 2018

Reformatorisch Dagblad | 22 Pagina's

PDF Bekijken