Bij het sterven van professor Willem van ’t Spijker

Wij wisten dat prof. Willem van ’t Spijker oud was, 94 jaar. Op 23 juli 2021 ontsliep hij. Zijn krachten waren afgenomen. Al enkele jaren woonde hij niet meer in het vertrouwde huis aan de Daendelsweg, waar voorheen zijn schoon vader, prof. Hovius, woonde die hij in 1972 opvolgde als hoogleraar kerkgeschiedenis en kerkrecht aan de TUA.

Hij kende zelf de pijn van loslaten en rouw, toen – in 2008 – zijn vrouw Ieny stierf en ook zijn dochter Tineke en haar man. Wel bleven zijn geloof en zijn hoop. Zijn humor ook, waarin hij eigen gewichtigheid zo mooi christelijk kon relativeren. Zijn glimlach als hij bedacht dat mijn moeder hem lezen had geleerd. Maar hij wás een mens met toekomst.

In zijn gezin, in de kerken, in de gemeenschap van de TUA, ook tussen theologen met wie hij verbonden was, over veel grenzen heen, diende hij immers zijn God. Een markante en menselijke persoonlijkheid die zal worden gemist. Hooggeleerd, met toch de ziel van een eenvoudig mens en medemens, levend van genade. Zo kwam hij velen zeer nabij.

Dienaar met liefde voor Christus’ kerk

Van huis uit, in de Zwolse bakkerij van zijn vader Willem van ’t Spijker, was liefde voor Gods Woord en voor de kerk al in zijn hart geplant, mét liefde voor het orgel. Typerend was zijn uitspraak dat hij nooit heeft nagestreefd iets bijzonders te worden. Het was een weg die niet ging om hemzelf, maar om de Here. Die had de leiding. En zo moest het. Hij werd, in 1950, predikant in Drogeham. Daar werd hij Fries met de Friezen en hij had de gemeente lief. Daarna kwam Utrecht-Centrum, en ook daar was hij thuis. Liefde en ijver gingen ook uit naar de studie van de kerkgeschiedenis. De Reformatie had zijn hart, want de herkenning van wat de reformatoren bewoog, bracht heel dichtbij waar het in de kerk en de dienst van Christus nog altijd om gaat. De promotie, in 1970, over hoe Martin Bucer van Straatsburg sprak over het ambt in de kerk, bracht hem de herkenning als gezaghebbend kerkhistoricus. Hij spitte in de geschriften van de reformatoren. En het ging altijd weer om de kennis van Christus, de Verlosser en Borg, Die ook de Koning van de kerk is. Het ontsluiten van oude bronnen moest bij het levende water van het evangelie van de Here Jezus Christus brengen.

Ook in de wetenschapsbeoefening werd hij steeds meer wat hij al was: man van de kerk. Al in Drogeham, en ook in Utrecht-Centrum, maar ook na de benoeming tot hoogleraar kerkgeschiedenis en kerkrecht om op die post in Apeldoorn de kerken te dienen en predikanten op te leiden.

Zijn studenten kregen heel wat mee, maar ook de vele correspondentie met kerkrechte lijke adviezen in moeilijke situa ties gaf geestelijke leiding, waarin zowel praktische wijs heid als een pastoraal hart herkenbaar bleef. In het kerk recht gaat het immers niet maar om het zich houden aan afge sproken regels, maar om de gehoorzaamheid aan Christus, de Koning van de kerk.

De Wekker – huis met open vensters

Vele jaren was hij hoofdredacteur van De Wekker. Zijn columns ‘Marginaal?’, de artikelen, soms in een reeks rond één thema, waren op meer dan geschiedenis of kerkrecht afgestemd – ja dat zeker ook – maar gaven met inhoud leiding aan het geestelijk leven van de gemeente. En De Wekker verscheen wel iedere week! Voor het correctiewerk was mevrouw Van ’t Spijker onmisbaar! Verbondenheid klonk door met Luther en Calvijn, natuurlijk ook met Bucer, maar eveneens met de Dordtse Synode, met de Nadere Reformatie en met de Puriteinen, en met de Afscheiding, en met 1892. Er is een erfenis, die we als kerken niet moeten verspelen! Daarom ook had hij oog voor de gevaren van eenzijdigheid, en voor het risico van het verabsoluteren van ‘onze eigen’ kerken. Als de kerk één Hoofd heeft, Christus, is zij wezenlijk één. In toenemende mate getuigde Van ’t Spijker van die overtuiging. Te veel is er immers misgegaan bij de verder gaande verscheurdheid van de kerk van Jezus Christus …

De verbondenheid aan de kerk was bij Van ’t Spijker dan ook nooit zonder het diepe besef van haar eenheid, met het verlangen dat die eenheid meer zichtbaar zou worden. Geen geblindeerde vensters in de kerk! Daarom waren ook de inter - nationale contacten van belang. Heel wat landen zijn te noemen, waar hij aan congressen participeerde, of colleges gaf. Zijn naam en zijn publicaties zijn over veel grenzen bekend.

Als het ons zwaar valt om een knecht van God als Willem van ’t Spijker te moeten missen, dan mogen we zo’n gedachte gelukkig vanuit Christus ook relativeren. Hoe heerlijk dat de toekomst van Hem is! In Hem geborgen te zijn is voor de grote en de kleine namen in de kerk meer dan genoeg. Het past bij de gedachtenis aan een dierbare voorganger, broeder, vriend en collega om ook dat te zeggen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen