Dertien ongelukken

"Twaalf ambachten, dertien ongelukken” – een ”T^waalf gezegde dat zeker met het oog op studiekeuze een baken in zee kan zijn. Overigens is het wel de vraag of ”twaalf ambachten” in onze tijd nog opgaat. Ik ken er wel die verschillende beroepen en omscholing hebben gehad. Of verschillende werkgevers hebben gehad, terwijl ze hetzelfde beroep bleven uitoefenen. Ik zou niemand weten die zo’n bijzonder cv had als Pierre Benjamin Bähler (1807-1882). Zelfs niet onder degenen die tijdens hun studie allerlei bijbaantjes deden van verschillende aard.

Ooit was iemand van zins een biografie over Bähler te schrijven. Het is er tot op heden niet van gekomen. De titel zou zijn: ”Een wonderlijke hovenier in ’s Heeren wijngaard”. Pierre Bähler werd vanwege singuliere gaven predikant bij de afgescheiden gemeente van Hellendoorn, en een bijzonder cv had hij zeker! Of de volgorde bij de eerste vier beroepen chronologisch klopt weet ik niet, maar in ieder geval was hij kantoorbediende, koopman in granen, landmeter en fabrikant van chocolade- en suikerwaren. Zonder succes, hij raakte in schulden.

Voorts kreeg hij een opleiding tot schutter tijdens de Belgische opstand. Daarna bekwaamde hij zich tot huisonderwijzer en was hij als zodanig werkzaam bij de schatrijke Willem de Clercq, een van de voormannen van het Reveil. Over zijn kwaliteiten was De Clercq niet optimistisch, want na verloop van tijd wenste hij dat zijn kinderen gefundeerder onderwijs kregen. Bähler en De Clercq bleven goede vrienden. Dat was Pierre Bähler met meer mensen van het Reveil. Zo blijkt hij bevriend te zijn geweest met Hendrik P. Scholte, César Malan, H.F. Kohlbrugge én Isaac da Costa, die hem in zijn correspondentie zelfs zijn „lieve vriend” noemde. Met hem regelde Pierre de begrafenis van Bilderdijk. Maar het meeste contact had hij met de zakenman Willem de Clerq. Toen hij in 1832 vanwege de cholera-epidemie de wonderlijke gedachte opperde dat het duizendjarig rijk in 1836 zou aanbreken en Napoleons zoon de drieënhalf jaar daaraan voorafgaand zou opstaan als de antichrist, ging De Clercq daarin mee. Ondertussen trouwde Pierre en werd hij koster, voorzanger en schoolmeester bij de Olijfberg te Antwerpen. Vervolgens was hij evangelist in Belgisch Bergen. Tevens maakte hij zich niet onverdienstelijk als vertaler van Franse boekjes. Daarna dook hij op als tuinman in Breda. Met zijn vijf kinderen was het blijkbaar moeilijk het hoofd boven water te houden. Maar geen nood, oom Benjamin uit Lausanne verschafte hulp. Pierre bleek bij diens overlijden in 1852 erfgenaam van een fortuin. Daarna vertrok hij naar Meppel, waar hij zich vestigde als konijnenfokker, azijn- en tabaksfabrikant. En toen kreeg men in Hellendoorn oog voor zijn singuliere gaven, niet zozeer betreffende zijn onderwijscapaciteiten, vakbekwaamheid en ondernemersgeest als wel die van het woord. Trouwens, die overige kwaliteiten zijn ook uitgesloten blijkens artikel 8 van de Dordtse Kerkorde: „Men zal geen schoolmeesters, handwerkslieden of anderen, die niet gestudeerd hebben, tot het predikambt toelaten, tenzij dat men verzekerd is van hun singuliere gaven, godzaligheid, ootmoedigheid, zedigheid, goed verstand en discretie, mitsgaders gaven van welsprekendheid.”

Zo werd Pierre Bähler in 1859 predikant. Na twee jaar Hellendoorn volgde Deventer. Hij legde mede vanwege zijn prechiliastische standpunt zijn ambt neer en emigreerde naar Amerika om binnen de Dutch Reformed Church een aantal gemeenten te dienen. Welgeteld had Bähler meer dan twaalf ambachten. Het zal zijn ambtelijk werk ten goede zijn gekomen. Zowel de ambachten als de ongelukken.

Ds. M. van Kooten, Elspeet

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen