Boekbesprekingen

‘In dit geschrift rekent Dewandeler af met de misvatting dat geloof gepaard moet gaan met zekerheid, vaste overtuiging en eenduidigheid’. Dat zegt Rick Benjamins, bijzonder hoogleraar theologie bij de PThU in Groningen, in een voorwoord bij dit geschrift van de predikant van de Waalse gemeenten van Dordrecht, Breda en Middelburg, die tevens gastvoorganger is bij de remonstranten. In het voorwoord bij de Franse editie wordt het wel heel kras gezegd: ‘Bewust aanvaarde en goed gehanteerde twijfel is een tegengif tegen de waanzinnige en criminele razernij die absolute overtuigingen kunnen teweegbrengen.’ Zelf zegt de auteur dat de twijfel in ere moet worden hersteld.

In een eerste hoofdstuk geeft de schrijver als opstap voor zijn legitimering en fundering van twijfel een doorkijk in het denken van Descartes, Kant, Feuerbach, Marx, Freud, Nietzsche. In het tweede hoofdstuk haalt hij voor bijbelse onderbouwing van fundamentele twijfel aan: Abraham, met het beoogde offer van Izak en zijn gebed voor Sodom, de ongelovige Thomas, Job in de twistgesprekken met God en Jacob in zijn worsteling met God bij de Jabbok. Hierbij dient direct te worden opgemerkt dat hij spreekt over ‘de legende’ van Abraham en van Thomas. Hij staat zichzelf ook ‘vrije lezing van de teksten’ toe. In dit hoofdstuk sluit hij af met ‘de Jezus uit Marcus’, die in zijn schreeuw aan het kruis over de afwezigheid van God dezelfde opstandigheid te kennen geeft als Job tegenover ‘een vrijwel afwezige God’. In het derde hoofdstuk worden Miguel Servet, met zijn ‘christendom zonder Drie-eenheid en zonder goddelijke Christus’ en Sebastian Castellio met zijn Traité des héretiques als kroongetuigen van twijfel versus absolutisme opgevoerd. Hij noemt zelf ook de dogma’s die Servet verwierp, ‘discutabel vanuit Bijbels oogpunt’. In het laatste hoofdstuk geeft de auteur aan dat hij het ‘onze tijdgenoten die het aan religieuze taal ontbreekt en sterk twijfelen’ mogelijk wil maken nog over God te denken en dat het

De schrijver behandelt de Bijbel ‘als ieder ander literair werk uit de Oudheid’.

Vele schriftplaatsen laat hij de revue passeren. Maar de Bijbel is nergens Openbaring.

Al met al wil hij ‘de illusie van de zekerheid’ opgeven. Dat staat ver af van wat de Nederlandse Geloofsbelijdenis belijdt aangaande de Heilige Schrift: ‘(...) En wij geloven zonder enige twijfel al wat daarin begrepen is (..)’, zelfs ook met een beroep op het getuigenis van de Heilige Geest in de harten.

Over spiritualiteit gesproken! Dat zal de auteur niet overtuigen. En gezien zijn vrijheid in de omgang met de Schrift ook niet het woord van de apostel Petrus: ‘En wij hebben het profetische woord dat zeer vast is (...)’. De bijbelse noties inzake worsteling met de leidingen van God in het leven, die in dit boek worden opgevoerd, slaan louter op gelovigen, en dan als aanvechtingen. Dat is niet zomaar over te brengen op de scepsis van ‘onze tijdgenoten’, die de schrijver voor ogen heeft. H. Jonker schreef ooit dat de profeten vaak hun klachten naar de hemel hebben geuit, maar dat ze nooit aan het bestaan van God twijfelden. En A.A. van Ruler sprak over de ‘ziekte van de twijfel als normaal’ in zijn Ultra-gereformeerd en vrijzinnig. Dit boek van Dewandeler valt onder de tweede categorie.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen