Bekijk het origineel

STAAT EN MAATSCHAPPIJ

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie

STAAT EN MAATSCHAPPIJ

5 minuten leestijd

Het parlementairs regeeringssteisei.

De gebeurtenissen van-de laatste weken in het Koninkrijk Servië, - het'tegenv/oordige Joego-Slavonië, feebben een nieuw bewijs - geleverd'hoe - öe sJt^MYmg-van het, parlementaire regeerin'g'sstelsel in de Europeesche Rijken nog altijd voortgang maakt, ten einde daar, waar^ de 'geestelijke en zedelijke krachten van het vóJk zijn verteerd, door het despotisme te worden vervangen.

Eerst kvv'am in'Rusland, als gevolg van de communistisdhe'revolutie, de dictatuur van het proletariaat ; toen volgde Italië met zijn fascistische alleen-heerschappij onder den dictator Mussolini.; verder waren, aan de beurt Spanje, Portugal, Polen, Hongarije, Albanië, Turkije, Lithauen, in v/elke landen de alleen-heerscher zich van de macht meeester - m.aalcte, en .eindelijk melden de bladen, dat de Koning van Servië de Skupschtina, 'd.!.! het - parlement, heeft ontbonden, de Grondwet heeft terzijde gesteld en de regeermacht in al hare vertakkingen aan zich iheeft getrokken. •

In al deze landen moesten tengevolge van den feilen partijstrijd tusschen de onderscheidene politieke richtingen, waardoor de parlementaire arbeid met lamheid was geslagen, de moeilij-kheden op buiten-parlementaire wijze worden opgelost. -

'Dit geschiedde-door het uitroepen van den autocratischen regeeringsvorm. .

En met'dezen autxjciatischen, regeeïing-svönü-'ën'het' verdwijnen-van - het par!em€.i+, ' heeft het volk in-die landen allen invloed op den gang van^zaken verloren-. - : i|flÖ': '

Uit Servië wordt bericht, dat de 'wet't'bt bescherming vaneden Staat zelfs alle politieke partijen-voor ontbonden 'heeft verklaard-/ - •; , v-> ...; .: ;

Inmiddels gaat .het proces voort. .

Immers het feit 'is te constateeren, dat ook in die landen van ons werelddeel, waar de volksvertegenwoordiging nog bestaat, het pariemen+aire stelsel doodelijk krank is.

Dit is ook bij ons het geval. Het valt toch nio.eilijk: te, ontkennen, , dat de Staten-Generaal gedurende de laatste drie jaar een groot gedeelte van zijn invloed en van zijne beteékenis hééft ingeboet. Het intermezzokabinet De Geer bekommert zich niet om het parlement, maar gaat zijn eigen weg.

En nu zijn, wij hier te lande nog maar aan het begin-der-moeilijkheden. . . _

Nu is er natuurlijk een oorzaak, waardoor èn de ziektekiemen in het staatkundig leven van ons volk zijn gekomen, èn deze zich zoodanig hebben kunnen ontwikkelen, - dat wanneer, er.fgjeea.vevaodering in den toestand komi^^j-het ergste staat te vreezen. - ., . Jj*; '!: ",

Dat de ziektekieirien reeds langen tijd aanwezig waren, is algemeen bekend. Zij werden opgewekt, toen ihet JDarlement naast de regeering op 't regeeringskussen ging zitten Dit was m de dagen, toen in de Grondwet het beginsel, tot uiting kwam dat de wetgevende macht behalve door den Koning, ook door de Staten-Generaal wórdt 'uitgeoefend. Door dit feit werd de revolutionaire weg betreden en nani d^ Staten-Generaal deel aan 'de regeering, ^^|fej|feg: :

Daarna kwam 'de-óntwikkeüng der ziektekiemen. Aanleiding daartoe gaf de invoering van het evenredig kiesrecht, bij we\ke gelegehheitl 'alleriei , kleine partijtjes, ont-, stonden, die deikfacht. der groote politieke partijen verzwakten. Een ander gevolg was, dat ook de 'regeerjng van haaf. macht moest inboeten.

Het parlernerttaiire kabinet Colijn moest in 1925. plaats itiaken vóór het intermezzokabinet De Geer.

Het valt te. bezien-, of bij den tegenwoordigen stand .der partijen in de naaste toekomst nog wel een kabinet zal zijn te vormen, dat op een meerderheid in het parlement rust. , ; : . r^-: ; . .. / , . . ',

Hier bieden'slechts twee'-wègen — en ook niet meer —^ een uitweg, n.l. om den normalen gang van zaken in het ; garleme/it weer" te verzekeren. "a^^^^^^È^S^f-

De eerste weg ligt'in'Het opnieuvv"dóen samengaan der.drie rechtsche groepen, althans wanneer deze niet te verzwakt .uit den a.s. stembusstrijd naar .v, oren komen. "

De andere , weg is, waf , van R.K. zijde ordt genoemd : „de uiterste noodzakelijkheid" ; d. i. een coalitie van .Rooinsch.^en ood. '^^p

Wördtêën'"v¥K déze' twee wégen niet ifïeslagen, •— 'waaróp nog weinig uitzicht estaat — den tweeden weg zouden wij oor dé toekomst'vai!' ons volk funest achen — dan blijft het parlement met mach­ z teloosheid geslagen. Het ééne extra-parlementaire kabinet zal dan 't andere extraparlementaire kabinet, of hoe men zulk een kabinet zou willen betitelen, opvolgen.

En wat van dit proces 't einde zal zijn ? Wie zal dit durven en kunnen zeggen ?

Nederland maakt terzake van het parlementaire regeeringssteisei een crisis door, waarvan in de historie van ons volk geen voorbeeld is aan te geven.

Voorwaar, de kleine partijtjes, die alleen kunnen bestaan door het toepassen van de z.g.n. „knabbelpolitiek" op de groote partijen, dragen in onzen tijd een ontzettende verantwoordelijkheid. Zij brengen, zoo God het niet verhoedt, de toekomst van t^tnd en volk in ernstig gevaar.

Dat van dien gevaarlijken toestand, waar in de Staat en de Maatschappij verkeeren, ons volk zich eens bewust werd !

Dan was er nog een blijde verwachting voor de toekomst.

Wij hebben reeds meermalen aangedrongen, dat allen, die één zijn in de beginselen, zich nauwer aaneensluiten. Wij herhalen dien aandrang.

Wij kunnen met het oog op den nood der tijden ons niet de •vrijheid'-veriDorloven om gedeeld op'te trekken.

Daarvoor zijn de dagen, waarin wij leven, te ernstig.

Servië is een nieuw baken in zee, dat ons volk ter waarschuwing moet zijn.

Dat het daarop acht geve !

De legerori«r ingetrokken.

De Minister van Defensie heeft bij Beschikking van 22 December 1928 een wijs besluit genomen.

Hij heeft n.l. ingetrokken de legerordcr, waarbij bepaald werd dat verkoop van sterken drank aan onderofficieren in de cantines in legerplaatsen en kampementen zou zijn toegelaten.

Bij de behandeling van de begrooting ir. de Tweede Kamer was tegen den maatregel van den verkoop van sterken drank van verschillende zijden ernstige bedenking ingebracht.

De bezwaren tegen de legerorder hebben ook wij destijds in den breede in ons blad aangegeven en reeds toen den Minis-'ter in overweging gegeven om de Beschi'kking in te trekken.

Dat daaraan thans gevolg is gegeven, 'heeft'ons niet weinig verblijd.-. i': -. rrji-'

In legerplaatsen en kam.pementen zou hel aanwezig zijn van sterken drank, bijzonder bij een minder goeden geest onder de militairen, ernstige gevolgen kunnen hebben

Het tweede Besluit van den Minister, waarbij de verkoop verboden blijft, is vvijzer dan wat de Minister in eerste instantie bepaalde.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 18 januari 1929

De Waarheidsvriend | 4 Pagina's

STAAT EN MAATSCHAPPIJ

Bekijk de hele uitgave van vrijdag 18 januari 1929

De Waarheidsvriend | 4 Pagina's

PDF Bekijken