Boekennieuws
Drs. J. Mulder: Lerende hen onderhouden. Fragmenten uit de geschiedenis van de Gereformeerde Gemeentescholen in Rotterdam (1911-1985). Drukkerij Kok,
Hardinxveld-Giessendam. 230 pagina's.
Op 29 februari 1912 werd in de kerk van de Gereformeerde Gemeente aan de Boezemsingel te Rotterdam de Vereniging tot het Verstrekken van Lager Onderwijs op Gereformeerde Grondslag opgericht, uitgaande van de Gereformeerde Gemeente Rotterdam-Centrum. De voorbereidingen hiertoe waren reeds getroffen op een vergadering in november 1911 in de consistorie van de kerk. Ds. G. H. Kersten, die de leiding van beide vergaderingen had, werd voorzitter van de schoolvereniging. Zijn doel was een „eigen school" te stichten, waarop in het bijzonder de kinderen van de kerkelijke gemeente overeenkomstig Gods Woord zouden worden onderwezen.
De datum 1 augustus 1985 zal in het onderwijsgebeuren van ons land van historische waarde blijven, daar toen de basisschool zijn intrede deed.
Tussen laatstgenoemde data ligt een periode van bijkans 75 jaren. Drs. J. Mulder, die van 1975 tot 1983 hoofdonderwijzer geweest is van de Rehobothschool in Rotterdam-Kralingen, heeft in een boeiende doctoraalscriptie de activiteiten beschreven die de schoolvereniging in deze 75 jaren ondernomen heeft om op onderscheidene plaatsen in Rotterdam onderwijs op de grondslag van Schrift en belijdenis mogelijk te maken. De heer Mulder heeft dit op fundamentele en overzichtelijke wijze gedaan. Hij beperkt zich niet tot een beschrijving van het ontstaan en het verdere verloop van de Gereformeerde Gemeentescholen voor kleuter-, lager- en voortgezet onderwijs.
In het eerste hoofdstuk schetst hij het maatschappelijk en geestelijk leefklimaat van de gemeenschap waaruit de schoolvereniging is voortgekomen. Deze gemeenschap bestond voor een groot deel uit migranten, die zich met name in het laatste kwart van dé vorige eeuw, mede door een crisis in de landbouw, uit alle delen van het land in de dynamische stad Rotterdam hadden gevestigd.
Vervolgens vernemen we welke weerstanden er moesten worden overwonnen voordat in 1924 de eerste school kon worden geopend.
We weten hoe ds. Kersten heeft gestreden voor eigen scholen, om de kinderen te brengen onder de „beademing van Gods Woord". In 1912 verliet hij echter de gemeente van Rotterdam-Centrum om de herdersstaf in Yerseke op te nemen.
In 1926 zou hij weer in Rotterdam terugkeren.
Een groot deel van de kerkeraad huldigde het standpunt van ds. Kersten niet. Als God een mens bekeren wilde, zo meende men, zou Hij dat doen op Zijn tijd en wijze. Daarvoor was het onderwijs op een christelijke school niet nodig, waar de kinderen bovendien werden blootgesteld aan de leer van de veronderstelde wedergeboorte. Daarenboven meenden velen dat een eigen school, die in stand gehouden werd met behulp van rijkssubsidie, de zegen van God niet kon wegdragen. Daarom waren de kinderen op de openbare school het best op hun plaats.
Na het vertrek van ds. Kersten in 1912 nam de tegenstand tegen de schoolvereniging toe, zowel vanuit de kerkeraad als van de leden van de kerkelijke gemeente. Het heeft er naar uitgezien dat de schoolvereniging in 1917 zou worden opgeheven. Mede door toedoen van ds. Kersten is dit voorkomen. Het schoolbestuur zette met volhardende ijver zijn beleid voort. In 1924 kon de eerste eigen school geopend worden, nl. de Rehobothschool o.l.v. dhr. A. van Bochove. Ze werd in 1927 gevolgd door de Petrus Dathenusschool in Zuid, in 1930 door de Dr. A. Comrieschool in West en de Graaf Jan van Nassauschool, eveneens in Zuid. In een later stadium volgden in 1953 de Willem Lodewijkschool voor ULO en in 1975 de Ds. J. Koelmanschool te Hoogvliet.
In laatstgenoemd jaar werd de Graaf Jan opgeheven. Vanaf 1979 werden alle lagere scholen ook voorzien van een eigen kleuterschool, wat gunstig gewerkt heeft op het totale leerlingenbestand.
De waarde van het boek van dhr. Mulder wordt vergroot door de opgenomen tabellen, die soms tot interessante conclusies leiden.
Het fraai uitgegeven boek is rijk geïllustreerd, o.a. met klassefoto's. Veel foto's zijn voorzien van een onderschrift, waarin de namen van kinderen en leerkrachten zijn opgenomen.
Het lezen van „Lerende hen onderhouden" noopt tot grote waardering voor het bestuur van de schoolvereniging in Rotterdam, dat door de jaren heen zich onverdroten beijverd heeft om in de wereldstad mogelijkheden te ontsluiten om onderwijs te doen geven overeenkomstig de doopbelofte die de ouders hebben afgelegd. Het nageslacht moge er door worden geïnspireerd de fakkel van de voorgaande generaties over te nemen en door te geven, opdat het reformatorisch onderwijs zijn plaats zou mogen behouden in de Rotterdamse gemeenschap en dienstbaar gesteld zou mogen worden tot de uitbreiding van Gods Koninkrijk.
We zijn de heer Mulder dank verschuldigd, omdat hij in dit werk verschillende facetten van de geschiedenis van Rotterdam heeft belicht, veel waardevolle zaken aan de vergetelheid heeft ontrukt en menige herinnering uit het verleden weer levendig heeft gemaakt. We kunnen daarom dit boek, met name aan degenen die binding hebben aan Rotterdam, van harte aanbevelen.
Het boek is te bestellen door overmaking van f32,50 + f 6,50 (porto) op giro 2290891 t.n.v. J. Mulder te Hendrik Ido Ambacht, onder vermelding van „Jubileumboek".
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 24 april 1986
De Saambinder | 8 Pagina's
![Boekennieuws](https://www.digibron.nl/images/generated/de-saambinder/reguliere-editie/1986/04/24/1-thumbnail.jpg)