De Maatschappij van Welstand (5) (slot)

De Maatschappij van Welstand bestaat nog steeds, doch de tijden zijn veranderd. Problemen als in de vorige artikelen geschetst, komen uiteraard niet meer voor. De boerderijen van welstand zijn allemaal levensvatbare bedrijven, die veelal steeds van vader op zoon overgingen. De huidige pachtwetgeving heeft er mede toe bijgedragen, dat conflicten, zoals die in de vorige eeuw wel voorkwamen, thans niet meer aan de orde zijn. Zo is het in het begin van deze eeuw nog wel voorgekomen, dat pachters die niet actief deelnamen aan het kerkelijk leven ter plaatse, met beëindiging van de pacht werden bedreigd. Zulke situaties zijn thans bij de huidige pachtwetgeving niet meer mogelijk. Afgezien daarvan zou zulks bij de thans bestaande inzichten en verhoudingen ook niet meer denkbaar zijn. De kleine Hervormde Gemeenten zijn nu niet meer geholpen in hun voortbestaan met de vestiging van een pachtersgezin in haar midden. Vele van deze gemeenten hebben een grote uitbreiding meegemaakt als gevolg van de industrialisatie. De doelstelling van de Maatschappij van Welstand is dan ook gewijzigd, hetgeen ook in de statuten is vastgelegd. Als doelstelling is daarin opgenomen: 'De Maatschappij heett tot doel het steunen van het Protestantisme, zowel in Nederland, als ook in het buitenland'.

Het vermogen, bijeengebracht en instand gehouden blijft uiteraard hoofdzakelijk belegd in onroerend goed, zeg de boerderijen. De inkomsten uit de pachten komen ter beschikking voor subsidies aan allerlei kerkelijke en maatschappelijke doeleinden, waarbij steeds nieuwe initiatieven worden onplooid. In verband met de geschiedenis van de Maatschappij en haar oorspronkelijke werkgebied, blijft daarbij het subsidiëren van Hervormd kerkewerk voorop staan.

Om enkele voorbeelden te noemen van andere aktiviteiten, waaraan de Maatschappij haar bijdrage levert, zij het volgende vermeld.

Door inbrenging van 35 ha. bos- en heidegrond te Chaam werd het recreatiecentrum 'De Flaasbloem' onderdeel van 'Recreatiecentra Nederland B.V.'. De Maatschappij is een van de twee aandeelhouders in deze B.V., die haar werk wil doen vanuit verbondenheid met de kerken.

Het in het midden van de vorige eeuw door de Maatschappij verworven landgoed 'Ten Vorsel', ten zuiden van Bladel, ging een bijzondere rol spelen t.b.v. de scholen. Twee boerderijen werden verbouwd tot centra, waar werkelijks leerlingen van basisscholen van de 'Stichting Hervormde Scholen te Amsterdam' verblijven.

Sinds 1971 komen de kinderen daar in een gebied waar Welstand 200 ha. bezit, waarvan 60 ha. uit bos bestaat. Het verblijf op 'Ten Vorsel' vormt een belangrijk educatief element in de scholing van de kinderen, waarbij ook de leerkrachten en de ouders betrokken zijn.

Verder is de Maatschappij betrokken bij - projecten buiten onze grenzen, met name in Luxemburg. Pastor Pletz en zijn vrouw, die sinds 1960 de 'Heimstatte', een vakantieoorde te Larochette, in Luxemburg exploiteerden, zagen zich genoodzaakt hun werk te beëindigen. De Maatschappij van Welstand kocht deze Heimstatte omdat het bestuur van mening was, dat dit werk diende te worden voortgezet. Niet alleen omdat veel Nederlanders dit huis bezochten, maar ook vanwege de centrale functie, die dit centrum speelt voor het vakantiepastoraat onder Nederlanders, De Maatschappij van Welstand verbouwde het hoofdgebouw en breidde het uit.

Voorts is met de Maatschappij van Welstand nauw verbonden het Kantoor der Kerkelijke Goederen te Eindhoven. Dit instituut is opgericht in 1948 op initiatief van (wat toen nog was) het provinciaal kerkbestuur van de Hervormde Kerk in Noord-Brabant en Limburg. Na 1 mei 1951, de datum waarop de nieuwe kerkorde werd ingevoerd, is dit Kantoor der Kerkelijke Goederen steeds uit blijven gaan de van de Provinciale Kerkvergadering der Nederlandse Hervormde Kerk in Noord-Brabant en Limburg. Het is een rentmeesters- en administratiekantoor, dat opdrachten uitvoert van kerkelijke colleges, in het bijzonder Colleges van Kerkvoogden (en notabelen). Colleges van Diakenen en Besturen van Stichtingen van de Nederlandse Hervormde Kerk. De in dienst zijnde rentmeesters kunnen worden ingeschakeld bij zaken, die te maken hebben met grond en gebouwen in de ruimste zin. Zij verlenen advies en bemiddeling tegen een vrij beperkte vergoeding. Daarnaast worden door dit kantoor voor een aantal kerkvoogdijen en Colleges van Diakenen de administraties gevoerd.

Sinds 1967 is de dienstverlening van het kantoor niet meer beperkt tot Noord-Brabant en Limburg, doch worden diensten verricht op het kerkelijk terrein in het gehele land.

Dit Kantoor der Kerkelijke Goederen is thans geheel ingebouwd in de Maatschappij van Welstand. Het Kantoor is ondergebracht in het gebouw van de Maatschappij van Welstand te Eindhoven. De bestuursleden van het kantoor worden benoemd door het bestuur van de Maatschappij van Welstand. Een jaarlijkse subsidie van de Maatschappij maakt het voor het kantoor mogelijk om tegen lage tarieven diensten te verlenen. De rentmeesters en de administrateur van de Maatschappij van Welstand vervullen deze functies tevens voor het Kantoor der Kerkelijke Goederen.

Tot slot zij nog vermeld, dat voor deze artikelen o.m. gebruik is gemaakt van de studie van wijlen mr. dr. W. de Vries, in leven vice-president van het Gerechtshof te 's Hertogenbosch, getiteld '150 Jaar Welstand'. Voorts is o.a. gebruik gemaakt van de nodige informatie, die op mijn verzoek door de Maatschappij van Welstand werd verstrekt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen