Digibron cookies

Voor optimale prestaties van de website gebruiken wij cookies. Overeenstemmig met de EU GDPR kunt u kiezen welke cookies u wilt toestaan.

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies

Noodzakelijke en wettelijk toegestane cookies zijn verplicht om de basisfunctionaliteit van Digibron te kunnen gebruiken.

Optionele cookies

Onderstaande cookies zijn optioneel, maar verbeteren uw ervaring van Digibron.

Bekijk het origineel

Reformatie en tolerantie - pagina 49

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

Reformatie en tolerantie - pagina 49

1. Willem van Oranje..2. Het zoeken naar nieuwe verhoudingen in de 16de eeuw..3. Luther en Calvijn..4. John Locke en de Verlichting..5. Tolerantie, revolutie en democratie..6. Wat moei de staat verdragen?.

6 minuten leestijd

rechtelijke v r i j h e d e n zou beroven. Integendeel, de souvereine m a c h t , die zich o p het a l g e m e e n welzijn richt, zou j u i s t deze vrijh e d e n en de s t a a t k u n d i g e g e l i j k h e i d van alle b u r g e r s g a r a n d e r e n . M a a r het is d u i d e l i j k dat w a a r de a l g e m e n e wil van het souvereine volk de e n i g e g r o n d s l a g was van deze v r i j h e i d en gelijkheid, het i n d i v i d u n o o i t zijn v r i j h e d e n en rechten tegenover deze a l g e m e n e wil tot g e l d i n g k o n b r e n g e n . I n de V e r k l a r i n g van de rechten van de m e n s en van de b u r g e r van 26 a u g u s t u s 1789 v i n d e n we deze t w e e s l a c h t i g h e i d terug. In het tweede artikel werd het doel van elke s t a a t k u n d i g e s a m e n l e v i n g g e f o r m u l e e r d als 'het b e h o u d der nat u u r l i j k e en o n b e t w i s t b a r e rechten v a n de m e n s . Deze rechten zijn de v r i j h e i d , de e i g e n d o m , de v e i l i g h e i d en het verzet tegen de o n d e r d r u k k i n g ' . D a a r i n h o r e n wij de n a g a l m van de p l e i d o o i e n van L o c k e voor de a a n g e b o r e n subjectieve rechten van het vrije en souvereine i n d i v i d u . Maar de t i r a n n i e van de a l g e m e n e wil vinden w i j t e r u g in het zesde artikel, w a a r i n o n d e r meer staat 'de wet is de u i t d r u k k i n g van de a l g e m e n e wil'. 2 0 Maar o m d a t deze a l g e m e n e wil, die i m m e r s de u i t d r u k k i n g is van de souvereiniteit van het volk, ten p r i n c i p a l e geen grens k a n w o r d e n gesteld, is elke p o g i n g tot v e r a n k e r i n g van individuele v r i j h e d e n en rechten v r u c h t e l o o s g e w o r d e n . Mekkes w i j s t er in dit verband o p dat m e n in later tijd de fictie van de a l g e m e n e wil overboord heeft g e w o r p e n , en heeft g e m e e n d het meerderheidsbeginsel in de w e t g e v i n g als een volstrekte en a f d o e n d e w a a r b o r g van de i n d i v i d u e l e v r i j h e d e n en rechten te k u n n e n b e s c h o u w e n . Maar dit kan n a t u u r l i j k niet meer zijn d a n een f o r m e l e w a a r b o r g , en h i j concludeert d a n ook: 'hiertegenover is het vaststellen van g r o n d r e c h t e n vruchtteloos'. 2 1 Voor de c o n s t i t u t i o n e l e en politieke p r a k t i j k is dit wellicht een iets te krasse u i t s p r a a k , w a n t de vrijheidszin van een volk zal vaak door de f o r m u l e r i n g van g r o n d r e c h t e n in bijvoorbeeld een constitutie gestimuleerd en gearticuleerd k u n n e n worden. Elke wetgever zal d a a r r e k e n i n g mee m o e t e n h o u d e n . M a a r het is anderzijds o n m i s k e n b a a r dat in een steeds c o m p l e x e r w o r d e n d e s a m e n l e v i n g , w a a r i n de meeste b u r g e r s het overzicht over het geheel a l l a n g uit het o o g hebben verloren, of h u n vrijheidszin laten doven door de b e v r e d i g i n g van materialistische goederen en genoegens, een m i n derheid die juist o m geestelijke vrijheden vraagt bij de wetgevende meerderheid niet altijd g e m a k k e l i j k g e h o o r zal vinden. Het nut van de godsdienst T e n slotte zullen wij n o g enige a a n d a c h t moeten besteden aan de plaats die Rousseau in zijn theorieƫn a a n de godsdienst heeft gegeven. In het uitvoerige laatste h o o f d s t u k van Du C o n t r a t Social

Dit artikel werd u aangeboden door: Willem de Zwijgerstichting

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1985

Reformatorische stemmen | 86 Pagina's

Reformatie en tolerantie - pagina 49

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 1 januari 1985

Reformatorische stemmen | 86 Pagina's

PDF Bekijken