Katholieken

Toen ik onlangs een gesprek over de politiek had met een mij verder onbekende persoon, vroeg ik hem, of hij tot een kerk behoorde en zo ja, tot welke. Hij antwoordde mij, dat hij katholiek was, en stelde vervolgens dezelfde vraag aan mij. Ik antwoordde, dat ik ook katholiek was, hetgeen bij hem verwondering wekte, want die indruk had ik volgens hem op hem niet gemaakt. Ik specificeerde het daarna en deelde mee, dat ik Reformatorisch-Katholiek was, waarop mijn gesprekspartner aanvulde, dat hij Rooms-Katholiek was.

En ziedaar de taalvervlakking die zich op dit gebied is gaan voordoen: vroeger noemden wij de Rooms-Katholieken de Roomsen, maar hoewel de officiële naam van hun kerk luidt: het Rooms-Katholiek Kerkgenootschap in Nederland, zijn zij zich steeds meer gaan aanduiden als Katholieken. Zo werd de vooroorlogse Rooms-Katholieke Staatspartij in 1945 omgezet tot de Katholieke Volkspartij en reeds in 1925 werd de Katholieke Radio Omroep opgericht.

Het sta de Roomsen overigens vrij, zich Katholieken te noemen, maar het gaat mij te ver, dat die aanduiding door de Protestanten, met name ook binnen het CDA, steeds meer wordt overgenomen. Men behoeft ze geen Roomsen te noemen, maar men spreke als we het over hen hebben, toch bij voorkeur over de Rooms-Katholieken!

Tussen Roomsen en Protestanten bestaan fundamentele verschillen, maar ook wij zijn katholieken, d.w.z. wij wensen niet een versmald christelijk geloof voor te staan en te belijden, maar de volle schriftuurlijke waarheid zoals die vanouds in de christelijke kerk beleden is. Verschillende Gereformeerde kerken laten dat o.a. daarin uitkomen, dat zij als belijdenisgeschriften ook de drie oecumenische symbolen (de Apostolische Geloofsbelijdenis, de Geloofsbelijdenis van Nicea en de Geloofsbelijdenis van Athanasius, alle drie ontstaan in de ongedeelde oude christelijke kerk, vóór het jaar 500 na Chr.) erkennen. Opvallend is intussen, dat van die drie in onze Kerken alleen de voorlezing van de eerste in de Zondagmiddagdienst verplicht is voorgeschreven (aldus laatstelijk het besluit van de Generale Synode van 1906; zie art. 64 K.O.). Die van Athanasius is inderdaad te lang, maar niet zelden hoort men in plaats van de Apostolische Geloofsbelijdenis de (overigens prachtige) belijdenis van Nicea voorlezen, terwijl zulks kerkordelijk eigenlijk niet zou zijn toegestaan.
Welnu, in de Apostolische Geloofsbelijdenis wordt gesproken over een „heilige, algemene, christelijke kerk" (in de oorspronkelijke Latijnse tekst „sanctam ecclesiam catholicam"), terwijl Nicea spreekt van „een heilige, algemene en apostolische kerk". In onze Nederlandse Geloofsbelijdenis (1561) vinden we dat terug: art. 27 spreekt van „een enige katholieke of algemene kerk". Het woord katholiek stamt uit het Grieks en betekent letterlijk: zich verspreidende over (kata) het geheel (holou, tweede naamval van holos). Het Latijn nam het woord over en thans komt het in alle talen voor. In dat woord lag van ouds niet alleen het algemene karakter van de kerk opgesloten, de ene kerk die zich over de wereld verbreidde, maar ook het karakter van „de ware kerk", tegenover allerlei sekten en stromingen.
De Katholieke Kerk is dus de algemene, christelijke kerk. De Roomsen hebben daaraan de paus, als opvolger van Petrus de plaatsbekleder van Christus op aarde, verbonden, wij hebben het begrip katholiek eigenlijk prijs gegeven en spreken over christelijk, protestant of reformatorisch, waarbij elk begrip een steeds smallere inhoud heeft gekregen. Maar de voorkeur zou eigenlijk voor ons verdienen: Reformatorisch-Katholiek.
Men houde er echter eens mee op, de Rooms-Katholieken als de katholieken aan te duiden. Katholiek zijn wij ook. Echter zonder bindingen met Rome!

Verplanke

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen