UIT HET KIJKVENSTER

pe Lijdensweken — Een catechisatie­vraag — TJren met Lodtenstein — Proza en Poëzie — Zön leven en sterven.

e leven weer in de lijdensweklen. ZeweKen lang, vóór Paschen, wordt er Kerken'tover het lijden Christi reflikt of predikaties gelezen. Mlen ­ft zwh van alle tijden beijverd, om r het Borgtochtelijik lijden en ster­vjsn s Heerenl Jesu CJhristi vele meditate geven', zoodat ons daarover veel jarig koï'en ten dieöste staat. En joHi­wordt nu aan dit punt zooveel dacht besteedt, zooveel weken over redikt ? Het is eiglenlijk eenl catechie­vraag, maar todh goed, ,die hier te stellen!. Zonder Zijn bitter lijden. jtervieM, zonder Zijn overgave in den j voor doemschu'ldige zondaren, zou urjtners nooit en te nimmer vergeving zonden te bekonïenj zijn. Dan was het ­esnede». Niu heeft God Zijn Recht tdi^heid en Baimhartigheid bewezten Clinstus. Art. 20 onzer Ned. Geloofs jdäUis zegt het zoo krachtig: Wij ge­ •EB dat God, die volkomien barmharea rechtvaardig is. Zijn Zoon gezonheeft, ojn aan te nenuen de natuur welke de ongehoorzaamheid begaan . om in dezelve te voldoen' 'en te dra­ 'de straf der zondß» door Zijn tt er lijden en sterven. En art. 21: „wig vinden allerlei vertroosf Hl Zijn wonden! en hebben niet van de eenjg ander middel te zoeken of versieren, om ons met God te verzoedan alleen deze eienig^ offerande".

roote Mystici uit de Kerk van alle wen hebben over het lijden) van Chrisgeraediteerd. Ik heb hier voor mij eneeripas verschenen werkje: ,,Uren t i^odenlstein", door Prof. Dr. M. J de Viijer. Het is opvalien(ii dat ook bij ­n mysticus len piëtist Van .Lodenin (anno a620­­^1677), het Borgwerk n den Heere Jezus domineert. Zoowel „j„ proza als in zijn poëzie — Vah enstem was'behalve predikant ook rjvet enl dichter — treedt dit telkens r voUen „Het zoude ongetwijfeld ontfewogienlieid over het lijden/ van onzen hgmaker zeer stuwen), zoo wij er ons 'ge'tt'end,en'^'dè' ^ondeirlijkheid, de dZaWheid.'ctê Keäzaanaheid, de waarhBgheid eé allfe •geMlgien ervan," dik­ \s t«' öveiipertizgh ' en/ door eeöaaJriö^ itaües op ae "2i6l te bindleü", MefetJ 'in een van­zijn vele overdenkingen, rofér In ''äjii'':; Mea culpa ! tiiü^a M) zeèt"^11ij'?".'.'ï*6ia, ttioet dèn „be rlijken." menisch (watifaoo­npefh ili liever dan den „bekeerdlen" menisaïi) zijn klagen over eigien hardnekkige ld, onbekeerlijkheid, geveinsdheid, diep rtigheid eiï dubbelhar'tigheid, wJjaen Christus. De meditatie over het n van Christus zal iiem tot istus drijven. Het geloof in Christus e wtare balsem zijn tegen het kwa'ad arover hij klaagt. Men moet zioh ten rste oefenen in dat wat wezenlijk en endig is, in realiteiten dus, welke de ige Schrift noemt: ,,een bestendig en" (Spr. 2 : 7)

i m zijn poëzie spreekt hij er niet itnnder van. Ik zal hier enkele strop­ Ulatien afdrukken van het m.ooie get „Bij 't Kruis" dat in hetzelfde rkje voorkom.t:

aar legt men 't heilig lijf door slaap en pijn en imjoeit mechtig, op het harde Ihout, vervloekt, verfoeid,

"aar Jezus op" het Kruis — en ik op 't zachte dons Jesu, Jesu lief! wat deedt Gij al voor ons!

't Vermoeide hoofd zoekt rust en Godes rijke Zoon Vindt ach tot ffijnfen peul ­ een stekelige kroon.

m mijn, door Inioeite en zorg onstelde brein in 't dons i rusten. Jesu lief! wat deedt öj al voor ons!

' strekt men 't Lichaaim uit en gaat de nagels dwars ßoor hand en voeten heen, met ijselijk geknars — wwijl (mijn lichaam rust gezond en zonder pijn. at deed U, Jesu!

U'w inist missen voor de mijn' ? EJn dan het slotvers:

Nu zal ik 't dierbaar Kruis voor eeuwig dankbaar zijn, Dat door zijn vloek bevrijdt van eeuw'ge schand' en pijn Maar meest, dat ik daardoor van eigen luisten vrij Der wereld ben gekiruist len zij het is aan mij.

Wat diepe gedachten liggen hierin, wat is Jezus' Moed hem dierbaar.

Neen, hij wiekt niet op om te weenen ,,om de pijn van zijn lijdende Heer" CGheyne) imaar hij schakelt zichzelf er bij in: „ik ben met C3mstus gekruist".

Jodocus van Lodenstein — wij hebben ham al meer aangehaald' — was niet alleen de man die het in woorden zei, maar zelf in daad voorging. Hij leefde dicht bij het Kruis van Christus en bad: „Als aardsche lusten mij bezoeken komt o Heer!

„Leg dan Uw dierbaar Kruis slechts voor mijn oogden neer!

Hij leefde zeer nauwgezet, zoodat zijn gezondheid door zijn strenge ascese leed.

's Morgens stond hij altijd tusschen drie en vier op om te stud'eeren en te mediteeren, en was zeer sober in spijze en drarjt. De versterving, welke hij anderen aanprees, leefde hijzelf vóór. Hij tobde miet^een zvwakke gezondheid en rijmde ,,op de onverzettelijke catharren­pijn na vele gebruikte geneesmiddelen:

'k Wil klosck sijn, niet tegenstaans mijn pijn, Volveerdig in mijn plichtig werk te zijn.

Van Lodenbtein was eenl sterk beheerschts, stille persoonlijkheid. Hij was rijk, ongehuwfï, patriciër, in heel zijn houding vrienldslijk en ootmioedig. De coelibatair had een teere liefde voor zijn ouders, zijn beide broers, z'n drie zusters len voor kleine kinderien. De vraag beklemde hem: Wat heeft uw prediking voor resultaat ? Nog dieper drukte herm een Innerlijke duisternis ten aanzien, van zijn eigen levsn in de presentie Gods. Soms zag rrßn hem op den! preekstoel „het hooft in ds hand leggien" of barstte hij in transn uit. Hij predikte aangrij'piend ,,bekeertU" ejj tegelijk sprak hij: stilzitten, niets doen, u steli|en onder Gods invloed' onder den Heilige Geest. Dan komt het Licht Hij wekte dius tot de paradoxale eienheld vandejmee^ta^t^isarlRpe^eiyiaa ^<ft,lviteit 4i^[6Eoalqrfe| ©j.gpjvjigi(. BJSti prf^jfeisor, d^e zijn prediking eens beluis­ ^atae, was er zoo door getroflfen, dat hij «p§ak: Br is in dien, man iets apostolisclh, ik geloof, dat de apostelen zoo gepredikt hebben.

^ftiJrfS'ajische hart richtte zich op een <b&ligen ,.wan4%l­#e^^Volle heerlijkheid zoo zei Ij^fc ^ ^ X8P^§gg' «feri^teB'^eerst hier namaals, maar jgg; njigêt i,!;^^fc­aaj­ds<;be disoipel­levten reeds flo­»keBgjs"^i3j; egf heilig leven, een) wandelen waardig|jy).j Gode. Theologische studie beoefende hij met nauwgezetheid, maar ,,letterkenlnis" zonder persoonlijke, geestelijke betrok­ 1'Jerheid op de Goddelijke dingten, bestreed hij hartstochtelijk. Hij noemde het .,God dfsösn als een aanhangsel".

Don 6en Augustus 1677 ontsliep hij Zijn vele goederen) had hij weloverwogen verdeeld Zijn laatste gedachten gingfen. naar zijn zieke gemetenteledlen uit. 't Was hem bij zijn sterven, midden in de pijn „of hij op rozen lei". In 't laatste uur fluisterde hij: „Is dat stervenl, zo zal ik zagt sterven". „Ik gevoel niets, maar Ik weet, dat in dpn Heere Jezus Christus de volheid van genade is len ik leg mij neder op het Koutverbond, dat onveranderlijk is". Zijn laatste woorden waren; ,,Ik ben zeer vol van gedachteni". Zijn stof rust in het Koor der Oude Kerk te Detft. WAARNEMtER.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen