Jouw Vragen

Ds. A.T. Vergunst, Waupun (VS)

Velen zullen jouw worsteling herkennen. Bijvoorbeeld als je ouders op een bepaalde avond willen langskomen, maar jij had andere plannen. Je worstelt om nee te zeggen, want je weet hoe ze zullen reageren: „Kind, je hoort toch je ouders te eren? Hoe kun je ons zomaar de deur wijzen? Zoiets deden wij nooit met onze ouders.” Je eindigt het telefoontje met schuldgevoelens, omdat je zei dat het die avond echt niet kan. Of je hebt gezegd dat ze welkom zijn, maar vanbinnen knarsentandde je. Of je staat op het punt naar huis te gaan als je baas binnenloopt. „Joh, ik zit in tijdnood. Morgen moet dit rapport ingeleverd worden en ik ben bijna klaar. Maar er moet nog even goed naar gekeken worden. Kun jij dat voor elkaar krijgen voor me?” Je durft geen nee te zeggen, hoewel het al de zoveelste keer is dat je baas dit vraagt en er uren van je avond worden opgeslokt. Je had juist een etentje gepland met een vriendin. Maar je kunt toch geen nee zeggen? Hij is immers je baas.

Schuldgevoelens zijn best complex, want veel schuldgevoelens zijn geen legale schuld. Schuld is iets wat je op je laadt als je een wet overtreedt of een belofte niet nakomt. Dus een besef en overtuiging van zonde geeft schuldbewustheid. Die is ook reëel en Bijbels. Maar veel schuldgevoelens hebben niets met zonde te maken: ze zijn aangeleerd. Veel ouders gebruiken schuldgevoelens om hun kinderen tot gehoorzaamheid te dwingen. Als je daarmee bent opgegroeid, zal het in je volwassen leven moeilijk blijken om ja of nee zeggen op een verzoek of voorstel.

Het heeft alles te maken met grenzen trekken. Gods geboden zijn de grenzen die Hij getrokken heeft wat betreft ons doen en laten. Die zijn onwrikbaar, en als wij die grenzen niet in acht nemen, is het goed als we ons schuldig voelen. Maar zoals God grenzen trekt in de morele aspecten van het leven, zo geeft Hij ons ook een zekere soevereiniteit om grenzen te trekken in aspecten van ons leven die niet door Hem zijn getrokken. Ik mag de grens trekken dat ik een avond reserveer om naar een concert te gaan of met een vriendin te gaan eten.

Als dit conflicteert met het verzoek van mijn ouders om die avond langs te komen, hoef ik me helemaal niet schuldig te voelen. Want ik deed niets verkeerds. Goed, het is jammer voor hen dat het die avond niet kan, maar dat betekent niet dat ik mijn plannen moet veranderen. Het is ook helemaal niet verkeerd om tegen je baas zeggen: „Ik vind het erg vervelend voor u dat u dit rapport niet klaar hebt, maar ik kan u er vanavond niet mee helpen.”

Valse schuldgevoelens kunnen je ervan weerhouden nee te zeggen op zaken waar je dat zeker mag doen. Natuurlijk mag je je ouders niet verwaarlozen, maar zij mogen niet je leven beheersen en hebben jouw grenzen te respecteren. Zo ook met je baas. Het is zijn probleem dat hij zijn zaken niet op orde heeft, niet het jouwe. Wel zijn de schuldgevoelens die jij ervaart, jouw probleem. Daar moet je hem weer niet de schuld van geven, maar je moet je realiseren dat nee zeggen jouw vrijheid is in zaken waarin je Schepper jou de vrijheid geeft om nee of ja te zeggen. Let erop dat schuldgevoel nooit de motivatie mag zijn om iets te doen. We moeten alles immers uit liefde doen.

Reacties en vragen: jouwvragen@terdege.nl

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen