HULP VAN DE HEIDELBERGER

De emeritus hoogleraar uit Harderwijk is verantwoordelijk voor de verwerking van de Heidelbergse Catechismus in de HSV-Jongerenbijbel. Hij legt uit waarom hiervoor is gekozen en hoe deze Bijbel de catechismus dichterbij jongeren probeert te brengen. Dr. Verboom: ‘Dat de Heidelbergse Catechismus over de hele linie verwijst naar de Bijbel wisten we allang. Vanaf een van de eerste drukken van ons oude, wijze leerboek wordt na elke vraag en antwoord verwezen naar de Bijbel. Het is om te laten zien dat de Heidelberger niets anders wil dan de inhoud van de Bijbel samenvatten en weergeven.’

VERSCHIL

‘Maar nu gebeurt het omgekeerde. Er verschijnt een bijbeluitgave voor jongeren waarin over de hele linie naar de catechismus verwezen wordt. Dat is bepaald niet om daarmee aan te geven dat de Bijbel een soort uitleg van de catechismus is. Dat zou een fatale vergissing zijn en het principiële verschil tussen het Woord van God en een mensenwoord uitwissen.’

Waarom wordt dan in de nieuwe HSV voor jongeren de bijbeltekst vervlochten met de catechismus?

‘Laat ik eerst uitleggen waar het om gaat. Ik stel me voor dat ik als jongere in het gelukkige bezit ben van deze nieuwe HSV-Jongerenbijbel. Ik lees een bijbelgedeelte in een taal die dicht bij mij staat. Daardoor begrijp ik de tekst beter dan anders. Ik word hierbij nog geholpen door een korte uitleg van het gedeelte te lezen en ook door allerlei anderen hulpmiddelen. En dan ineens zie ik daar ook een stukje uit de catechismus staan. Bij Jona 2 staan bijvoorbeeld vraag en antwoord 1 en 2, in verkorte vorm. Over de enige troost en de kennis van ellende, verlossing en dankbaarheid. Zo vind ik overal stukjes van de catechismus als een gouden draad door de Bijbel heen. Het is alsof de vragen en antwoorden van de Heidelberger zijn aangehangen aan het bijbelgedeelte dat ik lees. Dat woord ‘aanhangen’ maakt wellicht duidelijk wat de bedoeling is. Er zijn kernen van de Heidelberger aan de Bijbel ‘aangehangen’, zodat de catechismus een praktische toepassing kan bieden van wat je leest. Als je een gedeelte in de Bijbel leest, gaat het er immers om wat dat gedeelte voor jou betekent. Dat lees je dan in een omlijnd stukje van de catechismus. Het is een hulpmiddel om wat je zojuist hebt gelezen toe te passen in je eigen leven.’

IDENTIFICATIEFIGUUR

‘Neem nu Jona 2. Daarin lees je dat Jona in de buik van de grote vis zit. Een uiterst benarde situatie, waarin de profeet door eigen schuld is terechtgekomen. Jona bidt tot God. In zijn gebed zie je nu met behulp van vraag en antwoord 1 en 2 van de catechismus (kort weergegeven) de ellende van Jona oplichten, maar ook zijn geloof dat God hem verlost en het verlangen om God daarvoor te danken. Dat is de enige troost, het enige houvast dat Jona in de buik van de vis heeft. Zo helpt dit stukje uit de Heidelberger je om Jona 2 toe te passen in je eigen leven, zodat het een functie heeft voor je eigen relatie met God. Jona wordt zodoende een identificatiefiguur. Ook ik moet leren: a) mijn ellende dat ik door mijn ongehoorzaamheid ver van God af ben, b) mijn verlossing daarvan door God en c) het verlangen om God daarvoor mijn leven lang te danken en te dienen.’

TAAL

‘Maar nu is er wel een probleem. Voor veel jongeren vandaag staat de catechismus behoorlijk ver bij hen vandaan. Dat zit onder andere in de taal van de Heidelberger. Die taal is hun taal niet meer. Voor het gevoel van veel jongeren is de taal van de catechismus abstract, langdradig en ouderwets, niet geschikt om de dingen van hun geloof in woorden weer te geven. Daardoor raakt de inhoud van de catechismus voor hen steeds meer uit beeld. De Heidelberger wordt een vreemd boek.’

HERTAALD

‘Precies hierom heeft een aantal medewerkers, die betrokken waren bij de totstandkoming van de HSVJongerenbijbel geprobeerd zich te verplaatsen in de leefwereld van jongeren en de catechismus vervolgens hertaald en verkort om zo dicht mogelijk bij de jongeren te komen. Het resultaat hiervan is aan een aantal jongeren voorgelegd en met hen besproken. Dit heeft geleid tot een verrassend resultaat. Wat is de Heidelberger nu een stuk toegankelijker, eenvoudig, actueel en dicht bij je. Nu kan het leerboekje je helpen om wezenlijke kernen van de Bijbel functioneel te maken. De catechismus kan zo een betrouwbare gids zijn bij het bijbellezen.’

AANKNOPINGSPUNTEN

‘We moeten wel voor enkele dingen waken. Je mag niet denken dat in de catechismus de hele Bijbel (tota Scriptura) te vinden is. Er zijn ook bijbelgedeelten die niet direct in het belijdenisgeschrift terug te vinden zijn. Dan mag je de Bijbel niet gaan kneden en plooien, net zo lang tot hij in de Heidelberger past. Dat gebeurt dan ook niet in de HSV-Jongerenbijbel. Hier steekt het heel nauw. Tegelijk is het verrassend te ontdekken dat bijvoorbeeld het gedeelte over de geboden (zondag 34 t/m 44) aanknopingspunten biedt om passages in het Oude Testament, met name in de Wijsheidsliteratuur toe te passen in je eigen leven. De medewerkers aan de Bijbel voor jongeren hebben zich daarom laten leiden door een heel zorgvuldig luisteren naar de Schrift, naar de jongeren en naar de catechismus. Hopelijk helpt deze bijbeluitgave jongeren om – persoonlijk en gezamenlijk – met het Woord van God te (leren) leven, onder de leiding van en verlichting met de Heilige Geest, die wonderbaarlijke Werkmeester (DL.III/IV,16). Om het met de woorden van drs. I.A. Kole te zeggen: ‘Om de betrokkenheid van de jongeren op de Bijbel als het Woord van God te vergroten en hen zoveel als mogelijk en wenselijk is in hun eigen leef- en belevingswereld aan te spreken’.’

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen