Avondlied #2

2 Blijf bij mij, Heer’

Blijf bij mij, Heer’, want d’ avond is nabij.

De dag verduistert, Heere, blijf bij mij!

Als and’re hulp m’ ontbreekt, geluk m’ ontvliedt,

der hulpelozen hulp, verlaat mij niet!

(…)

’k Heb U altijd van noode, dag en nacht,

slechts Uw genâ verwint des boozen macht.

Wie kan als gij mijn gids en sterkte zijn?

Blijf bij mij, Heer’, in nacht en zonneschijn!

(…)

Houd hoog Uw kruis voor mijn verdonk’rend oog,

Licht in de schemer, leid mij naar omhoog!

De morgen daagt, de schaduw gaat voorbij:

in dood en leven, Heer’, blijf mij nabij!

Herman Adriaan Bruining (1738-1811) of Abraham Rutgers (1751-1809)

2. Waanzin

Het avondappel in concentratiekamp Dachau is gedurende het jaar 1942 een van de weinige gelegenheden voor ds. J. Overduin om te bidden. Samen met andere geestelijken zingt hij dan in gedachten ook vaak dit avondlied. In zijn boek”Hel en hemel van Dachau” schrijft ds. Overduin later: „Dat is het geheim van het geloof, dat men in zulke omstandigheden, en na zulk een vreselijke dag, waarin men alles eigenlijk miste om te leven, nochtans God dankte voor de gunst, waarmee Hij ons omringde, en voor de méér dan Vaderlijke zorg. U zult zeggen: dat is waanzin. Zeker, voor hen, die het geheim van het leven alleen zoeken in eigen uiterlijk geluk, is dat allemaal waanzin. Maar aan hen, die weten van een andere geestelijke wereld, het Koninkrijk van God, is dat heilgeheim geopenbaard.”

Hoewel het gezang als een van de bekendste avondliederen wordt beschouwd, staat niet vast wie de dichter was. Het wordt vaak toegeschreven aan H.A. Bruining, maar volgens deskundigen is het ook mogelijk dat A. Rutgers het schreef.

3 De dag door Uwe gunst ontvangen

De dag, door Uwe gunst ontvangen,

is weer voorbij, de nacht genaakt;

en dankbaar klinken onze zangen

tot U, die ’t licht en ’t duister maakt.

Die dan, als onze beden zwijgen,

als hier het daglicht onderduikt,

weer nieuwe zangen op doet stijgen,

ginds waar de nieuwe dag ontluikt.

Zodat de dank, U toegezonden,

op aard’ nooit onderbroken wordt,

maar steeds opnieuw door mensenmonden

gezongen en gesproken wordt.

John Ellerton (1826-1893), vertaald door Jacqueline van der Waals (1868-1922)

4 Avondgebed Bonhoeffer

Heer, mijn God,

ik dank U dat deze dag voorbij is.

Ik dank U dat U mijn ziel en lichaam rusten laat,

Uw hand heeft mij beschermd en bewaard.

Vergeef mij mijn klein geloof en alle onrecht deze dag bedreven.

Help mij allen te vergeven die mij onrecht deden.

Laat mij in vrede slapen onder Uw bescherming

en bewaar mij voor de dreiging van de duisternis.

In uw handen leg ik allen die ik liefheb,

dit huis, mijn lichaam en ziel.

God, Uw heilige naam zij geprezen.

Amen

Dietrich Bonhoeffer (1906 -1945)

3. Met dank aan Queen Victoria

Zingen is voor John Ellerton heel belangrijk. De engelse dominee doet veel onderzoek naar de herkomst van gezangen. Hij vertaalt liederen en werkt aan allerlei bundels mee. Ook voor kinderliederen heeft hij veel belangstelling. Zelf schrijft hij zo’n vijftig hymns, waarvan”The day Thou gavest Lord, is ended” (1888) de bekendste wordt. En dat, terwijl zijn biograaf er in elletons levensbeschrijving, in 1896, nauwelijks aandacht aan besteedt. Wellicht is het aan koningin Victoria te danken dat het lied de hele wereld overgaat. Zij laat het in 1897 namelijk zingen bij haar diamanten jubileum. Al snel staat het vervolgens in allerlei bundels. Jacqueline van de Waals vertaalt het lied in het Nederlands. Een Friese versie is er ook: ”De dei, troch jo genede ûntfongen”.

4. Overgave

December 1944. Ds. Dietrich Bonhoeffer brengt de kerstdagen in een gevangeniscel door, vanwege betrokkenheid bij voorbereidingen voor een aanslag op Hitler. In deze laatste maand van het jaar schrijft hij een avondgebed dat hij met een brief aan zijn moeder meestuurt, ter gelegenheid van haar verjaardag. In de beklemmende situatie waarin hij zich bevindt, dankt hij voor de dag en vraagt hij om vergeving en bescherming. Als Bonhoeffer enkele maanden later zal worden geëxecuteerd, verlaat hij zijn cel in het vertrouwen en met de overgave die ook uit zijn avondgebed spreken, wanneer hij zegt: „Dit is het einde, voor mij het begin van een nieuw leven.”

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen