Bekijk het origineel

Integriteit bij de bron

Bekijk het origineel

PDF Bekijken
+ Meer informatie
Print this document

Integriteit bij de bron

3 minuten leestijd

Integriteit is tegenwoordig een veel gebezigd begrip. Minister Heinsbroek roept de Nederlandse bevolking op tot respect en integriteit. De parlementaire enquêtecommissie doet onderzoek naar de integriteit van de bouwnijverheid. En de vandaag begraven prins Claus wordt zo gewaardeerd vanwege zijn integriteit.

Integriteit is een gevleugeld begrip. Een pleidooi voor meer integriteit krijgt vele handen op elkaar. Tegelijkertijd is integriteit ook een containerbegrip. Het lijkt wel of iedereen datgene erin kan stoppen wat hem of haar goeddunkt. Maar wat is integriteit eigenlijk precies?

Het Latijnse woord "integritas" betekent allereerst onaangetast, niet corrupt, onkreukbaar en onbedorven. Iemand is integer als hij niet frauderend, bedriegend en intimiderend door het leven gaat. De nadruk ligt op wat de persoon níét is.

Ten tweede heeft het Latijnse "integritas" ook de meer positieve betekenis van eenheid, heelheid en harmonie. De integere persoon onthoudt zich niet alleen van onwenselijke zaken, maar doet ook wat anderen van hem verwachten. Het gevaar van de tweede betekenis is dat een integer persoon een allemansvriend is. Hij is loyaal, staat voor iedereen klaar en doet braaf wat anderen van hem verwachten.

Authentiek

Maakt dit mensen wel echt tot integere personen? Ik denk van niet. De integere persoon staat zelfs ergens voor, heeft duidelijke waarden en normen en hanteert duidelijke grenzen. Hij is geen speelbal in de handen van zijn omgeving. Hij is authentiek. Juist deze eigenschap werd in prins Claus door velen geprezen. Deze derde betekenis is een veel rijkere en kleurrijkere omschrijving van integriteit. Maar zijn we er nu? Nog niet helemaal.

Het huidige appèl op normen en waarden binnen de maatschappij vertoont veel trekken van het duidelijk maken van maatschappelijke spelregels (zoals niet te hard rijden, geen geluidsoverlast geven, geen afval achterlaten en wangedrag niet gedogen).

Ook sommige bedrijven hebben handboeken vol met verboden voor de eigen medewerkers. Natuurlijk zijn regels belangrijk. Maar regels kunnen niet zonder waarden. En waarden kunnen niet zonder een besef van wat waardevol is. En daar begint bij velen pas echt het probleem. Want wat is in het leven en in de maatschappij waardevol? Waarop baseer ik wat goed en kwaad is? Wat of wie bepaalt of ik ethisch verantwoord handel?

Premier Balkenende gaf hierop antwoord tijdens een congres voor werkgevers. Hij haalde de psalmist aan: "Uw Naam is hartstocht voor gerechtigheid. Uw Woord is de bron waaruit wij willen drinken." Balkenende vervolgde: "We zijn het ontwend om over die bronnen van moraliteit te praten. Maar als wij willen spreken over integriteit moeten we weten wat eraan voorafgaat."

De Bron

Integriteit kan niet zonder bron: de Bron. Deze vierde betekenis is dan ook de rijkste betekenis. Zonder bron verkleurt de integere persoon en droogt hij op. Daarom zal een maatschappelijk debat over normen en waarden zonder een gemeenschappelijke bron al snel verzanden of een opeenstapeling worden van onderbuikgevoelens.

Echte integriteit is de integriteit buiten zichzelf zoeken. Dat klinkt paradoxaal. Maar wanneer wij ons gebrek aan integriteit (zonde) voor onze Schepper belijden, geeft Hij ons juist de Heilige Geest om in het maatschappelijke leven staande te blijven en echte warmte en kleur te verspreiden (zie bijvoorbeeld de beloften in de Efeziërsbrief).

In het licht van de Bron krijgt integriteit pas echt betekenis. En pas dan krijgt zij eeuwigheidswaarde. Wellicht zouden de kerken en de christelijke politieke partijen juist dit in het maatschappelijk debat over normen en waarden moeten uitdragen. Wat dat betreft zijn de uitspraken van premier Balkenende hoopgevend.

Muel Kaptein, adviseur en docent bedrijfsethiek

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 15 oktober 2002

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

Integriteit bij de bron

Bekijk de hele uitgave van dinsdag 15 oktober 2002

Reformatorisch Dagblad | 20 Pagina's

PDF Bekijken