Promotie Ds. G.T. Van Appeldoorn Licht En Duisternis

De opponenten vanuit universiteiten in Nederland, België, Engeland en Zuid-Afrika bevroegen Van Appeldoorn drie kwartier kritisch op de door hem getrokken conclusies in zijn proefschrift. Wat mij persoonlijk opviel waren de inhoudsvolle klassiek christelijke gebeden waarmee de ceremonie werd geopend en afgesloten.

Licht En Duisternis

Een centrale vraag in het onderzoek van Van Appeldoorn is hoe Paulus in zijn brieven gebruikmaakt van de metaforen ‘licht’ en ‘duisternis’.

Welke groepen mensen horen bij het licht, en wie behoren tot de duisternis? Dit thema heeft ook vandaag de dag grote relevantie, want licht verwijst naar Christus Zelf, terwijl duisternis staat voor Godverlatenheid. Wie hoort bij het licht behoort dus Christus toe en zal eenmaal in het rijk van het licht komen. Toch laat Van Appel doorn zien dat Paulus deze begrippen niet altijd op dezelfde wijze gebruikt. Daarbij ging de promovendus systematisch te werk. Aan de hand van Schriftgedeeltes uit Romeinen, 2 Korinthe en 1 Thessalonicenzen bestudeerde hij welke groepen tot het licht en welke bij de duisternis behoorden. Als vergelijkingsmateriaal maakte hij ook gebruik van bepaalde Dode Zee-rollen. In dit artikel wil ik aan de hand van zijn

proefschrift wat dieper ingaan op wat hij naar voren brengt over de christelijke gemeenten in Korinthe en Rome om zo enig idee te geven van zijn onderzoek. Hij beschrijft steeds de eenheid en de diversiteit in de gemeenten.

Korinthe

De gemeente van Korinthe bestond uit verschillende mensen: mannen en vrouwen, rijken en slaven, Joden en mensen die vroeger de Griekse en Romeinse afgoden dienden. Dat niet alleen, de leden hadden ook verschillende visies op de opstanding van Christus, de eventuele opstanding van henzelf en, niet onbelangrijk, het leiderschap en gezag van Paulus. In 2 Korinthe 6:14 gebruikt Paulus licht en duisternis om zijn punt duidelijk te maken.

Licht is een metafoor voor de goede levenswandel van de gelovigen. Ongelovigen volgen Belial en horen bij de duisternis. Hoewel het misschien onschuldig lijkt dat sommige nieuw ingekomen gemeenteleden het apostolisch gezag van Paulus niet volledig erkennen, laat Van Appeldoorn zien dat Paulus dit beschouwt als een ernstige afwijking. Voor Paulus is dit verschil in inzicht voldoende reden om deze nieuwelingen te plaatsen in het rijk van de duisternis.

Rome

In Rome was de diversiteit onder Jezus-volgelingen groter dan in Korinthe: Joden, Grieken, Romeinen, oosterse mensen, mannen, vrouwen, rijken, en veel slaven en armen. De gemeente bestond vermoedelijk uit minstens vijf huisgemeenten. Hoewel er geen grote discussies waren, verschilden de opvattingen over wat gegeten en gedronken mocht worden. Paulus benadrukt de eenheid in Christus om spanningen te overstijgen en introduceert in Romeinen de ‘ware Jood’ als een Jood die in Christus gelooft.

Joden In Licht En Duisternis

Volgens Van Appeldoorn blijven etnische Joden zichtbaar bij God, maar Paulus onderscheidt Joden (naar afkomst), niet-Joden en Christus-volgelingen (1 Kor. 10:32). Alleen de laatste groep leeft in het licht; de rest in duisternis. Paulus behoudt de unieke identiteit van Joden en erkent hun voorrechten (Rom. 3:1-2), maar alleen in Christus wordt hun identiteit voltooid. Gelovigen uit Joden en heidenen worden door Christus verzoend en vormen ondanks etnische verschillen één gemeenschap (Rom. 1:16). Joden verspreiden Godskennis (licht), terwijl niet-Joden in onwetendheid (duisternis) verkeren. Dit onderscheid vervaagt bij wie op Jezus vertrouwt (groter licht) versus wie dat niet doet (diepere duisternis).

Oppositie

Tijdens de verdediging stelden de opponenten kritische vragen, zoals: ‘Kan een slaaf zijn status behouden in een christelijke gemeente waar ook zijn meester lid is?’ Van Appeldoorn verwees naar Gal. 3:28 en benadrukte dat Paulus' boodschap draait om eenheid in Christus, niet om maatschappelijke status. Tegelijk stelt Paulus dat een slaaf zijn status kan behouden, maar mag beseffen dat een christelijke slaaf vrij is in de Heere (1 Kor. 7:20-21). Er klonk ook kritiek op mogelijk te veel systeemdenken, dat de complexiteit onvoldoende recht zou doen. Van Appeldoorn verdedigde zijn conclusies echter met verve, wat hem de graad van doctor in de theologie opleverde.

Na afloop was er een receptie, waar de vele aanwezige predikanten genoten van de onderlinge ontmoeting.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen