Boekbesprekingen

De oud-scriba van de Protestantse Kerk heeft al de nodige boeken op zijn naam staan. Na een dissertatie over Pascal en Nietzsche, een boek over Shakespeare en zijn veelgeprezen Overvloed en overgave: Een caleidoscopisch geloofsboek waagt hij zich dit keer op het terrein van de spiritualiteit. Het boek is deels een weerslag van publiekscolleges die Plaisier gaf aan de PThU. De titel Zorg voor de ziel laat zich lezen als een programma. Plaisier is een hartstochtelijk pleitbezorger van ‘de ziel’, maar verhult ook niet dat hij zich zorgen maakt om de ziel. Of het nu om de ziel van het individu gaat, of om zoiets als een ‘Europese ziel’, de ziel komt in de late moderniteit schromelijk tekort. Vandaar: zorg voor de ziel! Wat Plaisier betreft hoeven we daarvoor zeker niet te gaan grasduinen in oosterse spiritualiteit. Het christelijk geloof biedt voedsel voor de ziel in overvloed en dat voedsel is van een ‘vurige kracht en onmetelijke diepte’ (7). De christelijke traditie is bij uitstek een spirituele traditie, aldus Plaisier, maar hij heeft wel een ‘kritische noot te kraken als het om het spiritueel gehalte van het mainstream-protestantisme gaat’ (9). Die leidt aan spirituele bloedarmoede als gevolg van een over-cog-nitieve, problematiserende articulatie van het geloof, met van de weeromstuit een overmatig accent op maatschappelijke ‘relevantie’ en een gebrek aan spirituele praktijken. Daar wil Plaisier in dit boek iets aan doen. Maar hoe pak je dat aan? De route die de auteur kiest, lijkt methodisch op die van Overvloed en overgave. Dat is een ‘caleidoscopisch’ geloofsboek aldus de ondertitel en je ziet het voor je: je zet zo’n boek voor je geestesoog, draait het om en om en er ontvouwen zich telkens nieuwe, prachtige en verrassende kleurenpatronen voor je ogen. Dat gebeurt ook in dit boek. Maar liefst negen ‘wegen van spiritualiteit’ ontvouwen zich: achtereenvolgens de weg naar binnen, - naar buiten, - van de liefde, - van het gebed, - van het Woord, - van de Bijbel, - van traditie en gemeenschap, - van de liturgie en van het credo. De auteur toont zich breed georiënteerd en een uitstekende gids. Al lezend maakt men kennis met een breed scala van stemmen: klassieke en moderne, mannelijke en vrouwelijke, oosterse en westerse, katholieke en protestantse. In dat opzicht dient het boek beslist als smaakmaker. Met de negen wegen wil Plaisier duidelijk maken dat spiritualiteit niet eenkennig is, slechts bedoeld voor mystici die een leven in afzondering leiden. Is spiritualiteit dan van de weeromstuit zo breed dat zo ongeveer alles eronder valt? Dat wil Plaisier niet zeggen. In de christelijke spiritualiteit gaat het altijd, linksom of rechtsom, om een verbinding met Christus. Maar die verbinding kan wel vanuit zo ongeveer alle levensterreinen ontstaan. Dit boek heeft de potentie dat besef aan te wakkeren en dat lijkt me een grote verdienste. Het leent zich dan ook bijzonder goed voor gespreksgroepen. In de negen wegen miste ik er trouwens één: die van de natuur. Wie iets van de kerk- en theologiegeschiedenis van de twintigste eeuw weet, weet ook hoe precair dit thema is. Heeft Plaisier het daarom bewust laten liggen? Dat kan ik me niet

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen