P.v.d.A. Sommelsdijk contra rechtse partijen over de Wethoudersverkiezing

Na opening met gebed kwamen de notulen aan de orde waarop de heer J. Blok (P.v.d.A.) terugkwam op de correctie over het woord „bah" wat hij in vorige vergadering heeft gebezigd. Hij had er het woordenboek op nagekeken — het was hetzelfde woord als „foei". Hij vond dat daarop geen correctie behoefde. De voorz. nam dat aan en zei dat het eigenlijk over de uitdrukking ging „watte lul". Dat was niet gebruikt. Ook de heer Edewaard had enige opmerkingen, die werden gecorrigeerd. De ingekomen stukken gingen zo onder de hamer door alsook de wijziging politieverordening. Het maximum crediet in rek. crt. met de N.V. Bank Ned. Gemeenten werd voor 1959 bepaald op ƒ 180.000.—. Bij de begroting Gascentrale „Flakkee" stelde de heer Hoogzand vragen over het roet dat over het dorp wordt verspreid door de gasfabriek. De voorz. gaf" hierop een uiteenzetting van technische aard; er zijn middelen getroffen om in het euvel te voorzien. De gasfabriek blijft een misplaatste zaak in het dorp zei spr.; het bestuur is bezig te bezien om een andere gasfabricage in te voeren. Als dit procede èn technisch èn finantieeZ kan worden toegepast zal dit inhouden dat de bestaande gasfabriek zal liquideren.

De begroting werd z.h.s. goedgekeurd. Eveneens de wijziging gemeentebegroting 1958 en de begroting Burgerlijk Armbestuur 1958. Voorlopige vaststelling' g'emeenterekening 1957 De rekening sluit als volgt:

Gewone dienst:

Inkomsten ƒ 1465606.32, uitgaven ƒ 1470926.35, nadelig slot ƒ 5320.03.

Kapitaal dienst:

Inkomsten ƒ 3494214.94, uitgaven ƒ 4645866.52, nadelig slot ƒ 1151651.58.

De heer van Zielst sprak namens de commissie over enkele posten in de begroting die niet waren geïnd. De voorz. deelde mee, dat de stok achter de deur was gezet; ook t.o.v. betaling hondenbelasting. Als niet wordt betaald volgt een gerechtelijke invordering. Men keurde de rekening goed.

Dan volgde de hoofdmoot behandeling van de gemeentebegroting 1959. Bij de gelegenheid die werd gegeven voor het houden van alg. beschouwingen, namen daaraan alle leden deel, behalve de heer van Nimwegen. Uiteraard kunnen wij in ons verslag slechts de hoofdzaken van het gesprokene weergeven.

Op- en aanmerkingen van de P.v.d.A.

De heer Blok (P.v.d.A.) besprak eerst de weinig gunstige perspectieven van de begroting en waardeerde dan de samenstelling van het jaarstuk, gevolgd door de opmerking, dat het begrotingsboek op de eerste pagina een foto van een stukje oud Sommelsdijk bevatte. In die tijd verscheen de begroting beslist nog niet in boekvorm en de problemen waar evenmin zo groot als nu. Uitvoerig ging spr. dan in op het financiële probleem, waarbij de post onvoorziene absoluut te laag noemde en het nut er niet van inzag om zo laag te ramen. Even uitvoerig besprak hij de financiële verhouding rijk-gemeenten en becritiseerde hij, dat de algemene uitkering nog niet verhoogd is. Alhoewel ondertussen door de gemeenten belastingen zijn ingevoerd, die plaatselijk flink verschillen. Spr. vreesde dat deze gemeente „niet veel verder zal komen."

De heer Blok besprak de posten onderwijs, brandweer. Binnenhof, enz., die alle zeer gestegen zijn. Zeer urgent achtte spr. de plannen voor de rioolzuiveringsinstallatie. Een andere uitmonding van de riolering in de haven mag geen dag uitgesteld worden. Middelharnis zal ook wel graag op andere wijze lozen. Een onderzoek naar de mogelijkheden tot dempen van de haven achtte spr. van de kant van b en w alleen gerechtvaardigd als de raad er in principe toe zou hebben besloten. Maar er is nog nimmer een antwoord gegeven, een definitief, op de vraag: dempen of onderhouden?

Van de voorbereidingen voor een zwembad op de plaats van de speelweide zei de heer Blok niets te begrijpen. In 1957 stelde de raad een crediet beschikbaar voor een zwembad op de Westplaat Buiten. Daar is men vanwege de bestedingsbeperking niet verder mee gekomen. Of er van afgezien is, dat is de raad onbekend, maar nu verneemt men ineens van b en w dat men plannen heeft voor de speelweide, die spr. ongescliikt aclitte, oindat het voorheen een vuilnisbelt was, anderhalve meter onder het maaiveld, later aangevuld met straatmest, oud ijzer enz. Om 1500 gld. uit te geven voor een onderzoek achtte spr. onnut.

Wat betreft een brandweervijver aan de Ring, op de plaats van de schuur van van der Sluijs, hoopte spr. dat men geen gevaar zal lopen een stuk kerkgracht terug te krijgen.

Wat spr. miste in de memorie van antwoord van ta en w was: plannen voor dorpssanering, van woonwijken waardoor krotopruiming grond open ligt. Van plannen hiervoor hoort men niets. Spr. dacht b.v. aan de West-Achterweg en de Van Gorcumstraat en de woningen bij de Wurft, die in 1959 ontruimd zullen worden en gesloopt, terwijl ook de Pit zal verdwijnen, waardoor een verkeersverbetering wordt verkregen en de entree van de gemeente in aanzien wint. Maar spr. vroeg nogmaals aandacht voor de gevaarlijke kruising Voorstraat-Krakeelstraat. En hoever zijn b en w met het bekijken van reorganisatie technische dienst, reinigingsdienst en badhuis? De techn. dienst is te zwaar voor de gemeente en dus mag men wel verwachten, dat al wat zij doet „af" is. Waarom het verwondert dat het verbouwinkje van het voormalige postkantoor zo erg lang geduurd heeft. De heer Blok — nog lang niet uitge

De heer Blok — nog lang niet uitgesproken — wijdde daarop aandacht aan het verkeersprobleem en de toekomst van ons eiland. Door de Haringvliet is de verbinding verbeterd, maar een vaste oeververbinding is gebiedende eis. De afdamming zal echter nog lang duren en dus moet men blijven ijveren voor een brug, waardoor mogelijkheden van industrievestiging worden vergroot. De vraag blijft dan of de gemeenten voldoende kapitaal bezitten om terreinen beschikbaar te stellen. In elk geval zal men de krachten moeten bundelen, om de mogelijkheden zo goed mogelijk uit te buiten. Wanneer de vaste verbinding er is, zal ook tuinbouw zich kunnen uitbreiden.

Grieven

De heer Blok achtte het vanzelfsprekend, dat hij zijn algemene beschouwingen niet zou beëindigen zonder de propaganda te besprelcen, die aan de raadsverkiezing is vooraf gegaan. De gemoedelijkheid van deze raad was voorheen spreekwoordelijk, maar heeft door de A.R. en S.G.P.-propaganda een ernstige deuk gekregen. Vooral is het grievend als men zelfs het privéleven en de wereldbeschouwing van een der P.v.d.A.-candidaten becritiseerde, iets waartoe de A.R. zich heeft verlaagd. Zo'n propaganda komt de gemoedelijke sfeer in de raad niet ten goede en spr. stelde er de vertegenwoordigers van A.R. en S.G.P. voor verantwoordelijk. Spr. geloofde niet, dat men zulke methoden kan ontlenen aan de Bijbel.

Men beschuldigt de P.v.d.A. dat zij grote beloften doet. Maar sinds de P.v.d.A. regeringsverantwoordelijkheid draagt is de sociale zekerheid voor het arbeidende volk zeer verbeterd. De voorzieningen steken wel heel gunstig af bij de tijd toen A.R. en V.V.D. het regeerbeleid bepaalden.

De ministers Algera en Zijlstra waren trouwens verantwoordelijk voor de bestedingsbeperking, die men de P.v.d.A. verwijt.

Felle uitspraken

„Waarom bestrijdt men ons niet met wat wij in de raad doen?" vroeg spr. „Waneer men dit zijdelings wil doen door zich op de borst te slaan en te zeggen, wij hebben altijd op de bres gestaan voor de zelfstandigheid der gemeenten, dan is men er naast. Men mag de P.v.d.A. niet in de schoenen schuiven, dat zij dit niet heeft gedaan."

In devergadering van 2 sept. heeft spr. getracht een discussie te openen over het bezetten van de wethouderszetels. De rechtse meerderheid heeft toen in de kracht niet kunnen opbrengen om uit beginsel de argumentatie te weerleggen en de macht is misbruikt om een eenzijdig college samen te stellen Dat was dictatoraal. „Als men het I

op het standpunt staat dat spreken zilver en zwijgen goud is, dat wil ik wel zeggen, dat het zwijgen van de heer Dijkers niet vergeleken kan worden met één dier edele metalen", aldus spr.

Men meende toen ook de P.v.d.A. uit diverse bestuursfuncties te moeten zetten, waarbij men vergat, dat deze partij 28.6 procent der inwoners vertegenwoordigt. Tegen de afspraak in ook werd de P.v.d.A. uit het regentencollege Armbestuur gezet door rechts, samen met één V.V.D.-er. Spr. begreep niet waarom rechts en V.V.D. menen zo te moeten handelen. Begrijpelijk is wel, dat de fractie meende voor alle commissies te bedanken, die niet belangrijk zijn en waarin men deswege nog geduld vond. Om de goede sfeer in d9 raad niet naar beneden te halen wilde spr. geen verder misnoegen uiten. Hij hoopte dat de raad meerderheid van de ingeslagen weg zal terugkeren.

Woordvoeder van de S.G.P.

De heer J. P. C. van Zielst greep terug op hetgeen hij vorig jaar in zijn alg. beschouwing had gezegd, n.1. dat de raad'in meerderheid rechts zou blijven, opdat bij het besturen van de gemeente met Gods Woord en ordinantiën rekening zou worden gehouden. Hij was dankbaar dat dit zo was, en ook dat de rechtse partijen 65 stemmen meer behaalden dan bij de verkiezing in 1953, terwijl de linkse partijen 9 stemmen achteruitgingen Dit brengt echter grote verantwoordelijkheid mee, aldus spr., oindat het bij de ernst der tijden noodzakelijk is de wacht bij het beginsel te betrekken. Wat betreft de wethoudersverkiezing verheugde het spreker dat de rechtse partijen weer samen werken. De houding van de 4 A.R. leden stelde hij op hoge prijs, omdat z.i. bij een zo voorname sleutelpositie — afgezien van de personen —• men niet mag samengaan met iemand van de linkse partijen. Men spreekt wel van gezonde democratie en brede basis; voor hem stond boven de democratie Gods Woord. — Onze oude staatslieden Groen van Prinster, Kuyper, Lohman e.a. stelden de lijnen scherp — tegenwoordig hoort men niet meer over de anti-these. Toen men Groen v. Pr. in de Kamer toevoegde „veldheer zonder leger" was zijn antwoord in geloof staal: In isolement ligt onze kracht." De S.G.P. heeft voor de verkiezing de kiezers er op gewezen dat het de sleutelposities in rechtse handen wilde houden; de uitslag met 70 stemmen méér bewijst dat wij in hun geest hebben gehandeld.

Afkeuring

Dat de P.v.d.A. zich zo gegriefd voelde dat zij voor alle raadscommissies bedankte keurde hij af. Al bezetten zij geen wethouders zetel, hun verantwoordelijkheid t.o.v. het gemeentebelang blijft. Indien van hun zijde voorstellen komen, waarbij het Chr. beginsel niet in hel gedrang komt, zullen de rechtse leden deze niet negeren. Spreker achtte het in strijd met Gods

Spreker achtte het in strijd met Gods Woord, dat een vrouw zitting had genomen in de raad. Afgezien van de persoon, want hij prees het dat mevr. Muller-Pijnenburg de eed inplaats van de belofte had afgelegd. Ingaande op de begroting zelf had

Ingaande op de begroting zelf had hij waardering voor de samenstelling en voor de toelichting. Ondanks dat met de finantiën zuinig zal moeten omgesprongen verheugde het hem dat er toch nog enige plannen naar voren zijn gebracht. Zo zag hij met belangstelling het plan voor rioolzuivering en stamriool tegemoet, omdat dit zeer urgent is. Over het zwembad zei spr., dat al veel plannen zijn gemaakt, die nooit zijn uitgevoerd, waarvoor nodeloos geld is uitgegeven. Hij was bezorgd dat dit ook met de ƒ 1500.— voor het plan speelweide zo zal zijn. Bij vernieuwing van de kap van het gemeentehuis vroeg hij naar de mogelijkheid om het pand er naast er bij te betrekken, dat het één geheel vormt. Verder speet het hem dat de Polderstraat niet verbreed kan worden door de onwil van de bewoners. Hij drong aan op meerdere industrie-vestiging, betreurde dat er een groot tekort blijft en drong aan particuliere bouw alsook premie-woningverbetering te bevorderen. Tenslotte drong hij aan de ontruimde onbewoonbaar verklaarde woningen te slopen. Hij besloot met de wens dat de zegen des Heeren op de arbeid in 1959 zal rusten.

Mevrouw Pijnenburg (Arb.) sprak als volgt:

„Nu ik als eerste vrouw in de Sommelsdijkse raad in de gelegenheid wordt gesteld de gemeente-begroting aan een beschouwing te mogen onderwerpen, beschouw ik het niet alleen als een voorrecht dit te kunnen doen, maar ook om de geachte politieke tegenstanders, welke in hun gevoerde verkiezingsstrijd anders hebben gewild, te tonen dat de vrouw zich behoudens haar taak als huisvrouw ook op ander gebied eveneens een taak weet te stellen.

Uitvoei-ige beschouwingen zullen van mij wellicht niet worden verwacht, maar op enkele punten zou ik wel gaarne willen ingaan. Hiertoe behoort allereerst het woningprobleem in onze gemeente. Dit probleem wordt mijns inziens steeds urgenter, omdat tegenover het aantal woningen, dat de naam van woning niet meer verdient, gezien de eisen des tij ds, en in het kader van de krotopruiming, behoort te verdwijnen, een te gering aantal nieuwe woningen wordt gebouwd. Zolang de krotten blijven staan is benoeming daar van niet denkbeeldig. En wie anders dan de minst draagkrachtigen zullen die krotten het langst betrekken? Ook het onderhoud van de oude woningen is zo slecht, dat elk jaar het woningbezit in onze gemeente verkleind wordt, zodat de woningnood steeds groter wordt.

De nieuwbouw wordt bij elke toewijzing duurder, waardoor de huren op het ogenblik een hoogte hebben bereikt, die voor de plattelands-bevolking, die hoofdzalielijk in de landbouw haar brood moeten verdienen, beslist te hoog is. Is het niet mogelijk, dat b. en w. de mogelijkheid, welke de regeling „woning-verbetering" biedt, een intensiever controle van woningtoezicht op liet oude woningbezit toe te passen, meer uitbuiten?

M. de V., er heerst algemeen onrust over de toewijzing van woningen door de woonruimte-commissie. Zijn b. en w. niet wat soepel met het verlenen van vergunningen om pas gekochte woningen direct te betrekken?

Is het b. en w. bekend, dat de speelweide aan de Molenweg, zowel door schoolkinderen klassegewijs, als door groepen kinderen na schooltijd, regelmatig wordt gebruikt? Verdient het geen aanbeveling dit terrein, dat een zeer ongelijk oppervlak heeft, opnieuw te laten egaliseren?" aldus mevr. Pijnenburg.

De haven

De heer Peekstok (A.R.) bepaalde zich in zijn betoog tot de haven van Somelsdijk. Ten eerste wees hij op de geweldige stank, zodat door de omwonenden verlangend wordt uitgezien naar een oplossing. Ten tweede vroeg hij zicli af, of de haven bevaarbaarheid diende te houden. Thans komen er nog schepen van 150 ton, misschien kunnen door uitbaggeren, hoewel dit gevaar oplevert voor de zaken langs de haven, schepen van grotere tonnage uit- en invaren. Afsluiten en dempen vraagt ook het nodige kapitaal. Spr. vroeg wat de plannen waren — hij waarscliuwde met het oog op een e.v. samenvoeging van gemeenten vooralsnog geen stappen té ondernemen.

Hoogzand (P.v.d.A.) over de verkiezingsstrijd

De heer Hoogzand (P.v.d.A.) meende dat men van een nieuw raadslid niet zal verwachten dat deze zich aan financiële beschouwingen waagt, temeer niet als een ervaren fractielid dat op zich neemt Maar wel wilde spr. het hebben over de bedreven politiek in het verschenen jaar en de verkiezingsstrijd aanhalen. Bij de socialisten heerste spanning en hoop om een zetelwinst, bij de A.R. om er een te verliezen. Een met verlies bedreigde partij spant alle krachten samen en trekt ten strijde. Gezegend het land waar zulks mogelijk is, aldus spr., maar de manier waarop de A.R. de strijd hebben gevoerd heeft de P.v.d.A. zeer gegriefd, want zij vielen een vrouwelijke candidaat aan. In een berucht A.R.-pamflet stond te lezen, dat zij geen vrouw en moeder in de raad wensten, want volgens goddelijke lezing behoort de vrouw in het huishouden en het gezin. Maar in Rotterdam werd wel een vrouw A.R.-candidaat gesteld. Deze inconsequentie t.a.v. een goddelijke verordening doet zelfs de van Christendom vervreemde verbazen. Misselijk gevoelde spr. zich nog dat in hetzelfde pamflet de soc. welvaartspolitiek een fiasco werd genoemd en natuurlijk was de bestedingsbeperking niet de schuld van de A.R. Maar spr. vergeleek dat met de tijden van Christelijk bewind waarbij onvoldoende maatregelen ter bestrijding van armoede werden getroffen, zodat duizenden burgers verkommerden. Daarvoor draagt de P.v.d.A. geen verantwoordelijkheid, wel voor het na-oorlogs beleid en toegegeven dient, dat dit wel respect verdient.

Bang van de doorbraak?

„Men is bang van de doorbraak" meende de heer Hoogzand, „men weet dat het in de P.v.d.A. wemelt van protestanten en katholieken, die samen met humanisten een progressieve politiek voorstaan. Hoe progressief de P.v.d.A. is bewijst wel het politiek wonder, dat met de lijst, waarop volgens de A.R. een Katholieke vrouw op een kansgevende plaats, de aanhang is geconsolideerd, in een zwaar overwegend protestantse streek, zodat de confess, partijen slechts beangstigend toezien. Op 2 sept. kwam op het betoog van de fractieleider (de heer Blok), dat een pleidooi voor democratie inhield, geen enkele reactie, ook bleef het standpunt der andere fracties onbekend. Niemand bezat de moed, noch het politiek fatsoen, om een raadslid met meer dan dertig jaren strijd voor sociale en culturele waarden te beantwoorden. De kroon op het werk werd hem, ondanks de grootte van zijn fractie, onthouden. Dat was ook psychologisch onjuist. Hij zat niet om persoonlijke redenen op een wethouderszetel te spekken van de gekozen wethouders zou men dit kunnen vermoeden. Spr. kon zich niet onttrekken aan de gedachte dat het 4—3 latende dictatuur oplegt en beperkingen aan een bevolkingsgroep. De heer Hoogzand vergeleek dit met Middelharnis en Ooltgensplaat waar A.R. en soc. tot wethouders zijn gekozen, wellicht toe te schrijven aan het meer progressieve karakter dezer personen. „Het is bekend, dat in de A.R. zowel progressieve als conservatieve stromingen zitten. We zien het al: ir. Mijs en de heer Blok in één partij", aldus de heer Hoogzand, die meende, dat er toch een oplossing te vinden is om tot samenwerking te komen met andersdenkenden, op basis van verdraagzaamheid en met erkenning van elkanders principe. De P.v.d.A fractie zal blijven trachten de democratie waardig te zijn en te ageren tegen onrechtvaardigheid en de machteloze kracht van de fractie zal daarvan getuigen.

Ir. J. B. Mijs (V.V.D.)

Ir. J. B. Mijs (V.V.D.) rechtvaardigde eerst zijn stem in vorige vergadering bij de verkiezing van een lid Burg. Armbestuur. De persoon daarin gekozen achtte hij belangrijk, wie dat zou zijn. Voorts had hij bedenkingen dat bij de bestrating van de Molenlaan dit niet was doorgetrokken tot de Landbouwhuishoudschool. Het oude plan voor het zwembad achtte hij verkieslijker dan het nieuwe; hij meende dat de speelweide niet aan de jeugd moest worden onttrokken. Wat de haven betreft, had hij daarover een ander idee dan dhr. Peekstok; hij" had liever gezien dat er op de begroting b.v. een bedrag van ƒ 3000.— was uitgetrokken voor verbetering. Op korte termijn diende er iets aan te worden gedaan. Hij wenste tenslotte het college toe, dat ze in 1959 binnen het raam van de begroting zouden kunnen regeren.

Verenigingsgebouw nodig

De heer Knape (A.R.) wees op de noodzaak van een verenigingsgebouw Een dorp van 3700 zielen had recht op een zekere contact-ruimte voor het verenigingsleven. De kleuterschool — ingericht voor industrie — heeft de weinige ruimte die er was, ontnomen. Van een zwemgelegenheid was hij voorstander, maar niet op de speelweide. Veel jongelui maken daar gebruik van. Ook uit oogpunt van piëteit — bij de begraafplaats — achtte hij de plaats niet juist.

Het plan brandblusvijver aan de Ring had niet zijn bewondering. In aanjaagverband kan wel van andere plaatsen water worden verkregen. De vrijkomende grond in de Ring wilde hij benutten voor plantsoen of parkeerplaats. Tenslotte keurde hij af dat de B.B. de brandweerkazerne bezet hield, zodat de manschappen er per gratie eens in de 14 dagen mogen vergaderen. Waar tienduizenden zijn uitgegeven voor woning kringleider, diende voor een plaats voor de B.B. ook te worden gezorgd. Spr. had waardering voor de samenstelling van de begroting en besloot met Gods zegen toe te wensen bij de werkzaamheden voor het komende jaar.

Weerwoord aan politieke tegenstanders

De heer Edewaard (A.R.) drukte zijn dankbaarheid uit over de stembus uitslag van 28 mei j.1. De gezamenlijke Prot. Chr. partijen zagen 57.6"/o der stemmen op zich uitgebracht tegen SS'/o in 1955. Dit betekent een winst van LG'/o ten koste van de P.v.d.A.

T.o.v. de gevoerde propaganda \f hij zijn politielïe tegenstanders doen en de grootst mogelijke ol viteit in acht nemen. Hij verloor it bij niet uit het oog, dat hij het met laatste door de A.R. verspreide strs biljet zakelijk wel eens was, maar: wat de toon betreft. De P.v,d,A, liechter verantwoordelijk voor de ii waarop zij de A.R. heeft aange' Hij achtte het buiten de maat ds nen waren gebruikt als: Coiijn's lï klinkt bitter. De naam Drees kUnktt bitter. Hij achtte de eerste zin eeiit tekening van de geschiedenis deri tiger jaren, toen in de grootste ma' Colijn de ondankbare taak op ziclii om het schip van staat door de 1 ding te loodsen. Door het gezeg* naam Drees klinkt niet bitter, 1'' alle econ. en sociale vooruitgang 1 zichzelf op geëist. Spr. achtte d«i oorlogse welvaart een ongedacht' schijnsel en laakte een partij meer verantwoordelijk te stellen' hun beleid van 30-40 jaar gel* Heeft de P.v.d.A. geen verleden ' spreker? Anti-Koningsgezind, militairistisch (geen man geen cent,' broken geweer) en is het juist nta jaar geleden dat Troelstra zijn :'' greep deed en schipbreuk leed op trouw van ons eenvoudig Christel dat was opgevoed bij de boodschap' Rom. 13 aangaande het Goddelijk» van de Overheid? Dit eenvoudige begreep veel beter dan de socialist'' voormannen van toen, wat ons 0& huis betekende voor ons volk, Spr.' de t.o. de P.v.d.A. echter niet on» zijn, want veel is veranderd ten S'; Maar principiële verschillen zijns' ven. Bij haar bezinning op politi* maatsch. vraagstukken blijft de - voor de meesten een gesloten boe^

De P.v.d.A. propaganda was g* op stoffelijke welvaart en onatt' lijkheid. Het verheugde spreker *! kiezers daar door heen gezien li* Het Flakkeese volk wordt wel eensterialisme verweten; de uitslag ^3" verkiezing, dat de kiezers (ook dej» beginsel boven belang wisten te stfwaar hij dankbaar voor was.

T.o.v. de S.G.P., waarmee vflfschappelijk wordt samengewerkt,^ het hem pijn dat de A.R. op lich'f', dige wijze wordt beschuldigd va"^ ginselverloochening. Hij had o* het oog op de verspreide rede va« P. Zandt. Bij het lezen van de broj had hij de indruk dat dit soort f; ganda gevaarlijk dicht bij k'wam f'; zonde tegen het negende gebod,«' er nog wel een klimaat over vo"' menspreking vroeg spreker, al W'". liever zoeken naar wat verenig" wat vervreemd. .,

Dan kwam spr. op de wethouderslerkiezing en wat daarover door dhr. lOk in vorige vergadering is gezegd. )or zijn fraktie is er ten onrechte niet ,_) gereageerd waardoor hij dhr. Blok ie indruk is gevestigd dat dit of niet serieus is genomen of is genegeerd. Geen van beide is het geval aldus spr., ^; voorts zei, dat de samenstelling van het college voor hem een probleem is geweest. Krachtens de afgelegde eed heeft hij zich afgevraagd wat eist het jemeentebelang in het licht van het beginsel. De gemeentewet biedt 2 mogehjkheden; de raad wordt gekozen naar het stelsel van evenredige vertegenwoordiging, de wethouders naar de helft één. Een meerderheid heeft het récht de wethouderszetels voor zich t reserveren, is dit echter altijd gemeenlebelang? Een minderheid een wethouderszetel te geven verhoogd soepelheid ran samenwerking; daartegenover wordt aan homogeniteit ingeboet, omdat m de vertegenwoordigende minderheid een zekere zelfbeperking wordt ge- , De verbreding van de basis betekent niet altijd een versterking meende spreker.

De verantwoordelijkheid van een college is een collectieve gemeenschappelijke; spr. kon zich* indenken dat een rechtse minderheid een wethouderszetel om principiële redenen weigerde. Deze bedenkingen kunnen er ook bij de linkerzijde zijn. Meerderen uit onze wensen geen wethouder die op levensbeschouwelijk vlak lijnrecht t.o. hen staat. Al wilde hij hier niet van leginsel spreken toch had hij respect voor deze gewetensovertuiging. Nooit hij echter zijn stem geven aan iemand van de linkerzijde zonder de waarborgen, dat doorwerking van de teginselen zou worden gehinderd.

Dat de S.G.P. versterkt uit de strijd IS gekomen achtte hij ook een motief voor samenwerking. Daarmee is gewat de gemeentewet toelaat en liaardoor wordt de oppositie niet gemuilkorfd.

Spreker begreep de teleurstelling bij Ie P.v.d.A. en vroeg begrip voor de motieven waarop na ernstig beraad hun stern was bepaald en hoopte dat de verhudingen in de raad zich niet zullen lieven toespitsen. Dan had spr. nog enkele praktische

Dan had spr. nog enkele praktische 'Pmerkingen. Met het tekort van ) 35.000.— en niet bevredigende regeling van het gemeentefonds, dreigt noodlij denheid en achterstand in het Wzorgingspeil. In dit velband wees hij ' op dat de uitkeringen uit het gemeentefonds veel uiteenlopen; hij wist «en kleine gemeente die SOVo méér ontog dan Somelsdijk. Verder wees hij ) de noodzaak van een verenigingsge- ™uw dat in veel kleinere gemeente '*ds zijn beslag heeft gekregen. Hij besloot met de wens, dat in verantwoorfelijkheid voor elkaar het waarachtig der gemeente zal worden geen God hierover Zijn zegen zal

De voorzitter ging niet in op de poli- ''4e beschouwingen van de leden maar y?! op hetgeen direct het gemeentebe- 'eiii raakte. T.o.v. het begrotingstekort *i de finantiële verhouding Kijk en ge- "'«enten, deelde spr. mede, dat we op J" ogenblik door circulaires worden wegeerd, wat de gemeente niet het ""«ge soulaas geeft. Door het teruglo- ™ van het rentegamma kreeg de be- Wing ondanks het tekort een iets '«wdeliger beeld.

Wat betreft de struktuurverandering keeft spreker bij een lezing die hij gehouden heeft voor de vereniging Ned. IJ^meenten in een 8-tal punten daar "lop gewezen. Een struktuurverschui- ^f van 20»/o op 10.000 inwoners is "'"gering. De binding met het gezin '"tdt door pendelarbeid steeds minder jï^Jfdoor migratie ontstaat. Het wegsph ^^^ '^^ bevolking schept con- «swenties, ook finantieel, wat compli- ^nes meebrengt voor het gemeenteberaur. De nieuwe wet fin. verhoudinn IS helaas niet gunstig; spr. gaf daar 8Pm voorbeelden van. Voor de kleine «^"neetiten is het ontoereikend en voor ji^ Srote maar een druppel op een gloei- " steen. Het systeem is verder ge baseerd op de doeluitkeringen; waar een landelijke norm voor is gesteld; een norm echter, die voor de gemeente noodlij denheid betekent. Het voorzieningspeil zal niet kunnen worden gehandhaafd. Verontrustend is dat de grootste steden het belangrijkste deel uit het gemeentefonds zullen opslokken. Waar over het onderscheid gesproken is bij uitkeringen aan sommige gemeenten, wees spr. op erge oorlogs- en rampschade in diverse gemeenten. T.o.v. de grote steden ligt er wel een onbillijkheid.

Ingaande op verdere vragen antwoordde spr. op de vraag over de kapitaalsmarkt, dat dit van boven af geregeld wordt (bij het uitvoeren van de nodige openbare werken) Een punt dat gezamenlijk met Middelharnis is besproken, is de riolering, dat prioriteit verdient. Daarmee hangt ook het vraagstuk van de haven samen. Er zijn plannen ontworpen voor een stamriool langs de trambaan en de Oudel. dijk, met de mogelijkheid van een zuiverings installatie. De uitmonding zal zijn of in de haven in het Haringvliet. Te Sommelsdijk liggen de plannen langs het Korteweegje naar de trambaan. Er is voor geraamd circa 7 ton; op korte termijn zal er in beide raden een beslissnig over moeten vallen.

Haven

Of de haven al dan niet moet blijven voortbestaan komt nadien aan de orde. In de e.v. vergadering hoopte spr. er nadere mededelingen over te doen. Heeft het nog zin, dat de haven blijft bestaan, aldus spr., vooral gezien het weinige gebruik van schepen? Uitdiepen brengt de nodige gevaren mee voor de winkelstand aan de haven, die de laatste tijd zeer is uitgebreid. Er ligt een mogelijkheid dat achter de winkelpanden een weg kan worden gecreëerd en er kan ook lichte industrie worden gevestigd.

Zwembad

T.a.v. het zwembad, gaf spr. een uiteenzetting over de plannen die er geweest zijn, maar die door de bestedingsbeperking zijn vervallen. Gezien de vele leerlingen die de centrum-gemeenten bezoeken is overwogen een zwembad meer in het centrum te projecteren. Om dit in het uitbreidingsplan te doen, achtte men niet gewenst. We zijn toen terecht gekomen bij de speelweide, aldus spr., al moet gebruik worden gemaakt van leidingwater. Dit vormde z.i. geen bezwaar, omdat dit gezuiverd kan worden. Er is nog geen afgerond plan; wel gaf spr. er enige technische uiteenzettingen over, t.o.v. opwaartse druk van het water enz.

Wat de kap van het gemeentehuis betreft, had dit al eerder moeten gebeuren; nu het secretarie en de kluis gereed is, is het archief van de zolder en kan het technische worden verwezenlijkt. De brandblusvijver wordt nodig ge

De brandblusvijver wordt nodig geacht, omdat de brandputten niet voldoen. Deze vijver zal bij brand de eerste stoot kunnen opvangen. De uitgaven verschillen niet veel met het slaan van een nortonput. Over de dorpssanering zei spr. dat de plannen er voor gereed worden gemaakt. Het punt Voorstr.-Krakeelstraat (het wegbreken pand van Saers) daarover kon spr. in het openbaar niets zeggen.

Radar op veerboten

Over de veerverbindingen deelde de voorzitter mee, dat radar-voorzieningen nodig zijn om bij mist te kunnen varen. De toezegging van radar is gedaan; men heeft het echter niet uitgevoerd. Laatst moesten ca. 120 mensen overblijven te Hellevoetsluis, waar geen onderdak voor was. Er lag een boot, die wel verwarmd was, maar niet verlicht. Sommigen zochten 's nachts vertier in het dorp — waar nogal kabaal is gemaakt, dat zelfs de politie er aan te pas moest komen. Spr. laakte het in Ged. Staten dat ze ernstig tekort schoten om door radar de vaarmogelijkheid te vergroten. Nu is — na veel aandringen — de toezegging gedaan dat er radar op de boten zal komen, maar weer te laat. Overigens hoopte spr. op een kortere verbinding over Ooltgensplaat. Waar de heer Blok gesproken heeft

Waar de heer Blok gesproken heeft over samenbundeling meende hij dat samenvoeging van gemeenten bedoeld was, waarop spr. niet verder inging.

Verder beantwoordde spr. op vragen over de Polderstraat, woningverbetering en volkshuisvesting. Hij wees er op, dat men Flakkee t.o.v. van de woningvoorziening deerlijk in de misère liet zitten. De woningbouw wordt in de grotere aglomeraties méér bevorderd, wat voor de kleine gemeenschappen grote ellende teweeg brengt. Jaarlijks kunnen hier 250 a 300 woningen gebouwd volgens de bouwcapaciteit die er is en er worden er maar plm. 100 per jaar opgetrokken! Wat de huren betreft zijn die in de stad veel en veel hoger nog dan in de kleine gemeenschappen. Over de behoefte aan een verenigingsgebouw zei spr. dat het vergelijk met andere gemeenten niet opging, omdat de rampgemeenten dit met geringe investeringen konden doen. Het heeft echter volledige aandacht.

Dat de B.B. in de brandweerkazerne huist, daarover zei spr., dat er naar wordt gestreefd deze daar zo spoedig mogelijk te ontruimen. De Techn. Dienst heeft het ook moeten ontgelden; spr. stelde zich daar pertinent tegen. Wanneer men dit niet op bepaalde wijze kan argumenteren, moet men voorzichtig zijn, besloot spreker.

Repliek

De heer Blok ging eerst nader in op de Techn. Dienst en noemde ter argumentatie de lange duur van afwerking van verschillende objecten. Wat betreft het aangevoerde der sprekers t.o. zijn mening over de wethoudersverkiezing kon hij daar tot zijn spijt niet al te breed op ingaan om het stuk voor stuk te ontleden. Van Zielst en Edewaard hebben gezegd „onze kracht wordt geput uit Gods Woord", hij moest constateren wat vroeger niet goed was, dan nu ook niet goed is. Er is geen absoluut goed en absoluut kwaad. De A.R. heeft in andere gemeenten geen bezwaar om vrouwen in de colleges te brengen.

Als men in Middelharnis en Ooltgensplaat wèl een socialistische wethouder bij een rechtse meerderheid kiest en hier niet, dan klopt dat niet. Spr. haalde de verkiezingsbiljetten uit zijn tas en las citaten voor uit de A.R. propaganda. Spr. was aanhanger van het historisch materialisme; de omstandigheden bepalen hoe we hebben te regeren! Als voorbeeld noemde hij hoe in de dertiger jaren is gehandeld. Hij veroordeelde, dat zo smalend gesproken wordt ook over die christen belijders die hun beginsel in de P.v.d.A. wensen uit te leven. Op vragen over de wethoudersverkiezing had hij geen afdoend antwoord gekregen. Hij bleef er bij dat het ondemocratisch was. Wat het uittreden uit de commissies betreft, wilden zijn fraktiegenoten niet de funktie nemen, die niets te betekenen hadden. Spr. zat niet op een wethoudersverkiezing te vlassen; het college dient echter een afspiegeling te geven van de gesteldheid van de raad, Spr. verwees de heer Edewaard naar zijn eigen organen, er is geen verschil van opvatting in deze met die van de P.v.d.A.

Armbestuur

De heer Hoogzand (P.v.d.A.) zag er een verduurzaming in van het sectarisme. Hij vroeg de heer Mijs over zijn stembepaling bij het kiezen van een lid voor het Burgerlijke Armbestuur — waar hij gezegd had dat het over personen ging — wat hij tegen hem had. „Omdat ik U niet ken" antwoordde

„Omdat ik U niet ken" antwoordde de heer Mijs. Al was het iemand uit mijn eigen partij, had ik ook zo gehandeld.

De heer Blok wees er op. dat de aanbevelingen van b en w en de verkiezing van de commissieleden zeer grievend voor zijn fraktie was. Heeft men Hoogzand niet willen kiezen, andere mogelijkheden zijn niet benut. Dit zet bij ons kwaad bloed aldus spreker. • De heer Edewaard trachtte duidelijk

De heer Edewaard trachtte duidelijk te maken, dat de wethoudersverkiezing niet was gedaan uit berekening er kunnen 2 standpunten ingenomen, praktische en principiële. Interrumptie van dhr. Blok: „Ja maar

Interrumptie van dhr. Blok: „Ja maar ik haal het uit uw eigen organen!" Spr. las een citaat voor uit de Magistratuur, geschreven door burgemeester Schakel.

Pogingr begrip bij te brengen

De heer Edewaard ging verder en herhaalde nog eens wat hij in zijn beschouwing gezegd had. Hij had respect voor het beginsel van Blok, die echter zelf gezegd heeft, dat hij historischmaterialistisch is. Dat houdt in een ontkenning van het Godsbestuur en Godsbestaan. Ook poneerde hij tegen „de vorming door omstandigheden."

Spr. haalde nog eens aan de mislukte staatsgreep van Troelstra in 1918. Die zich er tegen stelden waren niet de kapitalisten, maar eenvoudige lieden, die van de ene dag niet in de andere wisten te komen. Maar zij waren groot gebracht bij de grondslag van Rom. 13 en dat was hun kracht. Spr. wilde in het socialisme wel beluisteren de drang naar sociale gerechtigheid.

Maar men is er mee ontspoord, omdat men niet leeft onder de tucht van het Evangelie. Spr. was dankbaar, dat in Nederland de boodschap van het Evangelie nog gehoord wordt en doordringt in de politieke vraagstukken in grotere en kleinere verbonden. Wij willen hiermee heus niet op de borst slaan en zeggen „wij zijn het" Het standpunt van de A.R. was anders dan van de S.G.P., omdat die willen, dat de overheid altijd de volstrekte norm van Gods Woord vast houdt. Er moet rekening worden gehouden met tijd en omstandigheid; Christus zegt dat Mozes verschillende dingen heeft toe gelaten wegens de hardigheid van hun hart. Een Chr. partij moet zich niet verabsoluteren, maar vragen, wat wil God van ons in deze tijd en in deze omstandigheden. Er moet nu een andere gedragslijn worden gevolgd dan 40 jaar geleden.

Gelukkig zijn de sociale verhoudingen verbeterd. Spr, zei gepoogd te hebben de heer Blok begrip voor de situatie bij te brengen. T.o.v. de verkiezing burgerl. armbestuur was de persoon volkomen nieuw.

Dhr. Hoogzand: Moet het oude bestuur dan altijd blijven voortbestaan?

Dhr. Ede waard: Men is beter met een meer ingewerkt persoon naar voren te brengen. Verder zei spreker dat machtsmisbruik naar het hoofd is geslingerd, terwijl het toelaatbare volgens de gemeentewet is gedaan. Over het artikel in de Magistratuur stelde spr. de vraag: hoe leest U? Hij dacht b.v. dat een linkse wethouder loco-burg. kan worden en een Lunapark kan toestaan. Er dienen dus wel waarborgen te zijn, als rechts links in het college stemt.

„In Middelharnis deed men het wel", wierp de heer Hoogzand in het midden. Dhr. Edewaard zei, dat er in de A.R.

Dhr. Edewaard zei, dat er in de A.R. partij wel discipline was, maar geen dictatuur.'Eigen verantwoording wordt niet uitgesloten. Spr. kon voorts begrijpen, dat dhr. Blok zich minder parlementair heeft uitgedrukt, hij vond dat psychologisch gezien zeer begrijpelijk.

De heer Blok wenste nogmaals aan het woord te komen, maar de burgemeester sneed de discussie af. Toch zei dhr. Blok nog gauw t.o.v. van het toestaan van een Lunapark, dat men dan alleen maar verantwoording heeft voor de openbare orde.

Afwerking

Dan werd de begroting hoofdstuksgewijze afgewerkt. Er waren wel enkele vragen op, maar die kunnen we hier voorbijgaan. De heer Hoogzand was het opgevallen dat Sempre Cresendo ƒ 600.- subsidie geniet en de gevestigde zangvereniging niet. Spr. wilde nu niet zo zeer op subsidie aandringen, maar wel, dat b en w naar een oplossing zocht voor de zangkoren om hun onderdak te geven. Nu zijn ze aangewezen op de hulp van derden.

De voorz, gaf een uiteenzetting dat de accoustiek in het oude mannenhuis niet deugde, dat de oude kleuterschool nog bezet was en overwogen wordt het speellokaal van de nieuwe kleuterschool disponibel te stellen. Hierbij zal dan de nodige zelfcritiek moeten worden toegepast, om het lokaal even schoon te verlaten als men er in gekomen is.

De begroting werd daarna z.h.s. vastgesteld.

De overige zaken werden in snel tempo afgehandeld. Besloten werd op voorstel van Ged. Staten de wedde van de wethouders met 20''/o te verhogen, waarna sluiting volgde.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen