Verslag van de predikantsvrouwencontio 1997

In het afgelopen jaar kwamen predikants-en kandidaatsvrouwen op 11 september bij elkaar voor de jaarlijkse ontmoetingsdag in de Marcuskerk te Utrecht.

Het thema voor deze dag was: De ontwikkeling van vragen rondom levensbegin en levenseinde.

De presidente, mevr. M. J. Lammers-Vastenhoud, opende de vergadering met een welkom voor iedereen. Na het zingen van Ps. 8 : 1, 4 en 9, las ze Jeremia 1 ; 1-10 en ging voor in gebed. De meditatie ging over Jer. 1:5. God, de Vader van onze Heere Jezus Christus heeft ons geformeerd. Hij kende ons voordat wij gevormd werden in de moederschoot. De Heere heeft een doel met ons leven. Wij zijn geboren om ons te heiligen tot Zijn dienst. Wij zijn in ongerechtigheid geboren en in zonden ontvangen, maar de Heere Jezus is gekomen om ons te rechtvaardigen en te heüigen.

Daarna werd lied 10 : I, 2, 3 en 4 uit 'Uit aller mond' gezongen. Na de koffiepauze werd Psalm 25 van Claude Goudimel driestemmig ingestudeerd.

Daarna volgde de lezing over de ontwikkeling van vragen rondom levensbegin en levenseinde door prof dr. M. J. van Lieburg.

Wat heeft de familie Gümüs met het onderwerp 'over begin en einde van het leven te maken'? , zo begon prof Van Lieburg zijn lezing.

Niks zult u denken, maar juist deze kwestie raakt een belangrijk punt van dit onderwerp, namelijk het feit dat er spanning bestaat tussen objectief en subjectief denken. De familie Gümüs verplichtte de Nederlandse politiek het vreemdelingenbeleid ook subjectief te benaderen, d.w.z. het vreemdelingenbeleid toe te spitsen op het persoonlijk leven van mensen. Ook de vraagstukken rond begin en het einde van het leven kunnen objectief en subjectief benaderd worden. Er bestaat echter een grote spanning tussen dit objectief denken en het subjectief, persoonlijk benaderen van dit onderwerp.

Wij moeten er voor oppassen om te objectief, te wetenschappelijk, te afstandelijk na te denken over de zaken rond begin en einde van het leven, maar ook moeten we er voor oppassen te veel uit eigen ervaringen, te subjectief, over de problematiek na te denken.

Vanuit de ontwikkeling van de geneeskunde zien we dat er een snel toenemende kennis is over geboren worden en sterven. Deze twee onderwerpen zijn voorwerp geworden van de verwetenschappelijking. De vorming van het kind tot de geboorte was 40 jaar geleden nog een 'black-box', er was niets over bekend, maar het traject van kennis over het ontstaan van het kind en de geboorte wordt steeds meer verbreed. De medische kennis reikt nu van het moment van de geboorte terug tot de leer van de erfelijkheid. Steeds opnieuw wordt er een nieuw veld van kennis geopend over fasen die steeds verder terugliggen van de ontwikkeling van het kind. Daar tegenover staat het moment van sterven. De medische kermis over het sterven is de laatste jaren steeds verdiept. Maar er is nog steeds betrekkelijke onkunde over sterven t.o.v. de uitgebreide kennis over de geboorte. Waarom de dood toeslaat is echter een vraag die de geneeskunde niet kan beantwoorden. Alleen het Woord van God kan een antwoord geven op de vraag waarom de dood er is, namelijk de zonde. De geneeskunde weet geen raad met dit antwoord, maar ons biedt het een perspectief

De verwetenschappelijking van de kennis leidt tot allerlei nieuwe inzichten en daardoor verandert het handelen. Met betrekking tot de zwangerschap bijvoorbeeld. Zoutloze diëten, niet roken, controle van de bloeddruk zijn handelingen die zijn ontstaan is door de kermis die ontstaan over hoe het kind zich vormt en wat invloed heeft op die vorming. Ook de genetische manipulatie, de handeling van het veranderen van erfelijk materiaal is een gevolg van de verbrede kennis. Rond de stervensfase is meer bekend geworden over wat het lichaam met vocht doet. Op basis daarvan ontstaat een bepaalde handelswijze, een gedragspatroon in de omgang met vochttoediening.

Vanaf de jaren '70 is er tijdens de explosie van nieuwe handelingen de vraag gerezen over het hoe en waarom van het medisch handelen. Naast het medisch argument tot handelen komen de sociale en ideologische argmnenten. Sociale, maatschappelijke argumenten in de zin van of een moeder het bijvoorbeeld wel aankan om het dertiende kind te krijgen. Het ideologische argument beoogt de vraag of het leven van een persoon al dan niet zinvol is. Door deze ideologie vindt er een omslag in het medisch denken plaats. De absolute beschermwaardigheid van het leven die de geneeskundige hoog hield voor de jaren '70 is vervangen door de relatieve beschermwaardigheid. Het beschermen van het leven in elk geval is grotendeels vervangen door het beschermen als men het wel een beetje zinvol vindt. Wij leven nu in het tijdperk van de macht van de geneeskunde op het mid-denstuk van het leven, maar de geneeskunde vertoont grote onmacht op het gebied van het begin en eind van het leven. Zij camoufleert deze onmacht door de abortus en de euthanasie. Deze twee handelmethoden bestaan alleen door het feit dat de geneeskunde geen grip krijgt op het ontstaan van het sterven en de mens.

Uit deze schets van de ontwikkeling van het medisch denken blijkt, dat met de groei van de kennis ook de verwarring toeneemt. Dit verwerpt meteen de gedachte dat de verwarring over zal zijn als de medische kennis voltooid en compleet is. Integendeel, de verwarring groeit en zal alleen maar meer toenemen. Deze chaos en de verwarring van de spraak is een instrument in de hand van de duivel en met die wetenschap moeten wij de medische ethiek van een hele andere kant bekijken. Wij moeten geheel anders zijn en de ethiek van de vreemdelingschap aanhangen. Deze ethiek is te lezen in de catechismus, zondag 1, zondag 10, zondag 40 en zondag 50. In het licht van deze vreemdelingschap ontstaan er andere criteria tot handelen. De medische ethiek gebruikt vaak het begrip verantwoordelijkheid. Maar als 'vreemdeling' komt daar een woord naast, namelijk de verantwoording. Wij moeten verantwoording aan God af kunnen leggen over hoe wij omgaan met vragen over het begin en het einde van het leven. Een ander criteria is het zelfbeschikkingsrecht. Ieder mens heeft dat recht, ook christenen. Iedereen kan voor zichzelf uitmaken wat er met zijn lichaam gebeurt, maar het geheel anders zijn van een christen houdt in dat deze zich afvraagt of hij of zij ten opzichte van God mag beschikken over iets aan het lichaam te doen of te laten.

De in de geneeskunde gebruikte begrippen macht en onmacht worden in het vreemdelingschap veranderd in het woord afhankelijkheid. Afhankelijk t.o.v. God ook in de beoordeling van de medische ethiek. In de medisch-ethische discussie horen de begrippen verantwoording en afhankelijkheid t.o.v. van God de toon te voeren.

Maar hoe kun je als christen dan deze vragen praktisch benaderen? Dat dit ongelooflijk moeilijk is blijkt wel uit het feit dat zelfs binnen de ethiek van de vreemdelingschap verwarring bestaat. We moeten dan ook geen zwart-wit antwoorden verwachten en gebruiken. Onze opdracht is om in context te denken, zodat de antwoorden die u geeft op medisch-ethische vragen een bescheiden ja of nee inhouden i.p.v. een verketterend ja of nee. Op deze manier kan een christen in de verwarring leven en de ander respecteren die wel of niet gebruik maakt van de nieuwe medische technieken, omdat we weten dat de zaken voor iedereen zo moeilijk en gecompliceerd zijn.

In de jaren '90 is er nog een criteria bijgekomen; de economie. De vragen van de toekomst zullen zijn waar het geld naar toe gaat, wie er geopereerd moet worden. De complexiteit van het medisch-ethisch denken zal alleen maar toenemen. Daarom is het belangrijk de ethiek van de vreemdelingschap vast te houden.

Deze dag werd een collecte gehouden voor het hospice Kuria in Amsterdam.

Na de middagpauze werd de lezing n.a.v. een aantal stellingen besproken. De presidente besloot de dag met dankgebed en tot slot werd Ps, 33 : 7 en 11 gezongen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen