De opbergzolder van de Oranjes

Betreed je het gebouw, dan kom je in een hal met een grote trap. In de ruimte aan de rechterhand worden alle boeken en prenten van de Oranjes zorgvuldig bewaard. De trap naar boven brengt je in het familiemuseum, met Beatrix’ inhuldigingsjurk, uniformen en de koninklijke wieg.

Ook is er een ruimte gewijd aan de koninklijke miniatuurportretten, die vroeger volop werden verzameld. Heel interessant om eens te zien, maar wie op zoek is naar de echte pareltjes, moet in de hal de deur ónder de trap pakken. Die leidt namelijk naar het kloppend hart van het Koninklijk Huisarchief. Oftewel: de kelder. Naast een restauratieruimte waar nieuwe aanwinsten en historische stukken worden opgeknapt, tref je hier ook overvolle opslagruimtes aan. De inhoud van de kasten loopt sterk uiteen. Op de ene plank liggen hoeden van prinses Beatrix, op de andere diplomatieke geschenken en in de brede lades kom je onder andere schilderijen van koningin Wilhelmina tegen.

Wie de planken en lades een voor een zou mogen openen, zou na afloop een héél interessant geschiedenisboek kunnen schrijven.

Zomaar rondstruinen tussen al het ouds is helaas niet mogelijk. Onderzoekers kunnen een aanvraag indienen, maar áls die al wordt goedgekeurd, worden alleen de desbetreffende kasten geopend. Het Koninklijk Huisarchief is namelijk een privéarchief. Van de familie zelf dus. Dat betekent dat er behalve grote kunstwerken ook liefdesbrieven en medische gegevens in zitten. Dat die niet door Jan en Alleman bekeken mogen worden, ligt voor de hand. Vanwege de privacy blijven de ingebrachte spullen van 1948 tot 2024 voorlopig achter slot en grendel.

Dure krijttekening

Misschien verwacht je het niet, maar alle kindertekeningen en pannenlappen die de Willem-Alexander en Máxima tijdens hun werkzaamheden cadeau krijgen, worden ook in het Koninklijk Huisarchief ondergebracht. Vijf jaar lang wordt alles bewaard. Blijkt dat er aan een bepaalde kindertekening geen verhaal verbonden is? Dan wordt hij nadien vernietigd. Heeft het koningspaar al zes met de hand beschilderde klompen in het archief? Dan wordt het zevende paar na een logeerpartij van vijf jaar afgedankt. Vaak wordt er wel gekeken of er een beter alternatief is dan de kliko. De knuffels, kinderwagens en rompertjes die rond de geboortes van de prinsessen naar het paleis werden opgestuurd, zijn bijvoorbeeld gedoneerd aan een goed doel.

Een groot deel van wat er bewaard wordt in het archief, is ondergebracht in stichtingen. Veel historische schilderijen die in de ondergrondse vleugel bewaard worden, zijn dus niet in het privébezit van de koning. Maar stel dat hij zelf wat moois heeft aanschaft en dat na verloop van tijd wil verkopen, dan hebben de Nederlandse musea eerste recht van koop. Daarmee gaat hij verder dan het beleid van de overheid én van zijn familieleden. Zo kwam er veel kritiek toen prinses Christina in 2019 een krijttekening van Peter Paul Rubens verkocht via de veiling. Kwam de 6,1 miljoen euro haar wel toe? En: waarom verkocht ze hem niet aan een Nederlandse partij? Met zijn nieuwe beleid hoopt koning Willem-Alexander vergelijkbare situaties te voorkomen.

Naast een hoop ruimte, levert een privéarchief dus ook hoofdbrekens op. Wat bewaar je wel? Wat bewaar je niet? Wat geef je wel vrij? Wat houd je als familie privé? Een deel van de collectie is nu online te bewonderen via www.koninklijkeverzamelingen.nl. Met Google Streetview kun je ook een digitale wandeling door het pand maken. Aanrader!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen