Kerkvisitatie: Een ‘Huisbezoek’ Voor De Gemeente!

Bijbelse Wortels

De visitatie van de christelijke gemeente heeft Bijbelse wortels. Zeker, de kerk van Christus op aarde krijgt allereerst gestalte in de plaatselijke gemeente. Niettemin staat iedere plaatselijke gemeente niet los van andere gemeenten. Bijbels gezien bestaat er een band tussen de verschillende plaatselijke gemeenten. Zo ziet de oude Johannes op Patmos (in Openb. 1) Christus als de Koning van de Kerk wandelen tussen de zeven gouden kandelaren; beeld van de zeven gemeenten in Klein- Azië. Waarbij deze zeven gemeenten in Klein-Azië op hun beurt weer een beeld zijn van álle gemeenten van Christus op aarde. Het visiteren van gemeenten als geheel vinden we eveneens in Gods Woord terug. In Handelingen 15 lezen we over het voornemen van de apostel Paulus om de gemeenten die tijdens zijn eerste zendingsreis ontstaan zijn, opnieuw te bezoeken. ‘En na enige dagen zeide Paulus tot Bárnabas: Laat ons nu wederkeren, en bezoeken onze broeders in elke stad in welke wij het Woord des Heeren verkondigd hebben, hoe zij het hebben’ (Hand. 15:36). Ze krijgen kerkvisitatie!

Colleges Van Visitatoren-Classicaal

Deze Bijbelse lijnen vinden we terug in het presbyteriaal-synodale model van kerkregering wat we in de HHK (en andere kerken) kennen; en in de kerkelijke praktijk van de visitatie van de gemeenten. In de kerk is visitatie allereerst een verantwoordelijkheid van de classis waartoe iedere gemeente behoort. Onder verantwoordelijkheid van (het breed moderamen van) de classis verzorgt het college van visitatoren-classicaal (CVC) de reguliere visitaties van alle gemeenten in de classis. Van dit CVC kunnen (oud)ambtsdragers (ouderlingen, diakenen en predikanten) deel uitmaken tot een leeftijd van 75 jaar.

Reguliere Visitatie

In tweetallen, die meestal bestaan uit een predikant en een andere (oud)ambtsdrager, worden alle gemeenten éénmaal per vier jaar bezocht. In de situatie vóór de recente kerkordewijziging was dit éénmaal per vijf jaar. Met het oog op het grote belang van een reguliere visitatie is deze termijn met één jaar teruggebracht. Tijdens de reguliere visitatie wordt er een pastoraal gesprek gevoerd met de predikant en zijn gezin en met de kerkenraad van de gemeente (zowel in het bijzijn als ook in afwezigheid van de predikant); maar is er ook gelegenheid voor gemeenteleden om bepaalde zaken te delen met de visitatoren. De visitatoren informeren naar het (ambtelijk opzicht over het) geestelijk leven binnen de gemeente en de vervulling van ambten en kerkelijke functies in de gemeente. Ook proberen zij eventuele zorgen en moeilijkheden in de gemeente door middel van raadgeving en overleg weg te nemen. Het CVC maakt van elke reguliere visitatie een verslag. Daarnaast brengt ieder CVC jaarlijks verslag uit aan het breed moderamen van de betreffende classis over zijn werkzaamheden. De brede moderamina van de verschillende classicale vergaderingen brengen hiervan vervolgens weer jaarlijks verslag uit aan het college van visitatoren-generaal.

College Van Visitatoren-Generaal

Want naast de colleges van visitatoren-classicaal kennen we in de kerk het college van visitatoren-generaal (CVG), dat als orgaan van bijstand functioneert onder de verantwoordelijkheid aan de generale synode. Dit college functioneert als het samenbindend en leidinggevend orgaan voor alle visitaties binnen de kerk. De diverse CVC’s kunnen bij het CVG advies inwinnen over hun visitaties. Daarnaast visiteert het CVG de mensen die werkzaam zijn ten dienste van de commissies zending, evangelisatie en opleiding; ook kunnen overige ambtsdragers, kerkelijke functies en organen zelf een verzoek om visitatie indienen bij het CVG. Het CVG heeft regelmatig overleg met het breed moderamen van de generale synode en brengt eveneens jaarlijks verslag uit aan de vergadering van de generale synode over zijn werkzaamheden.

Buitengewone Visitatie

Naast de reguliere visitaties van alle gemeenten in de kerk door de CVC’s kennen we in de kerk ook nog een andere vorm van visitatie: de zogeheten buitengewone visitatie. Wanneer er bepaalde zorgvolle feiten of omstandigheden in een gemeente blijken te zijn (of op specifiek verzoek van een kerkenraad of breed moderamen van een meerdere vergadering) kan een CVC het besluit nemen om een buitengewone kerkvisitatie te houden. Daarbij wordt er specifiek voor die betreffende situatie een visitatiecommissie in het leven geroepen die bestaat uit een afgevaardigde namens het breed moderamen van de betreffende classis, een afgevaardigde namens het betreffende CVC en een afgevaardigde namens het CVG. De laatstgenoemde neemt het voorzitterschap van de commissie op zich. Vervolgens benoemt het CVG, op verzoek van het betreffende CVC, één of twee deskundigen in deze visitatiecommissie. Deze deskundigen worden gekozen uit een ‘poule van deskundigen’, die op voordracht van het CVG door de vergadering van de generale synode als deskundigen benoemd zijn voor buitengewone visitaties. Het kan gaan om deskundigen op het terrein van het (kerk)recht, mediation, medisch/ ethisch deskundigen, enz. De op deze wijze samengestelde commissie verzorgt de buitengewone visitatie en rapporteert daarover. Het is daarbij van belang om te beseffen dat alle aanwijzingen en raadgevingen die gedaan worden in het kader van visitatie, formeel de status hebben van een advies.

Op deze wijze hoopt een commissie voor buitengewone visitatie bepaalde zorgen in een gemeente tot een oplossing te kunnen brengen, in afhankelijkheid van de zegen van de HEERE.

In de situatie vóór de meest recente kerkordewijziging was er in dergelijke zorgsituaties vaak sprake van meerdere visitatietrajecten. Eerst door het CVC, in samenspraak met het breed moderamen van de betreffende classis; waarna dit vaak werd gevolgd door een afzonderlijk visitatietraject vanuit het CVG. We hopen en verwachten dat deze nieuwe opzet voor de buitengewone visitatie (waarbij het breed moderamen van de classis, het CVC, het CVG en de diverse deskundigen van meet af aan met elkaar samenwerken binnen één visitatiecommissie) niet alleen tijdwinst geeft maar ook inhoudelijk diverse voordelen biedt die het kerkelijk leven in de betreffende gemeente ten goede zullen komen.

Nieuwe Cyclus

Nu recent de kerkorde aanzienlijk gewijzigd is met het oog op de praktijk van de visitaties zal er D.V. in januari 2023 weer een nieuwe cyclus van vier jaar voor reguliere visitaties binnen de classes worden gestart. We hopen op, en bidden daarbij, om gezegende ontmoetingen tussen visitatoren enerzijds en kerkenraden en gemeenten anderzijds. In de brieven aan de zeven gemeenten van Klein-Azië lezen we (in Openb. 2-3) hoe de Heere Jezus Christus als de grote Visitator Zijn gemeenten aanspreekt. Hij weet volmaakt wat er leeft in iedere gemeente. Hij vermaant en bestraft waar dat nodig is. Maar Hij bemoedigt ook en belooft rijke geestelijke zegeningen. Wat treft Hij aan in de gemeenten? Hoe zal Zijn visitatieverslag van onze gemeente eruitzien? Laten we deze eeuwige Koning van de kerk vurig smeken om de krachtige (door)werking van Zijn Geest door middel van de verkondiging van Zijn Woord. Opdat Zijn Koninkrijk kome. Tot redding van verloren zondaren; tot sterking van het geloof van al de Zijnen; maar vooral tot eer van Zijn Naam.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen