Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Vluchten over het Hollands Diep

Bekijk het origineel

+ Meer informatie

Vluchten over het Hollands Diep

3 minuten leestijd

Een groep vrienden vlucht dwars door de Duitse verdedigingslinies richting bevrijd Noord-Brabant. Het klinkt als een jongensboek, maar eind 1944 gebeurde dit echt. Oud-onderwijzer Hans Onderwater (74) beschrijft het in ”Crossing”.

Zondag 10 december 1944. Tussen wandelende kerkgangers trekken zeven jongemannen uit Ridderkerk en Barendrecht –een paar hervormd, één gereformeerd en één christelijk gereformeerd– richting het Hollands Diep, de aan beide zijden zwaarbewaakte grens tussen het bezette en bevrijde deel van Nederland. Nu het einde van het naziregime nadert, willen ze niet langer werkeloos afwachten. Een deel van hen wil bovendien een tewerkstelling in Duitsland ontlopen. Ze besluiten om hun diensten aan de bevrijders aan te bieden. Heldhaftig, vindt Onderwater, die zelf jarenlang reservist was. „Ze hadden ook nog even kunnen onderduiken. Maar ze wilden meestrijden om Nederland te bevrijden.”

Na een bijna onmogelijke tocht door bezet gebied, over de Oude Maas en door de deels onder water gezette Hoekse Waard, lukt het de jongens om, met hulp van het Strijensasser verzet, over het zwaar bewaakte Hollands Diep te komen. Die laatste oversteek kost liefst drie etmalen zonder eten, drinken of slaap, schrijft Onderwater: twee ijzige nachten achtereen blijken ze na urenlang roeien toch weer aan de verkeerde kant van de rivier te zijn geland. Intussen reikt het vrieskoude rivierwater tot boven de knieën in het overvolle roeibootje.

Het bereiken van het bevrijde Noord-Brabant maakt nog geen einde aan het avontuur: aan de oever moeten Poolse militairen liggen. Voor hun vertrek zijn de crossers gewaarschuwd dat die de vinger losjes aan de trekker hebben. „Zij koesterden om wat er sinds 1939 in hun land was gebeurd, een diepe haat tegen Duitsers, namen hen bijna nooit gevangen, en hadden alle redenen om de Duitse nazizwijnen te doden”, schrijft Onderwater.

Verbijsterd

Het lijkt eindelijk voor de onderkoelde en uitgehongerde jongens mee te vallen: er is geen militair te zien rond de Tonnekreek, zo’n vier kilometer van Willemstad. Wel liggen er dode koeien. Geraakt door geschutvuur, veronderstellen de zeven. Pas uren later vallen de puzzelstukjes in elkaar. Onderwater: „Tijdens hun verhoor kijkt een Canadese officier ze verbijsterd aan, als ze over dit deel van de reis vertellen. Hij zegt: „I don’t know if you believe in God, but if you don’t, you should do so from now on.” Vertaald: „Ik weet niet of jullie in God geloven, maar als dat niet zo is zou ik dat vanaf nu wel doen.” Voor mij vormt deze zin de kern van het boek. De jongens blijken dwars door een Duits mijnenveld te hebben gelopen. Vandaar de afwezigheid van militairen en de aanwezigheid van dode koeien in de wei. Die beesten waren op de mijnen getrapt.”

Tweederde van Onderwaters nieuwste boek beschrijft de risicovolle overtocht van de zeven jongens. Ook belicht hij kort hun verdere levensloop. Zo vliegt één van hen, Kor Hordijk, enkele jaren als privépiloot voor de eerste Indonesische president Soekarno. Onderwater: „Na enkele jaren neemt hij ontslag, uit afkeer van de ontwikkelingen binnen het Indonesische regime.”

Het tweede deel van het boek verhaalt de oorlogsherinneringen van Barendrechter Wim van der Jagt (1938-2017).

Historische beelden

Onderwater heeft vooral voor jongelui geschreven, vertelt hij. „Die zijn niet geïnteresseerd in dikke pillen.” Vandaar de geringe omvang (64 pagina’s op A4-formaat) en de grote hoeveelheid historische beelden, afkomstig uit Onderwaters omvangrijk privéarchief. „Die krijg ik bijvoorbeeld uit nalatenschappen. Er staan beelden in die nog nooit zijn gepubliceerd.”

Het boek, met voorwoord van de Barendrechtse burgemeester Jan van Belzen (SGP), is sinds november onder meer verkrijgbaar in boekhandels te Ridderkerk en Barendrecht.

Mede n.a.v. ”Crossing”, door Hans Onderwater, uitgeverij BAR Lokale Media Barendrecht, 2020. ISBN 978-90-830991-1-8, 64 blz.; € 9,95.

Dit artikel werd u aangeboden door: Reformatorisch Dagblad

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 11 december 2020

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's

Vluchten over het Hollands Diep

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 11 december 2020

Reformatorisch Dagblad | 32 Pagina's